افغانستان - ترکمنستان؛ چشمانداز اتصال منطقهیی و همکاریها | کنفرانس مطبوعاتی مشترک رؤسای جمهور
نکات مهم:
- دوستی استراتژیک: ترکمنستان به عنوان یک همسایه نیک، شریک کلیدی و همکار منطقهیی.
- توانمندسازی صنعت قالین: حمایت از ۱.۶ میلیون صنعتگر افغان که ۸۰ درصد آنان را زنان تشکیل میدهند.
- ستون فقرات انرژی: افزایش پنج برابری واردات برق جهت تأمین نیروی محرکه توسعه افغانستان.
- راه آهن منطقهیی: پیشبرد خط آهن سهجانبه برای رشد تجارت، صنعت و اتصال منطقهیی.
- مثلث تاریخی: احیای میراث فرهنگی و تمدنی هرات، مرو و بلخ.
- تحول تاپی: پروژههای پایپلاین منطقهیی جهت تقویت امنیت انرژی و همکاریها.
- بیطرفی مثبت: ترکمنستان به عنوان چهارراه آسیا و ستون ثبات در منطقه.
- رفاه مشترک: مشارکت عملگرایانه جهت تأمین منافع ملموس برای هر دو ملت.
سنبله ۱۳۹۴ | کابل
جلالتمآب قربان علی بردی محمداف، برادر عزیز، رئیسجمهور محترم و گرامی جمهوری ترکمنستان!
به نمایندگی از دولت افغانستان و همهی مردم صلحجو و وطنپرست افغانستان، شما برادر عزیز که یک نمونه رهبری سالم برای ایجاد ثبات و رفاه در منطقه گردیدهاید، را به وطن دومتان خوش آمدید میگویم.
ما، ترکمنستان را یک دوست همهجانبه، یک همسایه نیک و یک شریک عمده اقتصادی - اجتماعی و یک همکار همهجانبه در ایجاد امنیت، صلح و ثبات در منطقه میدانیم. از تشریفآوریتان تشکر.
از این که با یک هیئت کاری همهجانبه در یک طیاره تکمیل شده آمدید، ابراز امتنان میکنیم. عوض این که من به تفصیل جزئیات بروم، میخواهم در مورد نتایج این سفر که برای مردم افغانستان چیست، (صحبت کنم).
اول شروع میکنم از پیغام به تولیدکنندگان، توریدکنندگان و صادرکنندگان قالین افغانستان. در حدود ۱٫۶ میلیون افغان که هشتاد فیصد آن زن است، در تولید قالین نقش دارند. جلالتمآب رئیسجمهور (ترکمنستان) هدایت داد که وزارت قالین ترکمنستان همکاری همهجانبه کنند. همچنین هدایت داد که حکومت ترکمنستان نقش قالین در میراث فرهنگی مشترک ما را مورد توجه همهجانبه قرار دهند. امید است هر فردی که در این صنعت و تجارت داخل است، نتیجه عملی را به زودی ببیند.
برق، زیربنای زیربنا است. بدون برق منابع کثیر افغانستان از زراعت تا معادن و خدمات، عملی شده نمیتواند. امروز جای خوشبختی است که رئیسجمهور محترم ترکمنستان به ما اطمینان داد که مقدار تولید برق به سرعت در ترکمنستان در حال افزایش است و مقدار صادرات اینها به افغانستان، انشاءالله پنج چند شده است. این، برای تمام ولایت افغانستان (خواهد بود)، چون ما دو خط عمده داریم، یکی از شمال به طرف شرق و یکی دیگر به جنوبغرب و جنوب. تمام این ولایتها در مرحله اول بهرهمند خواهند شد و برای صنعتکاران و تولیدکنندگان ما یک فرصت عظیم فراهم خواهد شد که استفاده کنند.
