یک قرن همبستگی: تجدید شراکت افغانستان و ایتالیا برای عصری نو
(کنفرانس مطبوعاتی مشترک با ماتیو رینزی، نخستوزیر ایتالیا)
نکات کلیدی:
- فداکاری: ادای احترام به ۵۴ سرباز کشته شده ایتالیایی و قدردانی از خدمات بشردوستانه "شفاخانه ایمرجنسی" در کابل.
- عدالت: اصلاحات در قوه قضائیه از طریق تبدیل ۳۴ قاضی استیناف برای تحکیم حاکمیت قانون.
- توانمندسازی: ارتقای نقش زنان از فعالیت در "محافل دوخت" مخفی به سطوح رهبری در دانشگاهها و کابینه دولت.
- امنیت: مقابله با "خشونت نمایشی" تروریزم از طریق ایجاد یک جبهه واحد بینالمللی و ارزشی.
- اقتصاد: اثبات حسابدهی دولت با بازپسگیری ۴۵۰ میلیون دالر از داراییهای کابلبانک و دعوت از سرمایهگذاران ایتالیایی.
- هویت: بازپسگیری تصویر واقعی اسلام به عنوان تمدنی پیشرو در علم، ترجمه و مدارا.
- امید: استفاده از ورزش (کرکت) و فرهنگ برای جایگزینی روایتهای ناامیدی با چشماندازی از زندگی عادی.
مکان: ویلا ماداما، روم، ایتالیا
بخش اول: سخنان نخستوزیر ماتیو رینزی
نخستوزیر رینزی: [موسیقی] عصر همگی بخیر. این برای من فرصتی بسیار ارزشمند است که به پرزیدنت اشرف غنی در روم تبریک بگویم؛ به دوست عزیزم، رئیسجمهور غنی. امروز اولین سفر ایشان به کشور و پایتخت ما به عنوان رئیسجمهوری اسلامی افغانستان است.
ما پیش از این در اول جون — شش ماه قبل — در هرات با هم دیدار کردیم. ایشان در آن زمان با کمال مهربانی به استقبال ما آمدند و با هم به ۵۴ ایتالیایی که جان خود را در افغانستان از دست دادند، ادای احترام کردیم. مراتب سپاسگزاری و نزدیکی ما نثار همه آنها باد. وطن ما نسبت به درد این خانوادهها و درد مردم افغانستان که ما با آنها دوستی فوقالعادهای داریم، توجه و همدلی دارد.
مردم افغانستان در دهههای اخیر سختیهای بسیاری را متحمل شدهاند و رئیسجمهور غنی با رهبری شجاعانه آنها را هدایت میکند. ایشان با مسائل داخلی از جمله اصلاحات مهم علیه فساد، ارتقای نقش زنان، تقویت آموزش و مبارزه با نابرابری دست و پنجه نرم میکند، و در سطح بینالمللی نیز افغانستان نقش حیاتی در مبارزه با تروریزم جهانی دارد.
اگر امروز دختران و پسران زیادی در افغانستان به مکتب میروند، مدیون رهبری پرزیدنت غنی و تلاشهای همکاریهای بینالمللی، از جمله ایتالیا است. من میخواهم ایتالیاییها به این تلاشها افتخار کنند؛ همکاریهایی که شامل شفاخانهها، مکاتب، زراعت و جادهها میشود. ما امروز درباره خط آهن و انرژیهای تجدیدپذیر گفتگو کردیم؛ هر آنچه که کمک میکند این کشور غنی از تاریخ و زیبایی، به زندگی در صلح و رفاه بازگردد.
