تقویت وحدت ملی: گسترش دسترسی به انرژی و رشد اقتصادی در افغانستان
مراسم افتتاح خط انتقال برق ۲۲۰ کیلوولت میدان وردک–غزنی
نکات اساسی:
- شبکه ملی برق: ایجاد یک شبکه برق واحد و سراسری در تمام نقاط افغانستان.
- دسترسی عادلانه به انرژی: کاهش تفاوتهای منطقهای در قیمتگذاری برق و تأمین عدالت.
- خودکفایی در انرژی: گذار از وابستگی به واردات به سمت تولید و ترانزیت انرژی.
- توسعه اقتصادی: حمایت از سرمایهگذاری، زراعت و صنعت از طریق تأمین برق.
- انرژیهای تجدیدپذیر: گسترش راهکارهای برق خورشیدی، بادی و گازی.
- اتصال منطقهای: پیوند دادن افغانستان به بازارهای انرژی منطقه.
- مشارکت مردمی: سهمگیری شوراهای محلی و شهروندان در تطبیق پروژهها.
- توسعه مسؤلانه: به حداقل رساندن اثرات منفی اجتماعی و محیطزیستی پروژهها.
- دانش و میراث: تجلیل و بزرگداشت از چهرههای علمی و تاریخی افغانستان.
- مسؤلیت ملی: حفاظت و صیانت از زیربناها و دستاوردهای عامالمنفعه.
۱۴ جدی ۱۳۹۶
مردم غزنی را، جایی که ابوریحان بیرونی از یک طرف و سلطان محمود غزنوی از طرف دیگر نهفته است، امروز باز تبریک میگوییم.
من جدولی را که دیدم، قیمتترین برق در بادغیس و بعد در غزنی بود. یازده ولایت افغانستان است که از دو تا چهار چند ولایت دیگر و بعضی وقتها تا ده چند ولایتهای دیگر قیمت برق پرداخته است. هدف ما به حیث یک برنامهی ملی این است که صاحب یک شبکهای باشیم که کل مردم افغانستان دسترسی به برق یکسان داشته باشند. او نن یې شروع ده. انشاءالله تعالی دا به زابل او کندهار ته ورسېږي.
همچنین از شرکت برشنا و وزارت محترم انرژی، وزارت محترم مالیه، وزارت محترم اقتصاد و جناب داکتر صاحب قیومی ابراز امتنان خاص از این جهت که پلان اساسی برق ما را در این سه سال تغییر داد، موږ ته یې خارجي مشاورین نیولي وو، پوهېږي دوی څه ویلي وو؟ دوی ویلي وو چې لس کاله واردات وکړئ؛ داخلي تولیدات مه کوئ، نو په دې باندې اخته وو. اوس به هم واردات وکړو هم به صادرات وکړو او هم به په خپله پښو ودرېږو، نو دوی ته زه مبارکي وایم چې یو سم پلان سره راغلي دي، موږ هره ورځ ددې شاهدان یوو چې یوه بل قدم اخیستل کېږي.
نن د میدان وردګ ورځ ده، بله ورځ به دلوګر او پکتیا وي، پس له هغه به د ننګرهار او کنړ وي، همدا رقم بامیان ته هم رسېږو، بل لین افتتاح کوو او بالآخره دایکندي ته او ټول افغانستان ته رسېږو.
در عین حال در بادغیس انشاءالله تعالی به زودی قیمت برق که از ترکمنستان آمد، پایین خواهد آمد. تعهد ما این است که یازده ولایت برایشان توجه بنیادی شود تا یک توازن وجود داشته باشد.
در عین حال من میخواهم از اداره محترم کمکهای ایالات متحده امریکا تشکر کنم که تمویل این پروژه را به عهده گرفتند و در تطبیقش از شرکت همکار هندی و دیگر همکاران ما، - داکتر صاحب فاروق وردک تشریف ندارد - و من یک تشکر خاص از داکتر صاحب وردک میکنم چې تاسې ټول میدان وردګ سره متحد کړی او مننه له تاسې نه چې ددې منځګړیتوب مو ومانه. د خدای جل جلاله شکر وکړئ داسې نفر شته چې هم په حکومت کې دی او هم له تاسې سره دی.
