داکتر اشرف غنی
داکتر اشرف غنی
February 12, 2024

قسمت ۷: خشکسالی

این قسمت به بررسی تهدیدهای جدی و مکرر خشکسالی در افغانستان می‌پردازد. در پی زمستانی با کمترین میزان بارندگی و افزایش دمای هوا، این بحث از بررسی وضعیت جوی فراتر رفته و خشکسالی را به عنوان یک چالش بنیادی برای ثبات ملی و بقای اقتصادی تحلیل می‌کند. این گفتگو مدیریت آب را نه تنها یک ضرورت تکنیکی، بلکه به عنوان شرطی اساسی برای مشروعیت سیاسی و مؤثریت دولت تبیین می‌کند. نکات کلیدی بحث: تعریف بحران: کاوش در ابعاد سه‌گانه خشکسالی: کمبود بارندگی، کاهش آب‌های سطحی (دریاها و چشمه‌ها) و از دست رفتن رطوبت خاک که منجر به افت هشداردهنده سطح آب‌های زیرزمینی در شهرهای بزرگ شده است. تأثیرات تاریخی و مشروعیت: مروری بر اینکه چگونه خشکسالی‌های بزرگ در طول تاریخ ثبات حکومت‌داری را در منطقه به چالش کشیده‌اند؛ با تأکید بر نیاز فوری جهت گذار از «مدیریت اضطراری» به برنامه‌ریزی نهادی بلندمدت. آسیب‌پذیری زراعت و مالداری: بررسی عمیق خطراتی که ستون‌های اصلی اقتصاد با آن روبرو هستند. این بحث بر زیان‌های ویرانگر دارایی‌های روستایی، نوسانات بازار و فرسایش امنیت غذایی در دوره‌های خشکسالی تمرکز دارد. تجارت استراتژیک و امنیت غذایی: اهمیت دهلیزهای تجاری «وصل‌کننده خشکه». در این بخش جزئیات چگونگی تنوع بخشیدن به مسیرهای تجاری به سمت آسیای میانه (مانند قزاقستان و ازبکستان) به عنوان یک استراتژی آگاهانه برای تضمین تأمین مداوم غلات و کالاها در زمان بستن مرزهای سنتی تشریح شده است. آب به عنوان دارایی ملی: استدلال برای مدیریت قطره‌قطره آب‌ها. این بخش شامل اهمیت استراتژیک بندهای بزرگ، شبکه‌های مدرن آبیاری و چک‌دم‌های مردمی (بندهای کوچک) برای تبدیل کشور به قطب منطقه‌ای تولیدات زراعتی است. ابعاد جهانی و منطقه‌ای: پرداختن به «تهدید حاکمیت» ناشی از تخریب محیط زیست، از جمله قاچاق غیرقانونی چوب و نبود همکاری‌های منطقه‌ای. این قسمت بر رویکرد منطقه‌ای برای انطباق با تغییرات اقلیمی جهت حفاظت از منابع مشترک تأکید می‌کند. خلاصه: این قسمت تحلیلی جامع از چارچوب «مؤثریت دولت» در پیوند با تغییرات اقلیمی ارائه می‌دهد. استدلال محوری این است که اگرچه پاسخ‌های سنتی و فرهنگی به خشکسالی حایز اهمیت هستند، اما مسئولیت اصلی یک اداره کارآمد، به‌کارگیری علم، تکنولوژی مدرن و دیپلماسی منطقه‌ای برای محافظت از معیشت آسیب‌پذیرترین قشرها — یعنی کشاورزان، مالداران و روستانشینان — است که قلب تپنده ملت را تشکیل می‌دهند.

قسمت ۷: خشکسالی

Transcript

<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: افغانستان سږکال بیا تر دې مهاله نسبتا&nbsp;وچ ژمی تجربه کړ او په ډېرو ځای ونو کې د اورښت او&nbsp; واورې کچه له عادي حالت نه ټیټه پاتې شوې ده. وچکالي معمولا&nbsp; د افغانستان اقتصاد ټول ځپي، خو د وه مهم بنسټونه یعنې کرنه او مالداري خورا سخت زیانمنوي. له دې امله نن غواړو له ولسمشر محمد اشرف غني سره د هغوی په نوبني پودکاسټ کې چې تېره خپرونه کې هم په اقتصاد وغږېدو، د وچکالۍ اغېز په اقتصاد او په تېره بیا په کرنه، مالدارۍ او دغو برخو ]کې وڅېړو[، په عواملو یې تم ش وو، عواقبو باندې یې نظر وکړو او اوږدمهاله چارې یې وسپړو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">به تمام شنوندهگان و علاقهمندان این سلسله برنامهها خیر مقدم میگویم. من داود جنبش استم. این شماره را هم با سلام به مهمان عزیز خود&nbsp; آغاز میکنیم</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دوکتور غنی خوش آمدید</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">محمد اشرف&nbsp; غني: بسم الله الرحمن الرحیم. تشکر از جناب شما و تمام وطندارها و سلام های من تقدیم تمام خواهران و برادران ما در افغانستان و در تمام اکناف جهان</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">داود جنبش: تشکر از شما، مننه استاده</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">تېره گڼه کې د اقتصاد په کلیاتو لنډ وغږېدو ژمنه مو هلته کړې وه چې نور اړخونه به یې ورو ورو په بېلابېلو خپرونو کې را اخلو ]او[ څېړو به یې. نن ]به[ د وچکالۍ موضوع را&nbsp; وڅېړو. په اقتصاد یې اغېز شته، چاپېریال زیانمنوي، روغتیا، کلیوالي او ښاري ژوند، په دې ټولو برخو باندې یې تاثیرات ټولو ته معلوم دي، فکر کوم بشریت د تاریخ په اوږدو کې ور سره بیا بیا مخامخ شوی، زیانونه یې کله کله ثبت ش وي او راغلي دي. مذهبي متونو کې هم ورته اشارې ش وې دي د ساینس توجیه به یې لږه وروسته ولرو تاسې &nbsp;سره به پرې خبرې وکړو، د مذهب توجیه ورته څه ده ؟</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دوکتور غني : زموږ په مبین دین اسلام کې مهمترینه سوره چې د وچکالۍ موضوع په ډېره دقیقه او هر اړخیزه ت وگه په کې مطرح ش وې ،هغه سوره ده چې د حضرت یوسف علیه السلام په باره کې ده. حضرت یوسف ته خدای )ج( دا ظرفیت ورکړی و چې د خوبونو تفسیر وکړي. هغه وخت چې دی په مصر کې بنديخانې کې و، د مصر پاچا خوب ولیده چې ډېر قوي </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۷</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> غ وایان به د </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۷</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کمزورو غ وایانو له خوا وخوړل شي او همدغه رقم د غنمو وږي ]به[&nbsp; وچ شي. نو د حضرت یوسف علیهالسلام تفسیر دا و چې </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۷</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کاله به ښه حاصلونه راشي او پس له هغه ]به[ </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۷</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کاله وچکالۍ راشي، ]نو[ ده تدبیر ونیوه او د مصر خاوره مدیریت شوه. له ټولو گاونډیو ]سیمو[ نه خلک مصر ته د غنمو ]ترلاسه کولو[ لپاره&nbsp; راغلل چې په هغه کې د ده ورونه ]هم[&nbsp; وو چې دی یې په څاه کې اچولی و. نو دلته څو خ برې دي: یو خدای ﷻ علایم ]را[ ولېږل او بشر ته یې ظرفیت ورکړ چې د دې علایمو تعبیر وکړي. اما پس له هغه نه، مشروعیت د وچکالۍ ]په مدیریت پورې[ تړلی و. د خلکو هوسایي په ]همدې[ اساس ده، له دې نظ ره د وچکالۍ مدیریت ]له[ پېړیو ]راهیسې[ یوه ډې ره مهمه برخه د بشر د ژوندانه ده. موږ ډېر تمدنونه لیدلي په شمول د سیستان د لوی تمدن چې د وچکالۍ له ]امله[ له منځه لاړل. همدغه رنگه په عراق کې او نورو ځای ونو کې ]هم شوي[، نو دا ]حالات[ بار بار راغلي ]دي[. خبره دلته ]دا[ ده، هر څوک چې د خدمت او خاصتا&nbsp; د حکومتدا رۍ ]دعوه[ لري، د وچکالۍ مدیریت یې د مشروعیت او تحکیم لپاره اساسي برخه ده او دا الهي فرمان دی</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">داود جنبش: وقتی میگوییم خشکسالی، ایا تنها عدم بارن دگي یا بارن دگی قلیل است یا عناصر دیگر و کتگو ری های مختلف در آن دخیل است؟