د حاکمیت واټن لنډول: د دولت جوړونې یوه تګلاره
دا ستراتیژیک چوکاټ چې په ۲۰۰۵ کال کې خپور شوی، د یو دولت د نړیوال رسمیت او د حکومتولۍ په برخه کې د هغه د واقعي وړتیا ترمنځ د جدي واټن موضوع څېړي. دا طرحه په ډاګه کوي چې نړیوال ثبات د ځواکمنو دولتونو له خوا نه، بلکې د هغو دولتونو له خوا ګواښل کېږي چې قانوني حاکمیت (په ملګرو ملتونو کې څوکۍ) لري، خو عملي حاکمیت (د خپلو پولو د ساتنې او اتباعو ته د خدمت کولو وړتیا) نه لري.
اصلي موخې:
-
د تشې ډکول: د «حاکمیت د واټن» پېژندل—هغه خلا چې دولت پکې د خپلو اساسي دندو په ترسره کولو کې پاتې راځي او پایله یې فساد، تاوتریخوالی او پر بهرنیو مرستو تکیه وي.
-
نوې هوکړه (تړون): د یوې «دوه اړخیزې هوکړې» په لور حرکت، چې له مخې یې دولت په ورته وخت کې خپلو اتباعو ته د خدماتو وړاندې کولو او نړیوالې ټولنې ته د روڼتیا او امنیت په برخه کې ځواب ویونکی وي.
-
دولت د یو سیسټم په توګه: د دولت تعریف د مدغم شویو دندو د یوې مجموعې په توګه—لکه مالي مدیریت، د قانون حاکمیت او مارکېټ جوړونه—نه یوازې د یو سیاسي یا نظامي بنسټ په توګه.
-
د حاکمیت عملي کول: د مشرانو لپاره د یوې داسې لارنکشې وړاندې کول چې بنسټیز ظرفیتونه لوړ کړي او دا ډاډ ترلاسه کړي چې حاکمیت د کارکړنې له لارې «ګټل» کېږي، نه دا چې یوازې د تړونونو له لارې ډالۍ شي.