افغانستان د سیمه ییزې همکارۍ په زړه کې: سوله، اتصال او ګډه سوکالي

د شانګهای همکارۍ سازمان (SCO) د هېوادونو د مشرانو په اتلسمه سرمشریزه کې وینا - چین

مهم ټکي:

• نړیوال لیدلوری: د افغانستان جوړول د یوې دروازې او سیمه ییزې اډې په توګه.
• سوله او دین: د علماوو د ملاتړ او لارښوونې پر بنسټ د جګړې حل کول.
• نړیوال ملاتړ: نړیوالې ملګرتیاوې او د شانګهای سازمان د ثبات او ودې ضمانت کوي.
• بنسټیزې پروژې: د (TAPI)،-(CASA-1000)، اوسپنې پټلۍ او وچو بندرونو مخته وړل.
• د نوي نسل مشرتابه: ځوانه کابینه او اصلاحات د حکومتولۍ سیسټم پیاوړی کوي.
• د کانونو مدیریت: د منرالونو، تېلو او ګازو څخه د راتلونکي لپاره په مسؤلانه ډول ګټه اخیستنه.
• ډیموکراسي: په ټاکلي وخت د پارلماني او ولسمشرۍ ټاکنو ترسره کول.
• آسیايي مرکز: د یوې دروازې او سیمه ییز پلیټ فارم په توګه د افغانستان تثبیتول.\

جلالتمآب ولسمشر شي جین پینګ، د هېوادونو او حکومتونو درنو مشرانو، د سازمانونو لارښوونکو، مېرمنو او ښاغلو:

موږ په داسې وخت کې سره ګورو چې نړۍ له ناڅرګند برخلیک او ګډوډوونکو بدلونونو سره مخ ده. له نېکه مرغه، د شانګهای همکارۍ سازمان (SCO) سیمه د تاریخ له هغو نادرو "پرانیستو شېبو" څخه تېرېږي چې په کې رغنده بدلونونه، د واقعیتونو پر بنسټ د عملي موخو تعقیب، د ستونزو حل ته ژمنتیا او د دولتونو ترمنځ د همکاریو سیستماتیک پراخوالی د باور او ګډ کار نوې فضا رامنځته کړې ده. د دې هڅو په پایله کې، د یوې "یورو-آسیايي" قاري اقتصاد د رامنځته کېدو هیلې په واقعیت بدلېدونکې دي. دا چانس چې دا لنډمهاله فرصت زموږ د ملتونو لپاره د پایداره فرصتونو په یوه پیړۍ بدل کړو، یو حقیقي چانس دی.

خو د دې فرصت څخه ګټه اخیستنه د یوې داسې متمرکزې سیمه ییزې تګلارې (سټراټیژۍ) جوړولو ته اړتیا لري چې په کې پر سیمه ییز اتصال او د هغو ویجاړوونکو ګواښونو پر مهارولو کار وشي چې د "نړیوالو تروریستي شبکو" او "نړیوالو جنایتکارو سازمانونو" له خوا رامنځته کېږي. دا ډول سټراټیژي په طبیعي ډول د افغانستان وړتیاوو او ستونزو ته د لید لوري بدلون غواړي.

په ساده ټکو؛ زموږ پر خاوره روانه جګړه د دې لپاره ده چې آیا افغانستان باید د سیمه ییز اتصال او نړیوالې همکارۍ د یو بستر په توګه کار وکړي او که د نړیوالو جنایتکارو او تروریستي شبکو د ویجاړوونکو پلانونو لپاره د الوتنې ډګر وي؟ اجازه راکړئ ثابته کړم چې پر موږ د تپل شوې جګړې له امله زموږ ملت ته د رسېدلو درنو زیانونو سره سره، د یوې همکاریزې اډې او نښلوونکي پليټ فارم په توګه زموږ لیدلوری په ښه کېدو دی.