</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دوکتور غني: حد اقل سه تعریف عمده وجود دارد. یک نکته کلیدی که از این جهت تقربیا&nbsp; مرادف به خشکسالی تعبیر شده، مقدار بارش است. قسمت دوم موجودیت&nbsp; آب در دریا ها، چشمه ها، کاریز ها وغیره، و در عین حال سرعت حرکت و موجودیت&nbsp; آن در فصلهای مختلف است. و نکته سوم ]که[ کمتر ب رایش توجه شده، اما در زندهگی مردم تاثیر مستقیم دا رد؛ مقدار&nbsp; آب در خاک است، و یکی از علایم عمده این بخش سوم حفر چاهها است .در کابل در دوران طفلی و جوانی من در چهار تا پنج متر ]آب[ می ب ر آمد، حالا] وقتیکه چاه را حفر میکنید شاید[ تا </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۶</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> متر رسیده باشد. تمام شه رهای عمده افغانستان این مشکل سوم را به صورت اساسی دارند .امروز یکی از کلیدیترین نکات ب رای هموطنان ما که کشت خزانی را انجام داده اند، مقدار&nbsp; آب در خاک است. یک قسمت زیاد هموطنان ما منتظر استند که آیا کشت بهاری را بکنند و مخصوصا&nbsp; کشت للمی را، منتظر این استند تا ببینند علایم چیست؟</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">داود جنبش: استاده زه نه پوهېږم چې زموږ په هیواد کې به د وچکالیو اسناد رسمي له کوم وخت نه ثبت ش وي وي، په کیسو او افسانو کې شته، زما خپله د </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۵۳۶</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کلونو سخته وچکالي یادېږي او یو سند یې هم راسره شته. ما خپله د پاچاهي ]پېر[ تذکره هم ساتلې ده، هغې کې یو ځای کې لیکي چې ) هشت سیر گندم داده شد( هغه وخت یې کورنیو ته غنم ورکول البته زما دا حادثه نه یادېږي چې څنگه وه، اما هغه تذکره کې دا شی راغلی. د امیر شیرعلي خان د وخت ځینې پېښې په نکلونو کې پاتې دي، په دغه ی وه نیمه پېړۍ کې چې له هغه وچکالۍنه تېره شوې دا گراف پورته خو تللی اما څومره پورته تللی؟ په کوم تناسب؟</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دوکتور غني: څو برخو باندې که تفکیک وک ړو، یو هغه ډې رې لویې وچکالۍ دي چې ډېر سخت&nbsp; آثار یې پرېښي دي. لومړی د امیر شیرعلي خان په دوران ]یعنې[ </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۷۷۱</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> میلادي کې، ایران ]چې[ هغه وخت ]یې[ فارس ورته ویل او شمالي او غربي افغانستان کې، یوه ډېره سخته وچکالي راغله. ایران کې تقریبا&nbsp; دوه میلیونه نفره هلاکت ته ورسېدل .شمال د افغانستان کې ]یې[ زښت ډېر تاثیر په دې ]وکړ[ چې کلي&nbsp; وو، ]خو[ انسانان له منځه تللي&nbsp; وو. نو د دې اثرات اوږدمهاله&nbsp; وو ځکه هم اوبه ]وې[، هم خاوره وه ،]هم[ امکانات&nbsp; وو، اما نفوس نه و. ]افغانستان[ ډېر سخت د نف وس ]د کموالي سره[ مواجه شو، ځکه ]بیا[ د ک وهستان د کابل نه لومړی، او ن ورو ولایاتو نه هغه خوا ته حرکت، پس ته شروع شو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دویمه لویه وچکالي هماغه ده د اعلیحضرت ]محمد ظاهر شاه[ په اخرو د وو کلو کې چې تاسې ورته اشاره وکړه. د غنمو خبره دا وه چې افغانستان، د صدراعظم مرحوم موسی شفیق په دوران کې له نړیوالې ټولنې نه مرسته وغوښتله</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">په هغه وخت کې هم پاکستان او هندوستان په جنگ کې&nbsp; وو، سر له دې نه ]هم[ دا غنم راورسېدل، اما بله برخه یې دا وه چې کورنۍ خاصتا&nbsp; نیمروز، فراه... کې مجبو رې شوې چې خپل اولادونه خرڅ کړي او دا یو عمده دلیل و چې د نظام مشروعیت سوال لاندې راغی. ]دا[ یو دلیل ]له[ جملې د دلایلو نه د داود خان د کودتا شمېرل کېږي</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">د رېیمه برخه د طالبانو په حکومتولۍ کې وه چې بیا هم عظیم تاثیرات یې پ رېښودل ]او[ په کلونو اورښت ونه شو. زما په یاد دي&nbsp; زه چې لومړی د &nbsp;ب ن پروسې په چوکاټ کې ]خپل[ کلي ته لاړم، په ل وگر کې ]مې[ حدود د </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۶۶</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> خپلو خپلوانو سره روغبړ وکړ، معلومداره دا ټول ښاغلي&nbsp; وو. په دوی کې غوښه نه وه ]ډنګر وو.[ کابل تور و، ځمکه بالکل توره شوې وه او لسو ولایاتو ته چې زه ډېر په سرعت لا ړم او پس له هغو نورو ته، ]د[ خلکو تقریبا&nbsp; چاړه هډوکو ته&nbsp; رسېدلې وه. پس له هغه نه هم له بده مرغه په دوامداره ت وگه په دې اخرو کلونو کې په </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۱۶۶۰</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کې په </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۷</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کې په </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۰</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کې</span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۱</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کې </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۵</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کې </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۰</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کې ]دا وضعیت و[، اما ټول افغانستان پکې نه و، ځينو ځای ونو باندې یې تمرکز درلود. خبره ]دا[ ده چې پخوا ]وچکالي په ځنډ راتله.