افغانستان و ناتو: مشارکت برای امنیت، صلح و آیندهای باثبات
سخنرانی در نشست سران ناتو - وارسا
نکات اساسی:
- مشارکت با ناتو: همکاریهای مشترک باعث تقویت نیروهای امنیتی افغانستان میشود.
- نیروهای افغان: سربازان ملی از خود پایداری، شجاعت و فداکاری بینظیری نشان دادهاند.
- تروریسم جهانی: «موج پنجم» خشونتهای سیاسی، ثبات و امنیت جهان را تهدید میکند.
- اقدامات چهارگانه: مبارزه با تروریسم نیازمند هماهنگی در سطوح ملی، منطقهای، اسلامی و جهانی است.
- اصلاحات در حکومتداری: مبارزه جدی با فساد و ایجاد نظام حکومتداری شهروندمحور.
- اولویت صلح: دستیابی به صلح مستلزم درک عمیق از ابعاد پیچیده منازعه کنونی است.
- همکاریهای منطقهای: ثبات پایدار به همکاری صادقانه و قانونمند همسایگان بستگی دارد.
- حمایت بینالمللی: کمکهای جهانی برای تأمین امنیت و توسعه اقتصادی حیاتی است.
- دموکراسی: هدف افغانستان ایجاد دولتی حسابده، مسئول و قانونمدار است.
- چشمانداز آینده: افغانستان در پی بازیافتن نقش تاریخی خود به عنوان «چهارراه آسیایی» است.
بسم الله الرحمن الرحیم
آقای سرمنشی، عالیجنابان، سران کشورها و دولتها، خانمها و آقایان!
از فرصتی که برای ارائه دیدگاه افغانستان در مورد ناتو، تهدیدات علیه جهان متصل ما و تلاشهایمان برای تأمین امنیت آینده فراهم شده است، سپاسگزارم. من به نمایندگی از یک ملت سپاسگزار، به شهروندان شما که والاترین بها را برای تضمین آزادی ما پرداختند، ادای احترام میکنم. ما از رهبران سیاسی، جنرالها، افسران و زنان و مردانی که شانه به شانه با ما جنگیدهاند، تشکر میکنیم. همچنین از مالیهدهندگان و غیرنظامیان کشورهای شما که زندگی خود را وقف کمک به ما برای بازسازی خسارات اقتصادی تخمینی ۲۴۰ میلیارد دالری ناشی از تهاجم و درگیری کردهاند، قدردانی مینماییم.
نقش و میراث ناتو در افغانستان
ناتو در تغییر پارادایم ناشی از وضعیت افغانستان پس از ۱۱ سپتامبر، اهمیت و اثربخشی خود را حفظ کرده است. انجام مأموریتهای رزمی و حمایتی این سازمان در افغانستان، تأییدی بر تداوم پیوند جهانی، سازگاری و اثربخشی ناتو است. با این حال، میراث تحولآفرین آن، ایجاد نیروهای امنیتی و دفاعی ۳۵۲ هزار نفری ماست.
نیروهای امنیتی افغان و مسئولیت ملی
نیروهای تمامداوطلب ما با پذیرش مسئولیت کامل امنیت ملی در دسمبر ۲۰۱۴، تعهد خود را به ملت و قانون اساسی با فداکاریهای عظیم نشان داده و از این طریق اعتماد و حمایت بیسابقه مردم را جلب کردهاند. آنها در برابر سختیها مقاوم هستند و در زمینهی هماهنگی و سیستمسازی رهبری و مدیریت، بهبود مستمر داشتهاند. این پیشرفتها آنها را قادر ساخت تا در برابر سلسلهای از حملات وحشیانه نیروهای بینظم و تروریست در سال ۲۰۱۶ ایستادگی کرده و بر آنها غلبه کنند.