هدف ما چیست؟ هدف ما این است که اول یک شبکهی سرتاسری برق داشته باشیم، ۹ جزیره برق هستیم و شبیه این است که قلب و جگر و مغز را از یکدیگر جدا کرده باشیم. دا چې یو شي، د افغانستان ملي وحدت یو اساسي اساس به دا وي چې یوه شبکه وي.
دوم از واردات به طرف خودکفایی و مرکز ترانزیت شدن برق منطقه میرویم. هدف ما این نیست که تنها خود کفا شویم، هدف ما این است که یک انرژی عظیم برق را که داکتر صاحب قیومی و همکارانشان تخمین کردهاند که انشاءالله شاید تا پانزده هزار میگاوات باشد، از آسیای مرکزی به آسیای جنوبی تغییر بدهیم. در عوض اینکه برای برق وارداتی ما از پول خود مصرف کنیم، انشاءالله از راه ترانزیت، قسمت زیادی از بودجه را تمویل خواهد کرد.
هدف سوم ما این است که برای ولایاتی که به شبکه نمیرسند و امروز به دیزل اتکا دارند، چطور از راه انرژی آفتاب، باد و خصوصاً گاز که شروع شد، تأمین برق کنیم. من تبریکی میدهم به همه که اولین پایهگذاری خصوصی در شبرغان شریف سر تولید ۹۰ میگاوات برق صورت گرفته، معنایش این نیست که تنها در شمال افغانستان این ارائه میشود. ۹۰ میگاوات برقی که اضافه میشود در شمال در تمام ولایات دیگر تأثیر مثبت دارد، چون وقتی که یک شبکه واحد وجود داشته باشد، ما همه باهم متحد میشویم. آب آبروی ما است، ما آبروی این وطن را حفظ میکنیم.
نکته دیگری که ضرور است و از تجربه این پروژه و چند پروژه دیگر درس بگیریم، ابعاد اجتماعی است. شرکت برشنا و وزارتهای سکتوری ما مسؤول ابعاد اجتماعی نباید باشند؛ از آن جهت هدایت اول من این است که اداره اراضی بعد از این تصفیه تمام پروژههای انکشافی را به عهده بگیرد که یک چارچوب، حساب و سیستم پرداخت واضح وجود داشته باشد که مشکلات نداشته باشد.
دوم وزارت محترم احیا و انکشاف دهات از راه پروگرام میثاق شهروندی که اینها وظیفه سکرتریتشان را دارند و وزارتهای دیگر همراهش کار میکنند، مسایل و پلانهای اجتماعی را وقتی که تأثیرات منفی یا مثبت باشد، اینها انجام بدهند؛ خصوصاً شورای انکشافی ما. زموږ انکشافي شوراګانې باید اوس ځان د دې پروژو څښتن وبولي، ځکه چې تاسې مرسته ونه کړئ سبا دا غیر ممکن کېږي.
تاسې فکر وکړئ چې د غزني ولس په برق باندې یو کال کې څو مصرف کوي؟ او بیا که قیمت نیمايي لس چنده ټیټېږي یا څلور یا پنځه چنده ټیټېږي، د دې تاثیر څنګه دی؟ او پر دې سربېره نور تاثیرات به یې څه وي؟
بخش دیگر هدایت از شرکت برشنا و کسانی که این پروژهها را ترتیب میکنند، است: نکته اول جناب غالب صاحب ۱ این است که از مساکن مسکونی دیگر رد نشویم تا حد ممکن. مساکن مسکونی، باغها و زندگی مردم را غرض نداشته باشیم. این کافی نیست که وزارت محترم فواید عامه برایتان بگوید که سرک است و پهلوی سرک لین برق را تیر کنید، تأثیر سرک و لین برق متفاوت است، باید یک ترتیب واضح وجود داشته باشد که از زمینهای بکر و بایر، زمینهای دولتی و ملکیت عامه تیر شویم تا تأثیرات منفی کمتر شود و اینگونه تأثیرات منفی میتواند کم شود.
نکته اساسی این است که انجنیرهای خود ما و افغانها باید در دیزاین شریک باشند، چون شرایط اجتماعی را ما میفهمیم و در ترتیب شرایط اجتماعی باید پیشرفت داشته باشیم.
دوم؛ کاهش بنیادی تأثیرات منفی است، تأثیرات منفی باید در قیمت پروژهها گنجانیده شود که یک تعادل واضح بین تأثیرات مثبت و منفی باشد.