[ دا علمي تحلیل استاد حمیدالله امین چې د ادبیاتو پوهنځي رئیس و او پس ته د پوهنتون رئیس و، د داود خان په دوران کې په ی وه کتاب کې لیکلی و چې هر سل کاله ]بعد[ په افغانستان کې یو عمده وچکالي راځي او هر </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۵۵</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> کاله ]بعد[ د هغه په حساب باندې، په منځنۍت وگه وچکالي راځي، دغه ]حالت بدل ش وی[ اوس دا ]موده[ ښکته شوې ده. د افغانستان یو گوټ کې یا بل گوټ کې به دوامداره ]د وچکالۍ[&nbsp; آثار وي او تېر میلادي کال چې لا هم زموږ هجري کال دی، لا هم لویه وچکالي دوام لري</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">داود جنبش: و به صورت کل به سطح جهانی هم ساینسدانان به این عقیده استند که از زمانی که ثبت میزان بلند رفتن درجه حرارت&nbsp; آغاز شده، سال </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۱۶۱۵</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> میلادی یعنی سال گذشته میلادی گرمترین سال بوده، و شنونده های ما حتما&nbsp; واقعات ناگوار&nbsp; آتش سوزیها در اروپا در جنگلات اروپا و امریکا&nbsp; وغیره و حتی در جنگلات خود ما را حتما&nbsp; به خاطر دارند و پيشبینی این است که این درجه ]باز هم[ بالا میرود و اگر این تحقق پیدا کند و این درجه بالا برود که نتیجه&nbsp; آن میتواند خشک سالی،&nbsp; آتشسوزی و سیلاب های ویرانگر باشد در&nbsp; آن صورت...، در این جا میخ واهم دو سوال ]مطرح[ کنم: سوال اول این است که تاثیرات عمومی جهانی آن چه خواهد بود؟</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دوکتور غني: جهت واضح است. بدبختانه با تمام علم و تحلیل علمی و فهم علمی که وجود دارد، کشور های بز رگ جهان خاصتا&nbsp; امریکا و اروپا حاضر به این نبودند و نه هندوستان و چین فعلا&nbsp; این اراده را دارند که اقداماتی را کنند که از گرم شدن هوا جل وگیری شود. مسئله تغییر اقلیم لغت اساسی و تشریح اساسی نیست، ما با گ رم شدن اساسی هوا سر و کار داریم و در این جا باید فراموش نکنیم که با وجودیکه ما میگوییم قاره زمین، در حقیقت ما در قاره&nbsp; آب زنده گی میکینم، مقدار زیاد کره زمین تشکیل از&nbsp; آب است و اگر ]میزان گرمای[&nbsp; آب در اقیانوسهای عمده از </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۰</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> درجه سانتیگراد بالا برود، هر درجه زندهگی بشریت را در خطر می اندازد. چون یخچالها در حال ذوب استند و با ذوب یخچالها یک قسمت شه رهای دنیا ، که یک ]تعداد[ این شهرها قابل توجه و نفوس استند، زیر&nbsp; آب خواهند شد. از طرف دیگر تنها در&nbsp; آسیای جنوبی، قسمتی که ]به ما[ ارتباط مستقیم دارد، ده ها شهر از جهت خشکسالی از بین خواهند رفت. بنا ء&nbsp; اثرات آن سرتاسری است،جهانی است و ضرورت به اقدامات همهجانبه جهانی دارد</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">]</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دستیابی به[هدف </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۱۶۵۳ ]</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">مبنی بر حفظ درجه گرما درجهان در حدود </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">٬</span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۳</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> درجه سانتی گراد بالاتر از زمان قبل از انقلاب صنعتی شدن[ فعلا&nbsp; ممکن نیست ،غیر از این که اقدامات بسیار همهجانبه صورت بگیرد؛ مگر بدبختانه تنشهای جهانی امکان همکاری را کمتر ساخته ]و[ افغانستان خاصتا&nbsp; در نقطه خطر است</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">داود جنبش: بله پوښتنه مې په همدې حساب ده، مثلا&nbsp; که نوره دنیا کې وچکالي راشي په تېره بیا پ رمختللو هیواد ونو کې دوی یې غم خوري مثلا&nbsp; دلته ب رتانیا کې چې زه اوسېږم، کله چې باران لږ وشي دوی بندیز لگوي، مثلا د موټرو په پریولو باندې، باغونو ته د پایپ په وسیله اوبو ورکولو باندې او ن ور تعزیرات لگوي چې د ا وبو استعمال راکم کړي که غنم یې کم شي نورې لارې ورته جوړوي. زیات زیان به د افغانستان غوندې هیوادونه گالي، زما پ وښتنه اوس په همدغه ]تړاو داده[ که دا بحران ادامه کوي د افغانستان کومې سیمې به فکر کوئ ډې رې زیانمنې کړي او مخصوصا&nbsp; کوم&nbsp; وگړي به ډېر زیان وویني؟</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دوکتور غني: ]د[ سیمو له نظ ره لوی فشار فعلا&nbsp; شمال شرق کې بدخشان، ټولو شمالي </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۳</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> ولایتونو او بادغیس او هرات او فراه&nbsp; ]کې[ دی. اما اوس باید&nbsp; وگورو چې اورښت به تر څه اندازې پورې وي؟</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دویمه برخه د اوبو جریان دی چې تر څه حده پورې ]دی[؟ له بدهمرغه، نه سالنگ کې واوره شته او د ملگرو ملتونو د ]وروستۍ[ هوایي سروې له مخې، نه په بدخشان کې</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">بله برخه معلومداره بېرته په کاریزونو، ویالو او ]نورو پورې[ تړلې ده. نو ضروري ده چې دې باندې پوه ش وو چې خطر جدي دی. عمدهترینې برخې ته چې باید انتظار وباسو للمې برخه ده. ]په[ للمي په برخه کې شمال&nbsp; شرق ،شمال او غربي ولایتونه بېحده د اهمیت وړ دي. بله دا چې د غنمو حاصلات به څه وي په عمومي ت وگه؟ هر کال چې للمه ښه راشي حاصل یې غنیمت وي، په هماغه اندازه زموږ واردات کمېږي. په همدې اساس باندې للمه یوه ]مهمه[ برخه ده. بله برخه یې هغه غنم دي چې په اوبو کېږي ]آبي[ او دلته عمومي اساس بیا د وارداتو خبره ده، په وارداتو کې خاصتا&nbsp;&nbsp; د قزاقستان اهمیت موږ ته بېحده لوړ دی</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: وروسته به موږ په کرنه غږېږو که هغې کې تکرار راشي هم تکرار احسن به وي پروا نه ک وي، خو غواړم دلته وپوښتم چې تاسې اشاره وکړه چې د باران کمښت زموږ للمي کر چې فکر کوم اکثریت هم دی په ډېرو ولایتونو کې، سخت زیانمنوي، حتی له منځه یې وړي. قزاقستان باندې به هم لږ ]وروسته[ وغږېږو اما پوښتنه مې دا ده چې نړیوال چاپېریال په بدلېدو دی، اوبه په کمېدو دي ،اورښت نشته، واوره نشته، نو&nbsp; دې ته په کتو سره ،آیا نور هغه وخت افغانانو ته نه دی را رسېدلی چې پر دې فکر وکړي چې آیا موږ غنم وکرو که غنم وارد کړو او د هغه پر ځای داسې بوټي چې گټه یې ډېره ده او اوبه لږې مصرفوي، وکرو؟</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دکتور غني: اصلي خبرې ته راغلئ. خبره ]دا[ ده چې موږ باید د خپلو اوبو په هرې قطرې باندې، د خاورې په اهمیت باندې، او په شرایطو باندې پوه شوو .اوله خبره دا ده چې موږ دا علم فعلا&nbsp; نه لرو. که اک ثره ب رخې د پرمختللو هیوادونو ته&nbsp; وگورئ، نن یو ب زگر په دغو ټولو شیانو باندې پوهېږي، نه تنها ب زگر پر دې پوهېږي، نن هغه رقم تراکتورونه پیدا شوي چې دا ټول شیان د کمپيوټر له لارې سنجوي. زموږ کرنې د متواترو جگړو او بېامنیو ]له امله[ سخت زیان لیدلی او نوی نسل مو له کرنې نه پردی کړ. بل، که په دې باندې غږېږو چې غنم باید ونه کرو، دا بې له دې نه چې یوې منطقوي همغږۍ ته ورسېږو او اوږدمهاله قراردادو ته ورسېږو او خاصتا&nbsp; بې له دې نه چې قزاقستان سره په یوه اوږدمهاله قرارداد یعنې د لسو کلو او شلو کلو ]توافق ته ورسېږو، ممکنه نه ده[، ځکه چې قزاقستان سره د غنمو په تولید کې بل څوک رقابت نه شي کولای. او په بدل د دې کې قزاقستان هم سبزيجاتو ته او هم میوهجاتو ته اړتیا لري</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">مگر دا، هم افغانستان کې ثبات غواړي او هم پوهه غواړي او هم د انتقالاتو موضوعگانې او ]نور مسایل[ دي. له بلې خوا د وچکالۍ په برخه کې او د هوا په بدلون باندې بینالمللي امکانات شته، اما دا هم پوهه غواړي او مشروعیت د نظام غواړي چې په څه ت وگه دا راخپل ک ړئ. ضرورت یو شی دی، ذهني وړتیا او&nbsp; آمادهگي او یو ملي دریځ بل شی دی. استغاثه ]د[ خدای جلجلاله دربار ته ضروري ده. موږ همېشه خدای جلشانه ته محتاج یوو، د بندهگانو ]او[ د مخلوق ]په حیث[ باندې، اما له بلې خوا نه د حضرت یوسف )ع( کیسه په واضح ت وگه درښيي چې بشر مسوول دی چې اقدامات وکړي. او استغاثه ځکه زه مثبته گورم چې خلک متوجه دي چې وځي، ]د[ باران ]لپاره[&nbsp; زارۍ کوي، په عین حال کې ټولېږي چې څنگه ترتیبات ونیسي. نو بې له پوهې او بې د ودې له ی وې منسجمې ستراتېژۍ نه، دا امکان نه لري. ضروري ده چې په دې پوه شوو، ټول ځان پوه کړو او نتیجې ته ورسېږو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: د قزاقستان یادونه تاسې بیا بیا وکړه، فکر کوئ هغه وخت چې تاسې د شمال کورېدور پرانیسته او په دې باندې مو زیات تاکید کاوه، ځکه چې وچکالي غذايي مصئونیت ځپي له منځه یې وړي تاسې دا ]هېواد[ مخصوصا&nbsp; د غذايي مصئونیت له پلوه ، آ گاهانه د ]خپل تجارتي[ سیاست محور ته راوست چې هغه باندې ډېره تکیه وشي که څنگه؟</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دکتور غني: بالکل، یاد ولرئ، هر وار چې پاکستان لازمه گڼله په هر دلیل چې به و، تورخم او سپین ب ولدک به یې تاړه. زه چې ولسمشر شوم ومې کتل چې اکثریت زموږ غنم له پاکستانه راځي او ځکه ]چې[ ځان مو بندي کړی په خپل لاس، نو قزاقستان ته چې زه لاړم د هغه هیواد مشرانو سره، متخصصینو سره نتیجې ]ته[&nbsp; ورسېدو او عین حال ]کې[ زموږ تاج ران خدای دې یې لري، دوی&nbsp; سره وغږېدو او شرای&nbsp; مو برابر کړل. په د وو کلو کې د قزاقستان غنمو ټول افغانستان کې د پاکستان غنمو سره رقابت کاوه او ارزانه وو .د ک و وېډ په دوران کې په یاد لرئ چې پاکستان بیا هم بنادر موږ باندې وتړل. اما قزاقزستان او ازبکستان او ترکمنستان هېڅ وخت موږ باندې بنادر ونه تړل. نو د شمال کورېد ورونه خلاصول آ گاهانه وو، اما په څنگ کې موضوع دا نه وه چې موږ پاکستان سره دښمني وکړو، بلکې دا وه چې پاکستان په دې پوه شي چې زموږ لاس تړلی نه دی. تله زموږ په لاس کې وه چې ویې گرځو، ځکه د پاکستان تړل مرکزي اسیا سره او د مرکزي اسیا تړل پاکستان سره، زموږ له اهدافو نه وو چې د یوې تلپاتې سولې او منطقوي همکارۍ په چوکاټ کې وشي. په عین زمان کې مه هېروئ چې غربي کورېدور چې له نیمروز نه چابهار ته او له چابهار نه تر بمبیي پورې موږ منځ ته راوړ، موجب د دې شو چې په کال کې په حدود د سل زره ټنه غنم د هندوستان له مرستې نه په مستقیمه ت وگه له دې لارې راشي .]دا چې[ افغانستان د منطقې زړه دی باید په هره برخه کې ارتباطات ولري او دا ټول برابر کړي. دا هم مه هېروئ چې ]کله[ ما شرف د دې درلود چې د کمال خان بند پرانیزم، دا مو وویل چې نیمروز او فراه او هلمند او هرات ،کندهار، دا برخه د افغانستان به ی وازې د افغانستان کندو نه وي، د ایران کندو به هم وي. موږ د دې ظرفیت هم لرو چې ایران ته زښت ډېر مواد برابر کړو او تقریبا&nbsp; پنځلس اقلامو باندې په واضح ت وگه&nbsp; وغږېدو. له بلې خوا د هند بازار، د چین بازار او بیا د اماراتو بازار او د روسیې بازار موږ ته مهم بازارونه دي ،دې ټولو باندې ضرور ده چې کار وکړو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: ښه، یوه پوښتنه مخصوصا&nbsp; دغه د تورخم او د نورو لارو د وروستۍ تړنې نه وروسته کېدای شي را پیدا شي ]داده[ چې که تاسې له قزاقستان او منځنۍ&nbsp; آسیا سره د غنمو د سوداگرۍ تړونونه کول آیا هغه وخت کې دا ممکنه نه وه چې د سبزیجاتو، ترکاریو او میوو تړون هم وشي ځکه زموږ ډېرې میوې پاکستان ته ځي او هغوی چې بندر وتړي له منځه ځي او خرابېږي؟