ډاکټر اشرف غني
ډاکټر اشرف غني

افغانستان او ناټو: د امنیت، سولې او باثباته راتلونکي لپاره ملګرتیا

افغانستان او ناټو: د امنیت، سولې او باثباته راتلونکي لپاره ملګرتیا

د ۲۰۱۶ کال د پولنډ په وارسا کې د ناټو په سرمشریزه کې وینا

نکات اساسی:‌

  • له ناټو سره ملګرتیا: ګډه همکاري د افغانستان امنیتي ځواکونه پیاوړي کوي.
  • افغان ځواکونه: ملي ځواکونو د هېواد په دفاع کې بې سارې مېړانه او قرباني ښودلې ده.
  • نړیواله ترهګري: د سیاسي تاوتریخوالي «پنځمه څپه» نړیوال ثبات ګواښي.
  • څلور اړخیز اقدامات: د ترهګرۍ ماتولو لپاره ملي، سیمه ییزه، اسلامي او نړیواله همغږي اړینه ده.
  • اداري اصلاحات: له فساد سره مبارزه او د وګړو محوره حکومتولۍ رامنځته کول.
  • د سولې لومړیتوب: سوله د تپل شوې جګړې د پېچلي ماهیت په درک پورې تړلې ده.
  • سیمه ییزه همکاري: تلپاتی ثبات له ګاونډیانو سره په رښتینې همکارۍ پورې اړه لري.
  • نړیوال ملاتړ: نړیوالې مرستې د امنیت او پراختیا لپاره حیاتي ارزښت لري.
  • ډیموکراسي: افغانستان د یوه ځواب ویونکي او قانونمنده دولت جوړولو ته ژمن دی.
  • د راتلونکي لیدلوری: افغانستان هڅه کوي چې یو ځل بیا په «آسیایي څلورلارې» بدل شي.

 

بسم الله الرحمن الرحیم 

د ناټو ښاغلی عمومي منشي، جلالتمآبانو، د هېوادونو او دولتونو مشرانو، آغلو او ښاغلو!

له دې فرصت څخه مننه چې ما ته مو راکړ ترڅو د ناټو، زموږ د تړلې نړۍ پر وړاندې د شته ګواښونو او د راتلونکي د خوندي کولو لپاره زموږ د هڅو په اړه د افغانستان لیدلوری وړاندې کړم. زه د یو منندوی ملت په استازیتوب، ستاسو د هغو وګړو درناوی کوم چې زموږ د آزادۍ په لاره کې یې تر ټولو لوړه بیه ورکړې ده. موږ له خپلو سیاسي مشرانو، جنرالانو، افسرانو او هغو ښځو او نارینه وو څخه مننه کوو چې له موږ سره یې اوږه په اوږه مبارزه کړې ده. موږ د خپلو هېوادونو له مالیه ورکوونکو او ملکي وګړو څخه مننه کوو چې خپل ژوند یې له موږ سره د هغو ۲۴۰ میلیارده ډالرو اقتصادي زیانونو په جبران کې مرسته کړې چې د تېري او جګړو له امله پر موږ تپل شوي دي.

په افغانستان کې د ناټو رول او میراث

ناټو د سپټمبر له یوولسمې وروسته د افغانستان په بدل شوي پاراډایم کې خپله اغېزمنتیا او تړاو ساتلی دی. په افغانستان کې د دغه سازمان له خوا د محربي او ملاتړیزو ماموریتونو ترسره کول، د ناټو د دوامداره نړیوال تړاو، سمون منلو او اغېزمنتیا ثبوت دی. خو د دغه سازمان تر ټولو د پام وړ او بدلونکی میراث زموږ د ۳۵۲ زره کسیز ځواکمن امنیتي او دفاعي ځواک جوړول دي.

افغان امنیتي ځواکونه او ملي مسؤلیت

زموږ رضاکار ځواک چې د ۲۰۱۴ کال په ډسمبر کې یې د ملي امنیت بشپړ مسؤلیت په غاړه واخیست، د پراخې قربانۍ په ورکولو سره یې ملت او قانون اساسي ته خپله ژمنه په ډاګه کړه او په دې توګه یې بې سارې ولسي ملاتړ او باور ترلاسه کړ. هغوی د سختیو پر وړاندې ولاړ دي او د مشرتابه او مدیریت د سیسټمونو په جوړولو او همغږۍ کې یې دوامداره پرمختګونه کړي دي. دغو پرمختګونو هغوی پیاوړي کړي چې په ۲۰۱۶ کال کې د ترهګرو او ورانکارو ډلو د یو لړ وحشیانه بریدونو مخه ونیسي او ماتې ورکړي.

له ناټو سره ملګرتیا او نړیوال ملاتړ

زموږ په امنیتي بنسټونو کې د ګډې پانګونې له برکته، زه او اجرایه رئیس ډاکتر عبدالله په پوره ډاډ سره ویلی شو چې په افغانستان کې د ناټو محربي رول د تل لپاره پای ته رسېدلی. زموږ دا ډاډ زموږ له ملي هوډ او د ملي یووالي حکومت او ناټو ترمنځ له رغنده ملګرتیا څخه سرچینه اخلي. موږ په خپله لومړۍ کاري ورځ د امنيتي تړون (BSA) او د ځواکونو د وضعیت تړون (SOFA) په لاسلیک کولو سره، د متقابل درناوي او باور فضا رامنځته کړه. موږ له ولسمشر اوباما څخه د قاطع ملاتړ ماموریت د صلاحیتونو د پراخولو، په ۲۰۱۵ کال کې د امریکايي ځواکونو د ماموریت د غځولو او د هغه د وروستۍ پرېکړې له امله مننه کوو چې خپل ځواکونه به تر پایه ساتي. موږ د ټولو هغو هېوادونو له مشرانو مننه کوو چې زموږ له ځواکونو سره مالي او تخنیکي مرستې کوي. جنرال کیمبل او جنرال نیکلسن زموږ د ټولو د ستاینې مستحق دي.

