پیشرفت علم و تکنالوژی در جهان اسلام: نوآوری، اتصال و دانش استراتیژیک
بیانیه در نخستین نشست سران سازمان همکاریهای اسلامی (OIC) در مورد علم و تکنالوژی، آستانه، قزاقستان
نکات اساسی:
- مدیریت تغییر: رسیدگی به تحولات مخل و دگرگونکننده جهانی.
- استقبال از تکنالوژی: ادغام استراتیژیک علم و نوآوریهای صنعتی.
- آموزش از تاریخ: بازپسگیری سهم حوزه تمدنی اسلام در دانش و پیشرفت.
- همکاری استراتیژیک: تقویت شبکهها میان کشورهای عضو سازمان همکاریهای اسلامی.
- اتصال منطقهای: پیوند میان آسیای جنوبی و مرکزی از طریق زیربنا و تکنالوژی.
- تعلیم و مهارتها: ظرفیتسازی برای نوآوری و رشد علمی.
- رهبری مدبرانه: هدایت با آیندهنگری و سیاستگذاری خلاقانه.
- تعامل جهانی: بهرهگیری از مشارکتهای بینالمللی برای پیشرفت مشترک.
١٩ سنبله ١٣٩٦ | آستانه، قزاقستان
ترجمه
جناب رئیس جلسه، سکرترجنرال (سازمان همکاریهای اسلامی)، رؤسای محترم هیئتها!
ما در شرایطی توأم با تغییر و ابهام، زندگی میکنیم. تغییر نخست، تغییر مخرب است. تروریزم، بیثباتی سیاسی و تغییر زیستمحیطی، همه، به صورت مخربی بر ما تأثیرگذار هستند.
دومین تغییر، تغییر مختلکننده است. انقلاب صنعتی چهارم به گونه عمیقی مختلکننده خواهد بود که به معنی استقبال و تجلیل نه، بلکه هشداری است به این که اکثر وظایف ما در نظام اقتصادی، وظایفی عملیاتی خواهند بود. این امر مستلزم درک دقیق است؛ تا انقلاب صنعتی چهارم به منشأ هراس اجتماعی و بیجاشدگی نه، بلکه به مسیری برای بار آوردن امید و باور به آینده مبدل گردد.
ابهام اقتصادی در حد بالایی قرار دارد. پیام کلیدی در این شرایط، رهبری و مدیریت خلاقانه تغییر است. اگر ما از سه انقلاب صنعتی گذشته نیاموزیم، بهای آن را خواهیم پرداخت.
درسهای کلیدی در اینجا کداماند؟
نخست ــ در سه انقلاب صنعتی گذشته، جهان اسلام مصرفکننده بوده و به عنوان تولیدکننده عمل نکرده است؛ به همین دلیل، به جای این که ساینس و تکنالوژی از ما جداییناپذیر باشد، با آن ناآشنا هستیم.
دوم ــ ما گذشتهای را که متعلق به ماست نادیده گرفتهایم. سهم ما در زمینه ساینس و تکنالوژی به صورت گستردهای فراموش شده است که نیاز است آن را بازستانیم.
سوم ــ ما باید ضرورت اجندای مفیدی را که مورد بحث قرار گرفته درک کنیم. موضوع ساینس و تکنالوژی نمیتواند تاکتیکی باشد، بلکه باید به عنوان یک موضوع کاملاً استراتیژیک به آن پرداخته شود. این، به معنی بررسی همهجانبه وضعیت کنونی و موانع کلیدی که سد راه استقبال ما از ساینس و تکنالوژی میشود و همچنین یک پلان عمل که منجر به آموختن ما از همدیگر و حرکت رو به جلوی ما گردد، میباشد.
آنچه در اینجا حایز اهمیت است، از یک سو، نیاز به رهبری سیاسی به خاطر ایجاد شرایط فرهنگی، سیاسی و اجتماعی است و از سوی دیگر، بازبینی سیستمهای آموزشیمان.
فرصتی که امروز فراهم شده، به منظور ایجاد شبکهای از شبکههاست. جهان اسلام و تمدن اسلامی، یک تمدن شبکهای بوده است. ما دور این میز حضور داریم؛ زیرا ما مشترکین و اعضای فعال این شبکهها بودهایم. اکنون به خاطر اراده جمعی موجود، باید این شبکهها تحت کنترول درآورده شوند؛ بدین معنی که اولویتها مشخص شده و از همدیگر بیاموزیم. من به طور خاص به ساحاتی که اعضای مشخصی از امت (اسلامی) رهبری آن را بر عهده دارند، اشاره دارم؛ که یادگیری در بین آنها در کمترین سطح قرار دارد. ما باید تعامل دوجانبه را در این ساحات افزایش دهیم تا از آن طریق رو به جلو حرکت کنیم.
افغانستان که از چهل سال جنگ، تجاوز و حملات تروریزم رنج برده است، خود را به حیث صحنهای برای برنامهای که در مورد آن صحبت شد، پیشنهاد میکند. ما در حال ایجاد یکی از وسیعترین شبکههای فایبر نوری در منطقه هستیم که از طریق آن آسیای جنوبی را به آسیای مرکزی وصل نماییم. همچنین پانزده هزار مگاوت برق را از آسیای مرکزی به آسیای جنوبی انتقال میدهیم. ما خواهان یک شبکه انترنتی هستیم که بتواند ما را به هم وصل کند و جوامع علمی ما را قادر سازد با هم کار کنند.
اجازه بدهید از قزاقستان و سکرترجنرال سازمان همکاریهای اسلامی به خاطر این اقدام استثنایی ابراز امتنان نمایم. برای شما آرزوی موفقیت میکنیم.