مشارکت با ناتو و حمایت بینالمللی
به برکت سرمایهگذاری مشترک ما در نهادهای امنیتی، من و داکتر عبدالله، رئیس اجرائیه، میتوانیم با اطمینان اعلام کنیم که نقش رزمی ناتو در افغانستان برای همیشه پایان یافته است. اعتماد ما ناشی از عزم ملی و مشارکت سازنده بین دولت وحدت ملی و ناتو است. ما با امضای توافقنامههای امنیتی (BSA) و وضعیت نیروها (SOFA) در نخستین روز کاریمان، فضای احترام متقابل و اعتمادی شایسته شرکای بنیادین ایجاد کردیم. ما از رئیسجمهور اوباما بابت گسترش صلاحیتهای مأموریت «حمایت قاطع»، تمدید مأموریت سربازان آمریکایی در سال ۲۰۱۵ و تصمیم اخیرشان مبنی بر حفظ نیروهای آمریکایی در طول دوره ریاستجمهوریشان تشکر میکنیم. ما از رهبران کشورهای «چارچوب» و تمام رهبران ناتو و کشورهای متحد بابت حمایتهایی که از اعزام نیرو تا فراهمآوری امکانات و تمویل نیروهای امنیتی ما را در بر میگیرد، سپاسگزاریم. جنرال کمپبل و جنرال نیکلسون بابت رهبریشان مستحق ستایش همه ما هستند.
درک تروریسم مدرن: موج پنجم خشونت
ما افغانها که به طور مداوم با شبح تروریسم دست و پنجه نرم میکنیم، با قربانیان «موج پنجم خشونتهای سیاسی» که جهان متصل امروز ما را تهدید میکند، همدلی و همدردی ویژهای داریم. اتصال جهانی همزمان با مزایای خود، آسیبپذیری جمعی ما را در برابر این تهدید جدید افزایش میدهد. ما معتقدیم که طیف اشکال و تکنیکهای سازمانیافته خشونت امروز، از موجهای قبلی تاریخ ریشه میگیرد: آنارشیسم، ضداستعمار، تروریسم دهههای ۶۰ و ۷۰، و جنبشهای خشونتآمیز قومی و هویتی دهههای ۸۰ و ۹۰ میلادی. رابطه همزیستی بین شبکههای اقتصاد جرمی (که در جنگهای مواد مخدر و منابع طبیعی تجلی مییابد) و سیاست جرمی، این موج پنجم را به مانعی میانمدت برای ثبات جهانی تبدیل کرده است.
چهار جبهه برای غلبه بر بیثباتی جهانی
غلبه بر این موانع نیازمند اقدام همزمان در چهار جبهه است: ملی، منطقهای، اسلامی و جهانی. تمرکز ملی ما معطوف به مالکیت و حل گذارهای مرتبط به همِ امنیتی، اقتصادی و سیاسی است. با افزایش ۲۲ درصدی عواید ملی، ما در حال عمل به تعهدات کنفرانس شیکاگو جهت تمویل نیروهای خود هستیم.
اصلاحات حکومتداری و تلاشهای مبارزه با فساد
کلید موفقیت ما در توانایی ما برای تبدیل فرهنگ دولت از فساد نهادینه شده به یک سیستم حکومتداری شهروندمحور نهفته است. ما به عنوان آزمونی برای اراده سیاسیمان، از تمام شرکای خود میخواهیم که کمکهای خود را شامل بودجه (On-budget) ساخته و آن را مشروط به تحقق شاخصهای (Benchmarks) توافق شده سازند. این رویکردی است که ما به طور موفقیتآمیز با صندوق بینالمللی پول (IMF) و ایالات متحده به صورت آزمایشی اجرا کردهایم. من از نخستوزیر کامرون بابت رهبریشان در زمینه مبارزه با فساد به عنوان یک معضل بینالمللی تشکر میکنم.