سوم؛ یک پلان منظم کاری؛ از گرفتن زمین و دکان و قطع درخت گرفته تا پرداخت باید همه اینها در یک سیستم منظم بیایند و اداره ولایتی باید در این به صورت کامل دخیل باشد تا مسئولیت و صلاحیت واضح باشد.
از شورای ولایتی، از رئیس محترم شورای ولایتی غزنی و جناب وردک صاحب، عضو شورای ولایتی میدان وردک تشکر میکنم. وعدهی محکم است که در غزنی خدمتتان میآیم.
آن قدر که من شاید ابوریحان بیرونی را بخوانم؛ اگر هر هفته نباشد، هر ماه بر سرش نظر دارم. میفهمید این آدم چه کسی بود؟ در آن وقت پیشبینی کرد که آمریکا وجود دارد. دوم، قطر زمین را سنجیده بود و به اندازهای دقیق که حتی چند اعشاریهی آن را نیز پیدا کرده بود و سوم برای هر شهر در افغانستان جهت قبلهی شریف را تعیین کرد که مردم نماز را درست بخوانند. کتاب او سر هند هنوز هم در تمام پوهنتونهای معتبر دنیا خوانده میشود.
سلطان محمود غزنوی را هر کس میشناسد؛ اما ضرورت بر این است که ابوریحان را نیز باید بشناسد و هزارها و صدها مقاله در بخش ریاضی، آسمانشناسی و نجوم و... دارد. سال آینده با اوزبیکستان یک سمینار علمی مشترک میگیریم تا از شخصیت ابوریحان بیرونی تجلیل شود.
در قسمت پلان شهریتان باید بگویم که پلانهای قدیمی زیاد کارامد نیست. پلانهایی باید بسازیم که مردم در آن سهم اساسی داشته باشد. ما همراه چند شرکت بینالمللی در حال کار هستیم که پلانهای عمدهی هشت ولایت به زودی ترتیب شود و انشاءالله تعالی غزنی در این نقش خواهد داشت و میدان وردک نیز بدون آنهم جزء پلان کابل است.
دو نکته اخیر دارم که میخواهم برایتان بگویم: لومړی، نن معلومداره ده چې ولس روښنايي ویني او دا د افغانستان د خصوصي سکتور او د میدان وردګ خصوصي سکتور لومړی ګام دی. د غزني خصوصي سکتور نه غوښتنه کوم چې اوس تاسې سره د برق په راتللو، د پانګونې ژمنه وکړئ.
ژوند یوازې دا نه دی چې موږ کتاب ولولو، سره د دې چې دواړه مهم دي، ځکه یو کالي پاکوي او بل ماغزه پاکوي، اما خبره دا ده چې موږ کار ته ضرورت لرو، دا دواړه ولایتونه ډېر امکانات لري، د میدان وردګو مڼو ته وګورئ، د غزني ټولو تولیداتو ته وګورئ.
از پشم درجه اول گرفته تا لوچه نامدار غزنی، کل پیداوار وسیع میدان وردک و زراعت صنعتی را اساسش بگذاریم. از این جهت پلان برق ما باید به مراتب وسیعتر باشد. قسمت دوم، انکشاف معادن این دو ولایت است. هر دو ولایت فضل خدا جل جلاله، نهایت غنی است. یوازې دا نه ده چې زه غني یم، دوی هم غني دي.
نکته آخر، جناب غالب صاحب من میخواهم که یک توجه خاص به انجنیر صاحب جمشید شود و خواهش من این است که کارگران، کارمندان و انجنیرهایتان را که شب و روز کار کرده و موفقیت این پروژه را تأمین کردهاند، تقدیر کنید و پیشنهاد تقدیرش را به من بفرستید.
بیا هم مننه، خدای مو په خیر وساته، انشاءالله تعالی د نور قدمونو په انتظار به اوسوو، څوک چې د برق لینونه قطع کوي، غواړم هغوی ته د ټول ولس له خوا یو پیغام ورکړم: آیا تاسې په ځان باندې رڼا بندوئ چې د تیارې لار انتخابوئ؟ آیا تاریکي را به رڼايي ترجیح ورکوئ؟ آیا پایه خود را خود قطع میکنید؟
از این جهت از تمام مردم تقاضا دارم که این دستاورد بزرگ را که با زحمت و تلاش همه روزه تهیه شده، مثل جان و مال خود حفظ کنید.
تل دې وي افغانستان!
یشه سین افغانستان!
زنده باد افغانستان!