لومړی: د سولې په اړه د ملي اجماع په رامنځته کولو سره، موږ له طالبانو سره د شخړې سیاسي حل ته پوره ژمن یو. د سولې لپاره زموږ بې قید او شرطه وړاندیز هراړخیز دی او موږ خوښ یو چې د لومړي ځل لپاره د افغانستان علماوو په مذهبي لحاظ په بشپړ ډول ثابته کړه چې ولې دا جګړه باید ودرول شي. موږ خوښ یو چې طالبانو د اختر په مناسبت زموږ د اوربند اعلان ومانه. دا په تېرو ۲۳ کلونو کې لومړنی ځنډ دی او موږ له تاسو غواړو چې د افغانانو ترمنځ د سولې خبرو ته د لارې هوارولو لپاره له دې فرصت څخه ملاتړ وکړئ.

دویم: موږ خوښ یو چې زموږ نړیوال شریکان د یو باثباته، سوله ییز، ډیموکراتیک او پر ځان بسیا افغانستان په ملاتړ کې ثابت قدمه دي. د سویلي آسیا لپاره د امریکا سټراټیژي د سولې او ثبات د شرایطو برابرولو په برخه کې د لوبې بدلوونکې وه. موږ د غوڅ ملاتړ ماموریت له لارې د خپلو امنیتي شریکانو او د بروکسل کنفرانس له لارې د خپلو پراختیایي شریکانو د مرستو مننه کوو چې تاسو ټولو په کې ونډه اخیستې وه. موږ له دې سخاوتمندانه مرستو څخه د اغېزمنو او ځواب ویونکو ادارو د جوړولو له لارې د خپلو هېوادوالو د ژوند په بدلون کې ګټه اخلو.

دریم: موږ د یو باثباته او متصل افغانستان په اړه د سیمه ییزې اجماع د رامنځته کېدو شاهدان یو. د افغانستان د حکومت او خلکو په استازیتوب له هغو ټولو مشرانو مننه کوم چې په دې اړه یې خپله همکاري ښودلې. په تاشکند کې د ولسمشر میرضیایف په کوربه توب کنفرانس د سولې په برخه کې نوی خوځښت رامنځته کړ.

ولسمشر شي، لومړي وزیر مودي او ولسمشر میرضیایف له ولسمشر ټرمپ او نورو نړیوالو مشرانو سره په دې خبرې وکړې چې افغانستان ته باید د یوې همکاریزې سیمې په توګه وکتل شي. مننه! د لومړي وزیر مودي او ولسمشر شي خبرو او پر افغانستان د همکارۍ هوکړې زموږ په رګونو کې نوې وینه وګرځوله او موږ ته یې چانس راکړ چې د دې دوو لویو نړیوالو اقتصادي ځواکونو بازارونو ته د لاسرسي له لارې د افغانستان د سوکالۍ اجنډا تدوین کړو. موږ له روسیې، قزاقستان، قرغیزستان، تاجکستان او ترکمنستان سره د خپلو دوه اړخیزو خبرو پر پراختیا خوښ یو.

موږ له ایران سره د پنځو ځانګړو کمېټو له لارې په جدي خبرو بوخت یو. له ولسمشر روحاني مننه کوم. له پاکستان سره مو هم د "اپاپس" (APAPPS) په نوم د سولې او پیوستون د عمل پلان د ۲۰۱۸ د مې پر ۱۴مه لاسلیک کړ. اوس زموږ تمرکز دا دی چې دا هوکړې په عمل کې د تاوتریخوالي په کمولو، د سولې بهیر په چټکتیا او سیمه ییز اتصال بدلې کړو. زموږ پرمختګ تر اوسه پر کاغذ دی، خو هیله من یو چې دا پرمختګ په عمل کې هم ثابت شي.

څلورم: زموږ د سیمه ییز اتصال اجنډا په رښتیني ډول مخ په وړاندې روانه ده. افغانستان اوس درې وچ بندرونه لري چې د ترکمنستان او ازبکستان له اوسپنې پټلۍ سره نښتي دي او له ایران سره څلورمه نښلونکې پټلۍ تر کار لاندې ده ترڅو موږ، هند، منځنۍ آسیا او چین د چابهار له بندر سره ونښلوي. ازبکستان او افغانستان د بلخ-هرات پټلۍ لپاره خپله بودیجه ځانګړې کړې ده. تاپي (TAPI) پروژې د افغانستان پولې ته ځان رسولی او موږ ژمن یو چې لاره یې د پرمختګ په یو دهلیز بدله کړو. کاسا-۱۰۰۰ په واقعیت بدلېدونکی دی. تر دې مهم دا چې زموږ د نوري فایبر او انرژۍ په برخه کې پرانیستې تګلارې د خصوصي سکتور پانګونه راجلب کړې. د انرژۍ د سوداګرۍ د مرکز په توګه د افغانستان وړتیا نور خوب نه، بلکې یو ښکاره حقیقت دی. موږ هره اونۍ د ملي برېښنا شبکې د پراختیا شاهدان یو.

پنځم: د تېر وخت څخه د پاتې شوې فساد ستونزې، کمزورې حکومتولۍ او له بشري او طبیعي زیرمو څخه د کمې ګټې اخیستنې د حل لپاره موږ د اصلاحاتو لړۍ چټکه کړې ده. موږ د رهبرۍ په بدلولو سره، واک او صلاحیت د ځوانو او تکړه افغان مېرمنو او نارینه وو یوې نوې ډلې ته سپارلی دی. د بېلګې په توګه زموږ د کابینې ۴۹ سلنه غړي تر ۴۰ کلونو کم عمر لري. د پوځي افسرانو د تقاعد عمر مو راټیټ کړی ترڅو د دفاع، امنیت او پراختیا مشعل نوي نسل ته انتقال شي.

موږ د فساد پر وړاندې مبارزه کې رښتیني پرمختګونه کړي او سږکال مو د ټاکل شوو ۱۹ معیارونو څخه ۱۴ یې پوره کړي دي. دا اصلاحات موږ ته اجازه راکوي چې د خپلو کانونو، تېلو او ګازو څخه د اوسني او راتلونکي نسل لپاره په مسؤلانه ډول ګټه واخلو. موږ په ۲۰۱۸ کې د پارلماني او په ۲۰۱۹ کې د ولسمشرۍ ټاکنو ترسره کولو ته ژمن یو.

درنو مشرانو! زموږ پرمختګ رښتینی دی خو په داسې یو ستونزمن حالت کې هر ګام اخیستل ډېر ګران دي. موږ خپل حقونه د خپلو امنیتي ځواکونو د سرښندنو او مړانې او د خپلو خلکو د زغم په برکت ترلاسه کوو. د ویجاړۍ ځواکونه (ترورستان او جنایتکارې ډلې) زموږ د نابودۍ او ستاسو د ناامنۍ لپاره کار کوي. نو ځکه باید د تروریزم او مخدره توکو له شر سره په ګډه او همغږې توګه مبارزه وشي. لومړی ګام دا دی چې د افغانستان په اړه یو مثبت روایت رامنځته شي؛ داسې یو افغانستان چې د سیمه ییز اتصال او همکارۍ مرکز وي.

افغانستان چې د آسیا په زړه کې پروت دی او هندوستان ته یوه تاریخي دروازه ده، چمتو دی چې د "آسیايي څلورلارې" په توګه کار وکړي. موږ خیرات نه غواړو، بلکې د بازار لاسرسی، په ټرانزیټ کې پانګونه او سیمه ییزه همکاري غواړو ترڅو خپل برحق ځای پیدا کړو او د سیمې د ثبات لنګر واوسو.

په پای کې د چین له ولسمشر او د چینګ‌ډاو له خلکو مننه کوم چې د دې غونډې لپاره یې خورا ښه ترتیبات نیولي وو. زه وروستی ځل په ۱۹۹۶ کې دلته راغلی وم او نن چې کوم بدلون ګورم، خورا ترې اغېزمن شوم. هیله من یم هغه سوکالي چې د ولسمشر شي په مشرۍ د چین خلکو ته نصیب شوې، نوره هم دوام ومومي او ګټه یې ټولو ګاونډیو ته ورسېږي. قرغیزستان ته د ریاست مبارکي وایم او سرمنشي علیموف ته بریا غواړم.

مننه.