دموکراسی، ذینفعان و توسعه همهجانبه
افغانستان یک «جامعه ذینفع» (Stakeholder society) به معنای واقعی کلمه است و ما به کارنامه خود در احترام به آزادیهای دموکراتیکِ بیان و اجتماعات افتخار میکنیم. یک برنامه اصلاحاتِ «افغانیالاصل» که به یک پیمان بینالمللیِ مبتنی بر شرطگذاری برای حمایتهای شامل بودجه تبدیل شود، ما را قادر میسازد تا نیازهای گروههای کلیدی ذینفع – به ویژه زنان، جوانان و فقرا – را با برنامه اصلاحات دولت همسو سازیم. این امر به نوبه خود، ما را قادر میسازد تا سرعت عرضه خدمات را افزایش داده، کیفیت خدمات را بهبود بخشیم و شفافیت و حسابدهی را تضمین کنیم.
صلح به عنوان بالاترین اولویت ملی
صلح بالاترین اولویت ملی ماست. با این حال، رسیدن به صلح مستلزم درک ماهیت جنگی است که بر ما تحمیل شده است. این منازعه چندبعدی است؛ از القاعده و داعش گرفته تا گروههای تروریستی با ریشههای آسیای مرکزی، چینی و روسی، و گروههای تروریستی پاکستانی و گروههای طالبان افغان. از آنجایی که این گروهها تهدیدی برای منطقه، جامعه اسلامی و کل جهان هستند، ما تلاشهای قابل توجهی را برای دستیابی به همکاریهای منطقهای و در درون جامعه اسلامی جهت شکست دادن این گروهها اختصاص دادهایم.
همکاریها و چالشهای منطقهای
ابتکارات منطقهای ما با همسایگان در حال به ثمر نشستن است و ثمرات همکاری قابل توجهی به بار آورده است. استثنای این روند، پاکستان است. برعکس تعهدات صریح در پروسه صلح چهارجانبه، آنها در عمل همچنان به تفکیک خطرناک میان تروریسم «خوب» و «بد» ادامه میدهند. مشکل کلیدی در میان کشورهای همسایه ما، نبود قواعد توافق شده برای بازی است؛ از این رو ما خواهان حمایت منطقهای و جهانی برای ایجاد این قواعد هستیم که ما را به امنیت جمعی و هماهنگی پایبند سازد.
تعامل با جهان اسلام
گفتگوها در درون جامعه عربی-اسلامی نیز رغنده بوده است، به ویژه اعلامیه ۲۰۱۵ مکه علیه تروریسم. حمله تروریستی علیه مسجد نبوی در مدینه منوره، جامعه مسلمین را برآشفته کرد و باید منجر به یک اجماع علیه اقلیت ناچیزی شود که قصد دارند تمدن ما را بربایند.
سخنان پایانی و چشمانداز آینده افغانستان
توجه جهانی به افغانستان استثنایی بوده است و ما بار دیگر از تمرکز راهبردی و صبوری شما سپاسگزاری میکنیم. امروز، ما از نشست وارسا انتظار یک سیگنال واضح حمایت از اعمال قهرمانانه سربازان و آرمانها و آرزوهای مردم خود را داریم. با حمایت قاطع شما، ما تلاشهای خود را برای ایجاد یک نظم قانونی دموکراتیک و یک دولت حسابده و کارآمد که بتواند برای مردم ما صلح آورده و آینده ما را از تهدید تروریسم مصون سازد، دوچندان خواهیم کرد. من در حالی که به عنوان اعلیسرقوماندان نیروهای قهرمانمان خدمت میکنم، به خود افتخار مینمایم؛ اما لقبی که دوست دارم با آن در یادها بمانم، «رئیسجمهورِ صلح و توسعه» است که به عنوان کاتالیزوری برای تبدیل دوباره افغانستان به یک «چهارراه آسیایی» (Asian Roundabout) عمل کرد. کشور پولند میزبان بزرگی بوده است و ما از دولت این کشور بابت مهماننوازیشان سپاسگزاریم.