</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دوکتور غني: جلغوزيو ته&nbsp; وگورئ. تړون د جلغوزیو ما وکړ او جلغوزي له قاچاق نه ووتل، د چین بازار ته ورسېدل او ]پلان دا و چې[ دوهمې مرحلې کې به انشاءالله تعالی ]د[ جرمني بازار ته ورسېږي. له بلې خوا &nbsp;سبزیجاتو ]او[ میوهجاتو باندې موږ ډېر سخت کار روان کړی و. شپږ ښارونو د افغانستان: هرات ،کندهار، کابل، جلال&nbsp; آباد، خوست ]او[ مزار... دې ټولو کې یوه عمده برخه د ښارجوړونې د کرنې عصري کول دي. ستونزه زموږ د صادراتو دا ده، بې له دې چې پروسس شي یعنې دویمې ]مرحلې ته پورته[ شي او معیارونه پوره کړي، هغو بازارونو ]ته[ چې ]په[ کې ډېر گران قیمتونه دي، نه رسېږي. اما دا مه هېروئ، هوایي کورېدور چې موږ هند او چین ته پرانیسته، په کال کې حدود د څلور سوه میلیونه ډالره یوازې د میوهجاتو صادرات مو هندوستان ته درلودل. نو ترتیب د دې په اساسي ت وگه کېښو دل شوی، اما اوس باید په دې فکر شو چې خصوصي سکت ور د افغانستان په دې کې له غلا ]ووځي[. دلیل مې څه دی؟ ځکه زه غواړم ډېر واضح وغږېږم. د هند په صادراتو کې مخدره مواد گډ ش ول او نتیجه یې دا شوه چې هر بکس باید هغه خوا ته کتل شوی وی. ترمز ټول&nbsp; آماده و چې راسا&nbsp; ]د[ روسیې بازار ته، قزاقستان او ]نورو[ ته صادارت وشي، اما پانگوال دې ته حاضر نه وو. نو له یو لاس نه ټک نه ]خېژي[. حکومت که مستقیم مسوولیت ونه لري، ]خو[ لاره خلاصوي اما نور خلک باید په دې کې ]پروسه[ راشي او له ښه مرغه ]ځینو ځایونو کې راغلل[ .له بلې خوا زه مننه کوم زموږ د پانگوالو او ]نورو[ نه. ]یوازې[ د چ رگانو په برخه کې ]له[ یو میلیارد ډال رو نه ډې ره پانگونه&nbsp; وشوله او موږ له ډېرو وارداتو نه مصئون شوو. دا ټولې د تجارت خونې چې بېلو بېلو سکتورونو ]کې[ جوړې شوې دي، اساس یې دا دی چې د دوی استازي په واضح ت وگه وغږېږي او موږ وکړی شوو چې منځمهالی او اوږدمهالی فکر وکړو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">له بله نظ ره، داخلي بازار ته هم باید په اساسي ت وگه توجه وشي چې موږ څنگه صنعتي کرنه منځه ته راوړو چې په اساسي ت وگه موږ ته دا توان راکړي چې صادرات مو لو ړو بازار ته ورسېږي. د خلیج بازار په دې برخه کې ډېر د اهمیت وړ دی، لکه چې د روسیې بازار دی او بیا نور بازارونه دي</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: از زمان ک ووید من تجربه دست اول از افغانستان ندارم که مثلا&nbsp; حالت چگونه بود و درحالیکه سرحدات بسته میشد یا تاثیراتی بر صادارت و واردات می&nbsp; آمد، کنترول قیمت ها چگونه صورت می گرفت. من فکر می کنم نقش خاص در این زمینه، شما اشاره کردید، سکتور خصوصی داشت. درسهای عمده&nbsp; آن زمان چه بود که عام شود برای حالات نظیر خشکسالی ها وغیره؟</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دکتور غني: باز هم بین اقدامات عاجل و اقدامات اساسی باید تفکیک قایل شوید. اقدامات عاجل اول این بود که از ایران تنها هزارها افغان در روز می&nbsp; آمدند و این موجب آن شد که یک&nbsp; آوازه سرتاسری، یک افواه در کابل انداخته شود، که امکانات غذایی موجود نیست، برای دو روز قیمتها صعود کرد و من فورا&nbsp; اعلامیه دادم و به ملت صحبت کردم که ما ذخایر کافی داریم از گندم؛ و هم ترتیبات اساسی را گرفتیم. در این چارچوب در سکتور خصوصی افغانستان خاصتا&nbsp; وارد کنندهای عمده و همچنین بخش پرچون، تماس اساسی و هماهنگی اساسی در تمام دوران ک ووید صورت گرفت. بر اساس&nbsp; آن، یاد هموطنان ما خواهد باشد که نان خشک اول در کابل و شهرها در خدمت شان گذاشته شد و بعد از&nbsp; آن، تمام بودجه افغانستان را، و کمک های خارجی افغانستان را من دوباره عیار کردم، تا یک پر وگرام وسیع کمک به </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۶</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> فیصد مردم افغانستان عیار شود .یک بسته کمکها به </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۶</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> فیصد مردم افغانستان انجام گرفت، در عین حال، سکتور خصوصی افغانستان، باز هم از اینها متشکر استم، اقدامات واقعا&nbsp;&nbsp; اساسی در قسمت کمکهای بشری علاوه بر این در سرتاسر افغانستان انجام دادند و هم امکانات دیگر را فراهم کردند</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">بخش دیگر این، دیپلوماسی منطقوی بود، که اول باز هم با کشورهای دوست&nbsp; آسیای مرکزی، قزاقستان و ازبکستان در قسمت ترتیبات خریداری گندم و همچنان انتقال آن ]صحبت شد[، چون بدون کمک ازبکستان این غیرممکن است که تنها خریداری گندم صورت بگیرد ]و مشکل حل شود[ و همچنین همکاری ترکمنستان. تاجکستان معلومدار در این بخش همکار بود، سرحدات خود را بسته نکرد اما اینگونه امکانات در اختیار شان نبود. از این جهت، نوع همکاری این سه کشور: ترکمنستان، ازبکستان، قزاقستان با ما نقش اساسی بازی ]کرد[. در پهلوی&nbsp; آن، </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۶۶</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> هزار ت ن گندم جدید از کمکهای هندوستان از راه چابهار&nbsp; آمد که زمینه آنرا برابر کرد که ما بتوانیم، کمک های مستقیم، نوع توزیع گندم را به صورت مستقیم در ولایات مختلف انجام داده بتوانیم .همیشه بدبختانه یک ذهنیت در افغانستان موجود بوده که مردم افغانستان یا اقتصاد افغانستان تنها از دو بخش تشکیل شده، که شهری و دهاتی است. بخش سوم که بخش مالدار ]است[ که باز هم تنها به نام کوچیها یاد میشوند فراموش میشود. &nbsp;یک بسته خاص کمک ها به آنها هم ترتیب شد</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">نکته دیگر این بود که قسمی که قبلا&nbsp; هم خدمت شما ذکر کردم، پلانهای درازمدت همکاری تمام سکتورها در چارچوب همکاری منطقوی گذاشته شد و هچنین خدمات صحی را سر تا پا مجبور شدم که از سر بررسی کنم و در این بخش خاصتا&nbsp; مشکلات بسیار جدی را مردم با ارایه خدمتهای صحی از طرف نهادهای غیردولتی داشتند، که یک قسمت اش حالا تثبیت شده با اسناد ]نهادهای معتبر[، در حقیقت صاحبهای این شرکتها بعض مامورین عالی رتبه دولتی بودند، سر تمام اینها غور مجدد شد</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">نتیجه ییکه از این می گیریم ]این است که[ باید ابعاد مختلف مشکلات خود را هم در چارچوب اقدامات عاجل و هم در اقدامات وس&nbsp; مدت ]بررسی کنیم[. یکی از اقداماتی که هم عاجل و وس&nbsp; مدت و درازمدت را با هم ارتباط می داد، طرح دیجیتل سازی افغانستان، توزیع تذکره برقی به پنج میلیون مردم افغانستان و ایجاد سیستمی بود که در ماه سپتمبر ]</span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۱۶۱۰</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> باید[ تمام پرداخت ها به صورت برقی صورت می گرفت که به صورت اساسی ما از این مشکلات داد و گرفت پولی خلاص شویم و بر اساس این اولویتهای خود را ]تعیین کنیم[. ا ولویتبندی بودیجه در این شرای&nbsp; کم کردن مصارف بیجا و تمرکز بر خدمات و خاصتا&nbsp; اعتماد بر مردم و تقویه بازار ]است[، چون در افغانستان بازار تقریبا&nbsp; به تمام نقاط افغانستان رسیدهگی کرده می تواند، به شرطی که پول داشته باشیم. و پول از کجا میشد؟ پر وگرامهای وسیعی را که شما در بخش های دیگر اشاره کردید مخصوصا&nbsp; در کابل، در غرس درختها و کارهای عاجل کاریابی، نکاتی است که متمم این بود</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: وچکالي لکه په ټولنه کې افراط او تفری ، یو ځل هوا وچه شي ،اورښت نه وي په میاشتو میاشتو، ا و ونیو ا و ونیو، یو ځل بیا یو طوفاني ورښت راشي چې بیا سېلابونه راوځي او ورانی پېښ کړي. د دغو سېلابي اوبو کنترول باید اوس فکر کوم لومړیتوب ته راشي. خلک تر څه ځایه پوه شوي دي، هغه ورځ مې د ار زگان یوه ویډیو کتله خلک هغه شي ته چې چېک ډیمونه وایي راټول شوي وو چې واړه واړه بندونه جوړ کړي چې اوبه را ایسارې کړي</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">څومره کار هغه وخت کې وشو او دغه کار د وچکالۍ د عواقبو په کنترول کې څومره مهم دی؟</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دکتور غني: دې برخې کې زښت ډېر کار وشو ځکه چې ما اساس د ملي پیوستون کېښود او پس له هغه نه هم مې د ولسمشرۍ په دوران کې دا پر وگرام ]بدل کړ[ یوه ملي تړون باندې؛ سلها بندونه جوړ شوي دي. دلته یوه خبره ډېره واضح ده ځکه چې نړیوال بانک یوه څېړنه کړې وه. ]په[ اوبو باندې پانګونه په افغانستان کې، په دې چېک&nbsp; ډ مونو او نورو کې ،</span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۰۶۱</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> گټه لري، په ]داسې[ حال کې چې برېښنا، په دې پرتله </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۰</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> فیصده گټه درلوده، نو اوبه حتمي او اساسي دي. کارېزونو ته مو که&nbsp; وگورئ زابل او نو رو برخو کې خاصتا&nbsp; موږ دا کارېزونه له سره&nbsp; آباد کړل او د اوبو ټولو برخو کې، ما یو اساسي پلان کېښود، ځکه دا خبره د سیلاب له ی وې خوا نه او وچکالي له بلې خوا نه عمده شمال ولایاتو کې او ځینو غربي او معلومدار جنوبي برخې کې هم، هر کال کې دوراني ده. شپږ میاشتې وچکالي وي، شپږ میاشتې سېلابونه وي. د دې مدیریت موږ ته حیاتي او اساسي دی. خبره بیا هم په دې راځي چې علمي برخه د دې او ولسي برخه د دې، دوه لاسونه دي چې باید یو شي. ځکه ټولو ابعادو د اوبو لگولو باندې ]باید[ ولس پوه شي</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">موږ اوبه بېځایه لگوو. ډېرې لگوو او په هغو شیانو یې لگوو چې نتایج یې په پرتله کې نشته. ولس د افغانستان د مثال په ت وگه، که پوه شي چې مڼه نتیجه ورکوي او زردالو ارزان شوي دي، څلور کاله صبر کوي، بدل وي یې یا بالعکس. اما دلته پوهه په کار ده چې ]د[ ټول بازار نتایج څه دي؟ او د بازار جوړول بې د دې نه چې دولت کې د دې توان وي او خصوصي سکتور کې هم دا پوهه وي او یو لید او یو ثبات موجود وي چې د دوی پانگه نتیجه ورکوي، بې له هغه نه دا سره نه شي ټولېدی. زه د ار زگان ولس نه مننه کوم او له ټولو نورو افغانانو نه چې د اوبو په اهمیت باندې پوه شوي دي، ځکه دا زموږ عزت دی او زموږ ژوند دی. اما یوازې چک ډیمونه کافي نه دي. دا ټول باید سره یو شي، په دې ترتیب موږ له منطقې سره یوې نتیجې ته رسېدلی شوو چې د هغه په چوکاټ کې د افغانستان اوبو ته د یوه نعمت په حیث باندې&nbsp; وگوري، نه اوس غوندې چې هر ی وه لاسونه ]بډ وهلي[ چې څنگه زموږ ]حق[ خپل کړي. ]دوی[ بېځایه پروپاگند ]کوي[&nbsp; چې دې کې د افغانستان حق نشته، داسې خبرې نه د دوی په گټه دي او نه زموږ په گټه. اوبه خدای جلشانه موږ ته راکړي، اما په عین حال کې په شریعت کې د اوبو د تقسیم اصول واضح دي او موږ په هغه باندې ټینگ درېدلي یوو، اما ضرور ده چې په اوسنیو شرايطو کې یوې منطق وي نتیجې ته ورسېږو چې هم زموږ خیر په کې وي او هم د نورو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: د اوبو په مسئله باندې به کله چې سیندونو باندې غږېږو مفصل هلته هم راشو، تر هغو چې په وچکالۍ پورې اړه مومي، ځینې وړې توصیې هم کېدای شي چې مرسته وکړي. د مثال په ت وگه هغه څه چې ما لیدل، اوس خو واورې نشته مگر هغه وخت چې موږ محصلین وو یا متعلمین وو، خلکو به واورې اخیستې د کابل سیند ته به یې په کابل کې غورځولې او هغه به اوبه کېدې لاندې به تلې، دغسې کارونه ]باید ونه شي[ یعنې خلک د خپلې سیمې هغه سیمه ییز امکانات ضایع نه کړي ویې ساتي، چې کله وچکالي راځي چې هغه، مثلا&nbsp; دغه اوبه د ځمکې لاندې لا ړې شي او هغه اوبه ډېرې شي</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دکتور غني: دا ضرور ده ځکه &laquo;سیلب ر&raquo; کلمه باندې تاسې پوه ئئ، ټول ولس پوه دی. زموږ د سیلب رونو مدیریت نشته. د مثال په ت وگه د کابل او چارېکار په منځ کې پس د دې نه چې هلته یو سیلاب راغلی و، ما له هیلیکوپتر نه تقریبا&nbsp; شلو نه ډېر سېلب رونه تشخیص کړل، د کابل په غرونو کې هم، اما د دې مدیریت نشته او زموږ خلک نه پوهېدل. بار بار وزارتونو سره وغږېدم، اخر چاره مې په چین کې پیدا کړه. چین کې&nbsp; ولس د خاورې بندونه جوړ کړي دي، دا اوبه چې راځي فورا&nbsp; ټولېږي او راتلونکی لپاره هم تپې او غرونه شنه کېږي او هم ټوله سلسله . طبیعت یو نظام دی، هر څاڅکی د اوبو چې ځمکه کې ننوځي، بېرته نظام د دوام او د تداوم برخه ده، اما هره قطره چې ضایع کېږي او تبخیر ته ځي، دا یوه ضایعه او یوه