طبیعی است تهدیدی که با آن روبرو هستیم، یک تهدید سنگین تروریستی با تاثیرات بزرگ است. با پرزیدنت غنی درباره وضعیت افغانستان و منطقه گفتگو کردیم. ما بر ضرورت یک "ضد-روایت" (Counter-narrative) در برابر افراطگرایی توافق داریم. تاریخ، افراطگرایی را نه تنها به عنوان یک پدیده جهانی، بلکه شاید به عنوان یکی از اولین ابتکارات ارتباطی جهانی که با مهارت زیاد بازی شده، مطالعه خواهد کرد. اما آنها پیروز نخواهند شد. تروریستها پیروز نخواهند شد، زیرا زیبایی، فرهنگ و سیستم ارزشهایی که ما نمایندگی میکنیم و میخواهیم در کنار پرزیدنت غنی از آن دفاع کنیم، از بربریت قویتر است. این سیستم ارزشی از جهالت نیرومندتر است.
ایتالیا با عزم و شجاعت تمام — و اجازه دهید از زنان و مردان ایتالیایی که در آنجا کار میکنند، به ویژه کسانی که در هرات همکاری ما را نشان دادند، تشکر کنم — برای سال ۲۰۱۶ نیز در کنار ایالات متحده و ائتلاف بینالمللی باقی خواهد ماند. ما شانه به شانه با برادران افغان خود علیه تروریزم خواهیم جنگید تا برای کودکان و زنان این کشور، زندگیای را تضمین کنیم که پایانی بر درماندگی و تسلیم باشد.
در نهایت، پاسخ به تروریزم بینالمللی باید در سطوح مختلف باشد: سطح دیپلماتیک (تلاشها برای سوریه، لیبیا، افغانستان و سومالیا) و سطح فرهنگی. من گفتهام که به ازای هر یورو که در امنیت هزینه میشود، باید یک یورو در فرهنگ سرمایهگذاری شود. هر سنتی که برای پلیس اختصاص مییابد، باید یک سنت برای مکتب در نظر گرفته شود. این یک شعار نیست؛ این مدل خاص ایتالیا است که امیدوارم شرکای ما آن را بپذیرند. در عین حال، ما تعهد نظامی خود را در عراق، لبنان و افغانستان نادیده نمیگیریم. من بار دیگر بر دوستی شخصی خود و دوستی ملت ایتالیا تاکید میکنم. ما آرزو میکنیم این کشور سرانجام فصلی از صلح را تجربه کند. آقای رئیسجمهور، خوش آمدید.
بخش دوم: سخنان رئیسجمهور محمد اشرف غنی
آقای نخستوزیر، دوست عزیز! اظهارات من بر سه مورد کلیدی متمرکز خواهد بود: سپاسگزاری، تهدیدات و امیدواری.
نخست میخواهم به ۵۴ ایتالیایی که قربانی عظیمی را متقبل شدهاند، ادای احترام نمایم؛ عمل آنان تنها بر ستونی در هرات حک نشده است، شما و من، هر دو، مأموریت اندوهناکی داشتهایم و افتخار ایستاد شدن و مقابله کردن را داریم. من از شما تقاضا مینمایم که مراتب تسلیت و امتنان ما را به خانوادههای آنها وسیله شوید. آنچه آنان انجام دادند در قلبهای ما حک شده است و در صفحات تاریخ ما نیز حک خواهد شد. بار دیگر از شما تقاضا دارم که ابراز تشکر یک ملت و کشور سپاسگزار را به این قهرمانان برسانید. ما با ثبت حکایتشان، آنها را احترام خواهیم داشت. اقدامات آنها باعث خواهد شد که افغانستان به یک ساحه از ثبات و کامیابی مبدل گردد و همهی ما بتوانیم بر آن افتخار نماییم.