نکات عملی را سرش کار میکنیم. برای بار اول طرح انتقال و ترانزیت برق از افغانستان به پاکستان را هم مورد بحث قرار دادیم که انشاءالله بعد از بررسیها زمینهی همکاری منطقهیی را به صورت اساسی فراهم خواهیم کرد. در بخشهای دیگر انرژی که واردات تیل و گاز است به یک چارچوب اولیه به نتیجه رسیدیم و از آن استقبال میکنیم. به زودی ممکن است پایپلاین (گاز) ترکمنستان به آقینه برسد و این تأسیسات زمینه را فراهم میکند که بدون مشکلاتی که در گذشته وجود داشت، با پیشبینی واضح، ما بتوانیم زمینه همکاری را فراهم کنیم.
در عین حال، جناب رئیسجمهور (ترکمنستان) هدایت داد که برای تجار ما زمینه فعالیت فراهم شود و نمایشگاههای همهجانبه به شمول قالین، بین دو مملکت دوست و برادر ایجاد شود تا همکاری صورت گیرد.
تمام مردم افغانستان برای دههها منتظر اجرای پروژه سرتاسری خطآهن افغانستان هستند که اساسش را امیر امانالله خان گذاشته بود. امروز جای خوشی است که موافقه سهجانبه افغانستان، ترکمنستان و تاجیکستان از مرحله پلانگذاری، انشاءالله، به مرحله اجرا میرود. این خط از آقینه شروع میشود و به اندخوی، شبرغان، مزار شریف، کندز، شیرخان بندر و به تمام اینها میرسد. مردم ما تشویش داشتند که شاید مسیر تغییر کند؛ سر مسیر اساسی که زیادترین نتایج را برای زراعت، تجارت و صنعت افغانستان دارد، اطمینان داشته باشند که انشاءالله عملی میشود. مژده واضح است که خطآهن ترکمنستان به بندر آقینه تا ماه فبروری تکمیل میشود. مرحله امتداد به اندخوی از طرف دولت محترم برادر ما، مورد بررسی قرار میگیرد. وزارت فواید عامه بررسی اولیه را انجام داده و ۷۵ فیصد تکمیل است. انشاءالله تا ختم سال تکمیل خواهد شد. این (خط آهن) تأثیرات زیادی بر انکشاف منابع نفتی ما دارد. خطها مورد تحقیق است. تأکید داریم که تورغندی باز احیا شود و مقدار کم فاصله که از نگاه خطآهن تکمیل نبود، به زودی مورد تکمیل قرار بگیرد و انشاءالله مثل آقینه، تورغندی مرکز دیگر تجارت و همکاری همهجانبه شود.
در عین حال به جلالتمآب رئیسجمهور (ترکمنستان) اطمینان دادیم که ما تمویل اولیه خطآهن را با کوشش حکیمی صاحب [وزیر مالیه] تأمین کردیم تا خطآهن از تورغندی به هرات بیاید. انشاءالله هرات اولین شهر ما خواهد بود که از نگاه خطآهن با دو همسایه (وصل شود). همزمان تکمیل خط دیگر از ایران است. این، زمینه را فراهم میکند که اروپا از نگاه صادرکننده به ما، انشاءالله، در ظرف پنج روز با قیمت به مراتب مناسب در اختیار ما قرار بگیرد.
همکاری ترانزیتی بین افغانستان و ترکمنستان و آذربایجان و ترکیه یک اساس است. مرو باستان، مرکز تولید تمدن بزرگ عباسی بود. من از جنابشان تشکر کردم که زمینه را برای ما و همکاری ما فراهم کردند. مرو، ماری فعلی را که ببینیم، آدم تصور میکند که شیوخ عمده، علماء حدیث، شیخهای قرآن و کسانی که طب را ایجاد کردند و تمام علوم متداول را بنیاد گذاشتند و همکاری همهجانبه هرات، مرو و بلخ که مرکز مثلث اسلامی را در این منطقه تشکیل میداد، باز انشاءالله زنده شده میتواند. ما میراث بزرگ فرهنگی داریم و این میراث تقویت میشود.