فاجعه ده، نو ]د[ کلي په سطحه، د ولسوالۍ په سطحه ،د ولایت په سطحه ،د زونونو په سطحه او د وطن په سطحه اقدامات ټول ضرور دي. انسانان یو بل ته باید لاسونه ورکړي او زړونه سره یو کړي چې د دې وچکالۍ نه هم په عاجله ت وگه موږ څنگه ووځو او هم په دوامداره ت وگه خپل ژوند په یوه لسیزه کې چې په عمومي ت وگه هوا تودېږي، ]څنګه[ خوندي کړو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: و من در&nbsp; آغاز، در مقدمه گفتم که یک بخش دیگر مهم اقتصاد کشور ما و شما هم اشاره داشتید که مالداری است و صدمه ییکه از خشکسالی می بیند کمتر از زراعت نیست. من به خاطر دارم در دوران زمان حاکمیت اول طالبان تقریبا&nbsp; در ولایات شمال شرق، شمال و شمال غرب ما مواشی نمانده بود از بین رفته بود، شاید در سالهای بعد وقتی خشکسالیها ]ی دیگر[&nbsp; آمد نتیجه ]باز هم[ همین بوده باشد، البته این هم به مصئونیت غذایی ما رابطه دارد ،مخصوصا&nbsp; به مواد پروتین دار ،گوشت وغیره. پیشبینی ها چه است که تاثیر ک لی و دراز مدت این گونه خشکسالی ها که حالا ادامه دارد بر مالداری ما و آینده&nbsp; آن چه خواهد بود؟</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دکتور غنی: در قسمت اول خدمت تان عرض کنم، بررسی های جهانی که انجام شد تنها مالداری در شمال نبود، تقریبا&nbsp;&nbsp; </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۷۶</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> تا </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۶</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> فیصد مالداری افغانستان در دوران حاکمیت ]اول[ طالبان - از جهت خشکسالی و صدمات قبل از&nbsp; آن که از جهت مهاجرت دیده بود- از بین رفت. مشکل احیاء مالداری این است که مال را از بیرون&nbsp; آورده نمی توانید، چون اگر با شرای&nbsp; منطقه مطابق نباشد، مشکلات عظیم صحی را ایجاد می کند. از نگاه اهمیت مالداری</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">...</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">اهمیت مالداری را بدبختانه قسمت زیادی از مردم که در اداره افغانستان مسوولیت داشتند درک نکرده بود. بنابرین همیشه این را نادیده گرفته بودند. از احصائیه گرفته ]تا دیگر بخش ها[. خوشبختانه ما توانستیم ش وراهای کوچیها را و مالدارها را ایجاد کنیم و در زمانی که در ولایات شمال افغانستان یر مالداری ما مشک لات زیاد&nbsp; آمد، کمک های واضح ]صورت گرفت[. فعلا&nbsp; هم&nbsp; آثا ری که موجود است، قیمت مال پایین است، در حال پایین&nbsp; آمدن است و این علامه خطرناک است. من نمی فهمم اگر در هیلیکوپتر به شمال افغانستان یا شمال شرق افغانستان سالهایی که مناطق سبز باشد سفر کرده باشید، این یک نعمت بز رگ طبیعی است. میلیاردها دالر مراتع ما می ارزد. از این بخش یکی از مهمترین چراگاه های ما دریاچه شیوه در بدخشان است که یک حرکت عظیم مالدارهای ما در این بخش صورت می گیرد، اما شرای&nbsp; تسهیل برای اینها ضروری است</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">نکته کلیدی دوم این است، ایا مال به پای خود حرکت می کند یا ترانسپورت عصری برایش برابر میشود. چون هر وقت که مال به پای خود حرکت کند ،با حرکت روزانه یا مخصوصا&nbsp; هفتهوار یا ماهانه، گوشتی را که کمایی می کند از دست می دهد</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">نکته سوم این است که شرای&nbsp; عمومی باید سنجیده شود، که مراتع عمده افغانستان از جهت ایجاد شرکتهای مشترک بین دهنشین ها، شهری ها و مالدارها به چه رقم باید به وجود بیاید تا منافع مشترک باشد. در این بین یک قسمت از اشخاص استفادهجو از تمام سه بخش همیشه موجب ضدیت شده اند. در شرای&nbsp; فعلی کاریابی به دونیم روز در هفته تقلیل یافته ]است[، جهت مثبت ]اش[ این است ]که[ قیمت افغانی نسبتا&nbsp; ثابت است، اگر قیمت ثابت بماند امکان خرید وجود دارد، اما اقشاری زیادی استند که قوت خرید ندارد. یکی از معیارهای عمده این است که در ماه چند روز یک خانواده افغان دسترسی به گوشت دارد و این تقلیل بسیار شدید یافته است. و یکی از معیارهای عمده که مردم برای تان می گوید این است که، که ]چه کسی[ روز سه بار نان میخورد؟ که روز دو بار نان میخورد؟ که روز یک بار نان میخورد از نگاه خانواده؟ این نکات، نکات ضروری است و توجه به مالداری ما باز هم تنها اقدامات عاجل نیست، یک مدیریت اساسی م راتع افغانستان را، تپههای افغانستان را، کوهها را و جمع اساسی این را از نگاه چراگاه ها و اهمیت چراگاه، حفظ چراگاه و جل وگیری از غصب چراگاه را ایجاب می کند</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: او مهمه به وي چې یادونه وکړو چې مالداري یوازې د غوښې او لبنیاتو له پلوه مهمه نه ده، مثلا &nbsp;پوستکي یې، کولمې یې، وړۍ یې اوغیره... دا پخپله هم یو ارزښت دی او په عین حال کې مې غوښتل، تاسې وویل استاده خپل څاروي که له منځه لاړ شي له بیرون نه یې نه شئ راوړی ځکه له محل سره که تطابق ونه لري زیانونه پېښوي ،ماته د فیض محمد کاتب په تاریخ کې یوه مسئله را یاده شوه چې امیر عبدالرحمن خان له استرالیا نه پسونه راغوښتي وو فکر کوم ډېر ژر مړه ش ول، نتیجه یې ور نه کړه</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دکتور غني: بالکل، دا ډېره علمي خبره ده او ضرورت دی. موږ وغږېدو په دې باندې بار بار، اما وده یې ضروري ده او زموږ مالداري خاصتا&nbsp; په دې باندې ]ولاړه[ ده .یوازې میمنه کې ]د[ نولسمې پېړۍ په ]پای[ کې یو میلیون پسونه وو. د کونړ ]د[ غوايي ]نسل[&nbsp; آوازې او افسانې دا وې چې د سکندر ]مقدوني[ خلکو یونان ته یوړل. نو ضرور ده چې په دې ابعادو باندې پوه شوو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">همدا رقم زموږ ونې ]هم[ دي. زموږ انگور په مفته متخصصینو هندوستان ته انتقال کړل او موجب د دې شول چې د انگورو ډېر لوی باغونه هلته ]رامنځه[ شي. موږ هغه سره جنجال نه لرو، اما دا چې دا د افغانستان یوه پانگه وه او بې له متقابلې گټې نه انتقال شي، نتایج لري. همدارقم نور ابعاد د دې</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">بله برخه یې هم ډېره ضروره ده چې مالداري د ارزښت یو زنځير دی او بدبترین مثال یې دا و چې د غزني بهترینې وړۍ به پاکستان ته تلې او بیا به بېرته د قالینو لپاره په موږ باندې خرڅېدې. نو که د ارزښت زنځیر ته ونه گورئ او هره حلقه په زنځير کې پخه نه شي ]ګټه نه کېږي[ .