اجازه دهید نخست از جامعه مدنی ایتالیا تشکر نمایم. در کابل شفاخانهای به نام «شفاخانه ایمرجنسی» یاد میشود. هر زمانی که یک بمب انفجار میشود و یک انتحاری خود را منفجر میکند، یکی از اولین دروازهها برای مراجعه، شفاخانه ایمرجنسی ایتالیایی است. این شفاخانه توسط ایتالیاییهای سخاوتمند از سراسر کشور شما، به خاطر همکاری بنا نهاده شده است. مردان و زنان ایتالیایی در این شفاخانه هر روزه برای یاری رساندن به اشخاص غیرخود ایستادهاند. دوستیای بزرگتر از دوست داشتن یک بیگانه نیست. افغانها، اطفال، زنان و کهنسالان بسیاری، از طریق جسم خویش، در طول زندگیشان، نشانگر این رفتار هستند. بنابراین، نهایت احترام را به جامعه مدنی ایتالیا که توسط حکومت شما حمایت میشود، داریم.
دوم، پرسشهایی مطرح میشود. پس میخواهم مستقیماً به آنها بپردازم؛ آیا حضور نیروهای ایتالیایی تغییری در افغانستان آورده است؟ مایلم نخست از حمایت شما و از سهم داشتن ایتالیاییها در مأموریت آیساف ناتو، و به ویژه از مأموریت حمایت قاطع در جریان سال ۲۰۱۵ سپاسگزاری نمایم. هرات یکی از ساحات نهایت امن افغانستان است و با اعمال تغییر، به مرکز انکشاف مبدل میگردد.
تشکر از نیروهای ایتالیایی به خاطر حمایت از قوماندانی ۲۰۷ در هرات. قوماندانی امنیه با حمایت ایستاده است. نیروهای ایتالیایی نمیجنگند، اما به ما توان جنگیدن میبخشند. نیروهای ما نشان دادهاند که ما توانایی دفاع از کشور خویش را داریم و برای دفاع از آن ایستادهایم، اما حمایت ایتالیاییها ضروری بوده است. پس به نمایندگی از هزاران خانواده، دهها هزار خانواده در هرات و منطقه غربی افغانستان، از نیروهای ایتالیایی ابراز امتنان مینمایم چرا که عامل آوردن امنیت و ثبات بودهاند.
آقای نخستوزیر! من امیدوارم که فردا پارلمان ایتالیا مأموریت نیروهای ایتالیایی در چوکات مأموریت حمایت قاطع را تمدید نمایند تا بیانکننده این باشد که ما با هم به تهدیدات تحمیلشده تسلیم نشده، مأموریت ارزشمدار را حمایت مینماییم. ارزشهایی که ما را متحد ساخته، قدرتمند شدن، حسابدهی و ارزشهای دموکراسی است. بناءً میخواهم همچنین به نمایندگی از ستره محکمه افغانستان تشکر بگویم.
رئیس ستره محکمه فرد اصلاحطلب و قابل توجه است. او روز پنجشنبه گذشته، با تبدیل کردن ۳۴ قاضی محکمه استیناف ولایات، به خواستها و آرزوهای مردم افغانستان پاسخ داد. این آغاز یک اصلاحات بسیار جدی در سکتور قضا است. ما باز هم از ایتالیا تشکر مینماییم برای این که در قسمت اصلاحات مربوط به حاکمیت قانون، یک ملت پیشقدم بودهاند. بدون قانون، ما نمیتوانیم ثبات داشته باشیم، ثبات از میله تفنگ نخواهد آمد؛ ثبات با همبستگی شهروندی در بین شهروندان آزاد یک کشور به وجود خواهد آمد که در تلاشها به خاطر رسیدن به ارزشها با شرکای ما در سراسر جهان متحد باشند.
میخواهم به نمایندگی از زنانی، از شما تشکر نمایم که احتمال تلف شدنشان حین زایمان نصف شده است. ما هنوز هم راه دراز و مشکلترین راه را در پیش داریم. در سال ۲۰۰۱ تا ماه دسمبر آن، زنان افغانستان در معرض یک آپارتاید بودند که نمیتوانستند به مکتب بروند. کتاب زیبایی وجود دارد به نام «محافل دوخت هرات»۱، مکانی که آنها باید با تغییر قیافه درس بخوانند.
حالا صدها و هزاران زن در هرات نهتنها به مکاتب و پوهنتونها میروند؛ بلکه تلاش و نمایندگی میکنند، آنها اعضای پارلمان هستند، آنها اعضای انتخابی شوراهای خویشاند و وزیر به نهایت توانمند کار و امور اجتماعی ما یکی از چهار عضو کابینه، (از این ولایت) است. آنها به مشارکت زنان در رشد سلسلهوار نیاز دارند، و نقشهای ارشد در حکومت رو به افزایش است. اما بنیادیترین، پرسش، خودکفایی اقتصادی زنان است. بنابراین، به نمایندگی از زنان، میخواهم دوباره از شما ابراز امتنان نمایم، به نمایندگی از بینوایان و جوانان، مردمانی که به حاشیه رانده شده بودند، کسانی که فرصت مشارکت در جامعه ما را نداشتند، اما همکاری ایتالیا و سرمایهگذاری ایتالیا در زیربنا، به کلیدی برای چرخش مبدل گردید.
¹ The Sewing Circle of Herat اثر کریستینا لمب.
آقای نخستوزیر! دوستی ایتالیایی و افغان به نود و چهارمین سال خود رسید. ما اولین روابط خویش را در سال ۱۹۲۱(م.) بنا نهادیم. ما علاقهمند هستیم که سال آینده، نود و پنجمین سالروز را تجلیل کنیم و به دنبال آن صدمین سالروز را؛ اما روابط ما از سال ۲۰۰۱(م.) و به ویژه در جریان سال گذشته، که من افتخار کار با شما را داشتهام، به صورت کیفی تغییر کرده است. پس از رهبری شما و دوستی شما، از هر دو، سپاسگزارم. در هرات، دوستیها فوری و پایدار است و من یکی از آنها استم. و از این که مرا پذیرفتید، متشکرم.
دوم، سخن درباره تهدیدات است. اروپا و افغانستان، ایتالیا و افغانستان اکنون دو موقعیت دور از هم نیستند؛ بلکه دو منطقهای هستند که در اثر تهدیدات مشترک، «متحد» شدهاند. و موضوعی که شما بر شرح مبارزه تأکید کردید، ضروری است. آنچه توسط ارگانهای تروریستی مورد حمله هستند، آزادی و باورمندی به حاکمیت قانون و آزادی حرکتها است. ما نمیتوانیم اینها را به آنان بدهیم. ما باید در مقابل این تهدیدات ایستادگی کنیم. به خاطر این که ترس و نمایش خشونت به منظور خبر، خبر میسازد، بریدن گلوی یک دختر جوان به خاطر داشتن تسلط به دوران خبر، شکنجه یک سالخورده، و خشونت ناگهانی در برابر مردم، شکل جدید از قاعده (بازی) است. آنها میخواهند حالات طبیعی ما را برهم بزنند تا عادات و روش ما را که در صدها سال به دست آوردهایم، نابود کنند.
ما باید بدانیم که مسئله چیست و به زبان و حکایت آنها شرح دهیم، شکل نهایی از تسلیم شدن خواهد بود. پس تعهد ما به ارزشهای دموکراسی و حاکمیت قانون است. در این جا به شکل خاص میخواهم به عنوان یک رهبر مسلمان که توسط آرای آزاد مردم افغانستان انتخاب شدهام، شما را متیقن بسازم که ما رهبران جهان اسلام، مسوولیت داریم که برای اسلام حقیقی، صحبت نماییم. این وحشیان هیچ ربطی به دین مقدس و تمدن بزرگ ما ندارند.
پس از همه، اولین نقشه جهان را که توسط جغرافیادان ادریسی در پالیرمو (ایتالیا) ترتیب شده بود، به خاطر بیاورید. تمدن حقیقی اسلام این است، مرزها را نمیشناسد. اسلام در اسپانیا، ایتالیا و سراسر جهان بسط یافت که یک سیستم جهانی اثر متقابل بود، طوری که ما یک پروژه ۲۰۰ ساله ترجمه داشتیم تا هر سخن یونانی و هر سهم قابل تصور در تمدن را ترجمه نماییم.