مسئله دیگر که معلوم است، پایپ لاین (گاز) است. هم پایپلاینی که افغانستان و ترکمنستان را به هم وصل کند و هم پایپلاینی که منطقه را تغییر بدهد که ارتباط افغانستان، ترکمنستان و پاکستان و هند است، مورد مطالعه همهجانبه ما قرار خواهد گرفت. دولت ترکمنستان یک قدم بزرگ برداشته که مسئولیت اجرای اینها را بر اساس (دستور) رئیسجمهور، شرکت ترکمن - گاز بر عهده خواهد گرفت. در تمام این ساحات همکاری هست.
نکته اساسی دیگر که من میخواهم در خاتمه بگویم این است که تبریکی بدهم، اول به ترکمنستان که در آینده نزدیک بیستمین سالگرد بیطرفی خود را تجلیل میکند. تمام ملت و دولت افغانستان به شما تبریکی میدهد. چون این بیطرفی، بیطرفی منفی نیست، یک بیطرفی دارای محتوای بسیار مثبت است. امروز از برکت این سیاست، ترکمنستان در حال تبدیل شدن به چهارراه آسیا است و تجدید راه ابریشم، تجارت و صادرات ترکمنستان به افغانستان از یک میلیارد دالر تجاوز کرد. افغانستان هفتمین شریک تجاری بزرگ ترکمنستان است، همان طور که میدانید ترکمنستان با ممالک بسیار عمدهای رابطه دارد، این یک عدد مهم و قابل توجه است.
رئیسجمهور ترکمنستان و من و تمام مردم افغانستان و مردم ترکمنستان تعهد بر این داریم که سرحد بین افغانستان و ترکمنستان سرحد صلح، همکاری، همزیستی و نمونهی این باشد که دو همسایه نیک چطور با هم زندگی میکنند. بدخواهان و افرادی که نظریات منفی دارند، باید بفهمند که ترکمنستان و افغانستان اساس و بنیاد همکاری منطقهیی را تشویق میکنند. در عین حال از جلالتمآب رئیسجمهور (ترکمنستان) ابراز امتنان میکنم که اظهار کرد ترکمنستان حاضر است که هم میزبان پروسهی استانبول شود که (همان پروسهی) قلب آسیاست - و ما پروژهها، پروگرامها و نظریات زیاد در این بخش داریم - و هم در قسمت صلح باعزت پایدار و دوامدار، ترکمنستان مثل همیشه ممد و همکار ما باشد.
تأکید ترکمنستان همیشه بر این است که دولتها در چارچوب ملل متحد، در چارچوب قوانین بینالمللی و کنوانسیونهای بینالمللی، وجایب و حقوق دارند. این تأکید، نمونهی فکر خردمندانهای است که ترکمنستان را در حال تبدیل کردن به یک نقطه ثبات است. نه تنها امید که یقین داریم، همکاریهای ما توسعه پیدا میکند و نکته مشخص در همه اینها این است که دولت ترکمنستان یک دولت عملگراست. در سفر من و امروز، تحت هدایت رئیسجمهور (ترکمنستان) پیشرفت صورت گرفت.
این پیشرفتها امید این را میدهد که دو دولتِ متعهد به بهبود زندگی اکثریت مطلق مردم و منطقه، گامهای عملی مثبت و دوامدار را برخواهند داشت تا نفع مشترک هر دو ملت و منافع مشترک هر دوی ما، به حیث دو ملت، تأمین شود.
[خطاب به رئیسجمهور ترکمنستان:] باز هم، خوش آمدید! و استقبال میکنیم و انتظار سفرهای دوامدار شما و افتخار میزبانی هیئتهای مختلف را داریم تا چارچوبی را که ما و شما مطرح کردیم به پروگرامها و نتایج عملی و دستاوردهای مشخص برای ترکمنستان و افغانستان، و منطقه مبدل بسازیم.