د عصري ترهګرۍ درک: د سیاسي تاوتریخوالي پنځمه څپه

افغانان چې تل د ترهګرۍ له سیوري سره لاس او ګرېوان دي، د سیاسي تاوتریخوالي د هغې «پنځمې څپې» له قربانیانو سره ژوره خواخوږي لري چې نن زموږ تړلې نړۍ ګواښي. نړیوال اتصال که له یوې خوا ګټور دی، خو بلخوا موږ د دې نوي ګواښ پر وړاندې زیانمنونکي کوي. موږ باور لرو چې د ننني تاوتریخوالي بڼې له پخوانیو څپو (انارشیزم، استعمار ضد مبارزې او قومي خوځښتونو) څخه سرچینه اخلي. د جرمي اقتصادي شبکو او جرمي سیاست ترمنځ همزیستي، دا پنځمه څپه د نړیوال ثبات پر وړاندې په یو منځمهاله خنډ بدله کړې ده.

د بې ثباتۍ د له منځه وړلو څلور جبهې

د دغه خنډ د له منځه وړلو لپاره په څلورو جبهو کې هم مهاله اقدام ته اړتیا ده: ملي، سیمه ییزه، اسلامي او نړیواله. زموږ ملي تمرکز د خپلو امنیتي، اقتصادي او سیاسي لېږدونو پر حل دی. د ملي عوایدو په ۲۲ سلنه زیاتوالي سره، موږ د خپلو ځواکونو د تمویل په برخه کې د شیکاګو کنفرانس ژمنې پوره کوو.

اداري سمون او له فساد سره مبارزه

زموږ د بریا کیلي د دولت د کلتور په بدلولو کې ده؛ له بنسټیز فساد څخه باید د وګړو محوره حکومتولۍ ته لاړ شو. د خپلې سیاسي ارادې د ازمویلو لپاره، موږ له خپلو ټولو شریکانو غواړو چې خپلې مرستې زموږ د بودیجې له لارې مصرف کړي او دا مرستې د اصلاحاتو له پلي کولو سره مشروطې کړي. دا هغه لاره ده چې موږ په بریالیتوب سره تجربه کړې ده. زه له لومړي وزیر ډېوېډ کامرون څخه مننه کوم چې د فساد ضد مبارزه کې یې نړیواله رهبري ښودلې.

ډیموکراسي او ټولشموله پراختیا

افغانستان د ټولو ذینفعو اړخونو ټولنه ده او موږ د بیان آزادۍ او ډیموکراسۍ ته په درناوي ویاړو. د اصلاحاتو پر بنسټ جوړ شوی پروګرام موږ ته اجازه راکوي چې د ښځو، ځوانانو او بېوزلو اړتیاوو ته لومړیتوب ورکړو. دا چاره به د خدماتو کیفیت لوړ او شفافیت تضمین کړي.

سوله: تر ټولو لوړ ملي لومړیتوب

سوله زموږ تر ټولو لوړ ملي لومړیتوب دی. خو سولې ته رسېدل پر موږ د تپل شوې جګړې د ماهیت درک ته اړتیا لري. دا جګړه څو اړخیزه ده چې پکې القاعده، داعش او نورې بهرنۍ ډلې شاملې دي. موږ د دغو ډلو د ماتولو لپاره په سیمه ییزه کچه او اسلامي نړۍ کې پراخې هڅې کړې دي.

سیمه ییزه همکاري او ننګونې

له ګاونډیانو سره زموږ سیمه ییزې هڅې د پایلو په ورکولو دي، خو استثنا یوازې پاکستان دی. د څلور اړخیزې سولې پروسې له ژمنو سره سره، پاکستان لا هم په عمل کې د «ښو او بدو» ترهګرو ترمنځ خطرناک توپیر ساتي. موږ د داسې «لوبې د قواعدو» د رامنځته کولو لپاره د نړیوال ملاتړ غوښتونکي یو چې ټول ګاونډي هېوادونه ګډ امنیت ته ژمن کړي.

له اسلامي نړۍ سره تعامل

د اسلامي نړۍ په کچه بحثونه، په ځانګړې توګه د ترهګرۍ پر ضد د ۲۰۱۵ کال د مکې اعلامیه، ګټور وو. په مدینه منوره کې پر نبوي جومات ترهګریز برید د اسلامي نړۍ غوسه راوپاروله او دا باید د هغې کوچنۍ ډلې پر وړاندې په یوې نړیوالې اجماع بدله شي چې غواړي زموږ تمدن برمته کړي.

پایله او د افغانستان راتلونکی لیدلوری

افغانستان ته نړیواله پاملرنه بې سارې ده. نن موږ د وارسا له سرمشریزې څخه د خپلو سرتېرو د اتلولیو او د خپل ملت د هیلو لپاره د ملاتړ د یو واضح پیغام تمه لرو. موږ به د یوه ډیموکراټیک قانوني نظام او ځواب ویونکي دولت د جوړولو لپاره خپلې هڅې دوه چنده کړو. زه که څه هم د خپلو اتلو ځواکونو پر اعلی سرقوماندانۍ ویاړم، خو غواړم د داسې «سولې او پراختیا د ولسمشر» په توګه یاد شم چې افغانستان یې یو ځل بیا په «آسیایي څلورلارې» (Asian Roundabout) بدل کړ. له پولنډ څخه د هغوی د مېلمه پالنې له امله مننه کوم.