آقای نخستوزیر! آنچه من میخواهم استنتاج نمایم، روایت امید و روایت باورمندی است. من میخواهم به شما و ملت شریک ما ایتالیا، اطمینان دهم که ما در افغانستان مسوولیت میگیریم. ما به یک انتقال سه مرحلهای داخل شدهایم. ۱۳۰ هزار نیروی ناتو در قالب آیساف مأموریتشان را به پایان رسانده و با وقار افغانستان را ترک کردند و نیروهای ما برخاستهاند تا وظیفه وطنپرستانهشان را انجام دهند. ما مجبور بودیم که به خاطر بقا بجنگیم و از عهده آن برآمدیم. از حمایت شما در این عرصه سپاسگزاریم و ما به دفاع از ملت خود ادامه خواهیم داد.
ما همچنین با یک انتقال اقتصادی روبهرو شدیم، عبور از یک رکود عمیق در مرز سقوط؛ اما اکنون هم در یک بسته ریاضت اقتصادی قرار داده شدهایم تا اصلاحات خویش را به اثبات برسانیم.
ما بسیار افتخار داریم که به کابلبانک به مثابه نشانهای از ضعف دولت در مقابله با ذینفعان قدرتمند، رسیدگی شد. از مقدار ۸۰۰ میلیون دالری که توسط یک اقلیت بسیار کوچک به یغما برده شده بود، تا کنون ما ۴۵۰ میلیون دالر آن را حصول کردیم و متباقی آن را نیز به دست خواهیم آورد. افغانستان یک منبع فشار بود؛ مصاحبت ما این است که ما کشور فوقالعاده ثروتمند با ساکنین بسیار فقیر هستیم.
ثروت طبیعی، موقعیت (جغرافیایی)، آب و منابع معدنی، ما را به عامل بالقوه بزرگ مبدل ساخته است، پس حالا درخواست بعدی من این خواهد بود که جامعه مدنی و حکومت ایتالیا بسیار خوب با ما همگام شوند. از تاجران ایتالیایی درخواست میکنم تا با ما همگام شوند، بستهای از پیشنهادات وجود دارد که واقعاً نشان میدهد ما همکاری و هماهنگی میتوانیم.
آقای نخستوزیر! باز هم میخواهم از مهربانیتان که من و هیئتم را پذیرفتید، تشکر نمایم. از دوستی شما، از رهبریتان در قسمت این که دورنمای اروپایی نسبت به مسوولیت اروپا چیست. اروپا در لحظهای انتخاب قرار دارد. آیا خود را همانند یک سنگر احاطه میکند، آیا میخواهد از ارزشهایش عقبنشینی کند یا میخواهد که بر باز بودن دورنمایش تداوم دهد؟
پس پافشاری شما بر این است که هر یورو که در امنیت به مصرف میرسد، باید بر حقوق شهروندان، فرهنگ، موسیقی، ورزش و... منطبق گردد. این یک دورنما است که ما بسیار از آن استقبال میکنیم، به خاطر این که ما میدانیم مردم ما مشتاق حالت عادیاند، آنها میخواهند فوتبال بازی کنند. تیم کرکت ما برای اولین بار تاریخساز شد، یک تیم تازه در لیگ کرکت یک عضو موسس را بُرد. پس، تشکر از شما برای پافشاریتان در مورد ورزش.
زبانهای پیوستن وجود دارند. ما باید شکل جاری پلتفرم ارتباطات رسانهای جهانی را استفاده نماییم تا حکایتهایی از پیوستن، امید و روابط تحول را خلق کنیم، نه ناامیدی را. ناامیدی میتواند مغلوب گردد، باید مغلوب گردد و مغلوب خواهد شد.
تشکر از شما!