هره حلقه د کار زمینه، د گټې زمینه او د ودې زمینه برابروي. اما که بې تفاوته ورته اوسئ، نتایج یې منفي دي، نور ورنه گټه کوي او موږ به ]هسې ورته ناست[ یوو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: وچکالي هم لکه د نورو بحثونو غوندې یوه پراخه موضوع ده چې بېلابېلو اړخونو باندې یې &ndash; اقتصادي ،صحي، چاپېریالي او نورو باندې یې غږېدلی شوو، خو رالنډ به یې کړو ، مگر دا چې تاسې څه زیاتول غواړئ، وروستۍ برخې کې زما پوښتنه دا ده چې وچکالي نړیواله ستونزه ده، همدلته برتانیه کې د باران اندازه له هغه وخته چې زه ورته راغلم، بیخي کمه شوې ده. هوا توده ده، دغه ژمي کې هوا توده ده او داسې نور... دا نړیواله مساله ده او عواقب یې هم نړیوال دي. زما پوښتنه دا ده چې د دغې نړیوالې پدیدې عواقبو ته په پام سره ایا مبارزه هم ورسره مثلا&nbsp; همدغومره نړیواله ده، یا مثلا&nbsp; زموږ په سیمه کې سیمهییزه ده؟ هیوادونه پوهېږي چې په گډه یې غم وخوري؟</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دکتور غني: هم مثبت اړخونه دي ]او[ هم له بده مرغه منفي اړخونه دي. مثبت اړخونه یې دا دي چې ځیني اقدامات شوي او ځینې نور ابتکارات خاصتا&nbsp; هغه جلسه چې په دوبۍ کې جوړه شوه په چاپېریال باندې تېر کال، نوي اساسات یې پریښي دي، ن وي امکانات شته، نوي صندوقونه شته، نوي ابتکارات شته، هم د دولتونو له خوا، هم د لویو شرکتونو له خوا او هم د بنسټونو له خوا چې فاونډېشنونه او ]نور[ دي. بده مرغه یې دا ده، موږ داسې منطقې کې ژوند کوو خاصتا&nbsp; جنوبي&nbsp; آسیا کې چې چاپېریال باید د همغږۍ یو تهداب وي او له بده مرغه ]داسې[ نه ده، ځکه له چاپېریال سره لوبې کېږي. یوازې د افغانستان ]د[ ځنگلونو بې رحمانه صادراتو یا وژلو ته ]وګورئ[، زه ورته و ژل وایم ،]ځکه[ دا یوازې پرې کول نه دي. پاکستان کې یو میلیارد ونې کېنول کېږي او د افغانستان ځنگلونه د هغوی قاچاقبران د شبکو په همغږۍ سره وړي. منطقه دې ته تیاره شوې نه ده. ما ډېر کوښښ وکړ چې دې برخې کې ]همغږي&nbsp; وشي[ اما سیاسي او امنیتي رقابتونو له بدهمرغه د دې مخه نیولې وه. ضرورت د دې شته چې ]دا[ ابتکار د منطقې راتلونکي لپاره ]وشي[، ]ځکه[ بې د چاپېریال له مدیریت نه موږ خپل یو گاونډي سره په د وامداره ت وگه رواب&nbsp; نه شوو ساتلی او نه یې هغوی له موږ سره ساتلی شي او نه یې له یو بل سره. نو ضرور ده چې دې برخه کې توجه وشي</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">بله ]برخه[ یې د متخصصینو روزل دي چې هم لنډمهال، منځمهال او اوږدمهال ]فکر وشي.[ زه یو مثال درکوم ،]پخوا به[ اساس د بندونو د جوړولو په سل کاله معلوماتو استوار و، ټوله هغه موده د لسو کالو کې چې زه نړیوال بانک کې وم ]همداسې وه[، خو اوس پوهېږئ په هالنډ کې چې د ټولو نه د اوبو په انجینرۍ کې پرمختللی هیواد دی، زر کاله معلومات په نظر کې نیسي، ځکه چې شرای&nbsp; بدل شوي ]دي[. همدارنگه د ویالو کنکریټ کول. عمومي فرضیه د نړیوال بانک،&nbsp; آسیایی بانک او نورو مرسته کوونکو]دا وه[ چې دا به </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۷</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> فیصده گټه ولري، ]خو[ اکثریت یې له </span><span lang="FA" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: FA;">۰۰</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;"> فیصدو جگه نه ده. بل د دې چاپېریالي تاثیرات نه وو سنجول شوي</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">]</span><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">بله[ د ټولو نه عمده خبره بېرته د هیوادوالو ده. هر ب زگر د افغانستان، هر ځوان د افغانستان ]او[ هره مې رمن باید په دې پوه شي چې د اوبو مدیریت څنگه وکړي ]او[ د چاپېریال مدیریت څنگه وکړي. زموږ اسلامي کلتور کې چاپېریال باندې بهترین نظریات ]موجود[ دي او هم د تاریخي تمدني ]پلوه شته[، اما موږ ورنه پردي شوي ی وو. هر شی چې عصري دي، معنی یې دا نه ده چې گټور دي. نو ضرور ده چې بېرته دې موضوع ]ته[ په اساسي ت وگه راشو</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">بل خوا په دې باندې پوه شئ ]چې[ یو انتخاب سره مخامخ یوو. انتخاب څه دی؟ که په دې ]نظر[ یوو چې د افغانستان د وچکالۍ او د بېوزلۍ نه وتل ملي مشروعیت، منطقوي مشروعیت او بینالمللي مشروعیت غواړي، نو باید دې باندې نتیجې ته و رسېږو ]چې[ دا مشروعیت څنگه راځي؟ د دې پروسه به څنگه راځي؟ او ولس د افغانستان به څنگه د خپلو حقوقو څښتن کېږي؟ او که بله خوا فیصله ]دا[&nbsp; کېږي چې دا د یوه اقلیت حق دی او نور حق د هېڅ خبرې او منطق او گډون نه لري، نو د هغه د نتایجو مسوولیت هم باید په واضح ت وگه واخیستل شي</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">جنبش: ډېره مننه استاده. رئیس جمهور اشرف غنی از حضور تان در این بحث بسیار تشکر می کنم و از شنونده ها هم بسیار تشکر که تا الحال با ما بودید، این برنامه را در همینجا به پایان می بریم. ژوندي اوسئ استاده</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;">.&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">دکتور غني: مننه له تاسې نه، تشکر از تمام شنونده گان و هموطنان</span><span dir="LTR" style="mso-bidi-language: PS-AF;"> .&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-font-family: Arial; mso-bidi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-language: PS-AF;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="PS-AF" style="font-family: 'Arial',sans-serif; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-language: PS-AF;">زنده باد افغانستان، یشه سین افغانستان، تل دې وي افغانستان .</span></p>

منابع اضافی

اشتراک: