توسعه عدالت، حفاظت از زنان و تقویت نهادهای ملی
بیانیه در مراسم اختتامیه کنفرانس ملی مبارزه با خشونت علیه زنان
نکات اساسی:
- زنان در نظام عدلی: توانمندسازی زنان سارنوال برای مبارزه با خشونت.
- عدالت سرتاسری: گسترش حضور سارنوالان به تمام مناطق و ولسوالیهای کشور.
- استقلال قضایی: تحکیم استقلالیت و خود مختاری قوه قضائیه و لوی سارنوالی.
- حاکمیت قانون: اطمینان از اینکه عدالت زیربنای اصلی حکومتداری است.
- مبارزه با خشونت: رسیدگی به بحرانها و توانمندسازی حقوقی و اجتماعی زنان.
- وحدت و همکاری: ایستادگی مشترک و همزمان مردان و زنان در برابر خشونت.
- هویت نوین افغان: تلفیق ارزشهای اسلامی، هویت ملی و حاکمیت قانون.
- رهبری نسل نو: آمادهسازی جوانان برای عبور از جنگ به سوی ثبات و رفاه.
- مشارکت مدنی: ترویج و حمایت از برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه.
- حمایت خانواده: ارجگذاری به نقش خانوادهها در حمایت از کادرهای خدمات عامه.
۱۵ ثور ۱۳۹۷
بسم الله الرحمن الرحیم
بانوی اول کشور، جناب لوی سارنوال صاحب، معاونین لوی سارنوالی، جناب کشاف صاحب، تمام سارنوالها، مخصوصاً ۲۴۲ نفری [سارنوالان تازه تقرر] که امروز در میان ما هستند و تمام حاضرین مجلس السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!
من از تبریکی و تشکر شروع میکنم. تبریک به ۲۴۲ اعضای محترم سارنوالی که امروز سارنوال شدند؛ کارآموزانی که امروز جدیدالتقرر هستند و به ۹۳ خواهر عزیز ما!
امروز روزی است که من این روز را برای زنان و مردان افغانستان تبریک میگویم، روزی که نه تنها ۹۳ زن در مبارزه با خشونت سهم فعال خواهند گرفت؛ بلکه ۲۴۲ مرد و زن افغانستان با دیدگاه مشترک و بدون تبعیض بین مرد و زن در مقابل خشونت ایستادگی خواهند کرد.
تبریک به ولایات و خاصتاً به ۲۴ ولسوالی که در آنجا خواهران ما تشریف میبرند. گسترش حلقه عدالت در دورترین نقطه کشور هدف اساسی جمهوری اسلامی افغانستان میباشد و امید است که این قدم بزرگ جناب لوی سارنوال صاحب با قدمهای بزرگ دیگر تعقیب شود تا روزی که در هر نقطه افغانستان سارنوالها به صورت عموم و سارنوالان مبارزه با خشونت علیه زنان به صورت خاص تشریف داشته باشند.
تشکر از جناب لوی سارنوال صاحب و معاون صاحب لوی سارنوالی در مبارزه با خشونت و همچنین تمام معاونین لوی سارنوالی و همه همکاران لوی سارنوالی که مدد جناب لوی سارنوال صاحب هستند. خاصتاً میخواهم از لوی سارنوال صاحب از خاطر تعهد و اراده آهنینش برای تأمین عدالت و حاکمیت قانون و شفافیت ابراز امتنان کنم، تشکر لوی سارنوال صاحب!
موضوع دوم استقلال لوی سارنوالی و قوه قضائیه است. نن تاسي ته بهترینه تحفه درکړل شوه، د هغې تحفې اوله برخه قرآن شریف دی، ځینې خلک به فکر کوي چې قرآن شریف پر یوه میز ایښودل کېږي او سختو لحظاتو کې ورته موږ راځو، خو زه ورته هره ورځ مراجعه کوم او دا چې زه ورته هره ورځ مراجعه کوم، نو د افغانستان دښمنان په دې نه قادرېږي چې زما او ستاسو اراده ماته کړي.
امروز شما سارنوالهای جدیدالتقرر تنها مامورین لوی سارنوالی نیستید، شما مسؤولین تطبیق عدالت اسلامی و فرمایشات قانون اساسی افغانستان هستید. اساس دین مبین اسلام د عدالت پر اساس ایښودل شوی دی. نورو ټولنو ته که وګورئ، زور د قوت وسیله ده، توره د قوت وسیله ده. اما توره په اسلام کې هېڅ وخت بې له قرآن شریف نه او بې له شریعت نه، مشروعیت نه دی موندلای. بې له عدالته، نه کرنه کېږي، نه تجارت کېږي، نه په اردو کې او نه په نظم کې. دا ټول بېرته په عدالت باندې کېږي، یعنې اساس عدالت دی او که عدالت مات شي د کائیناتو نظم ماتېږي. ځکه زموږ لپاره ډېره ضرور ده چې تاسي نه یوازې ځانونو د څارنوالۍ استازي وبولئ، بلکې تاسي د دولت استازي یئ او د جمهور رئیس او د افغانستان خاص استازي یئ.
استقلال لوی سارنوالی کلیدی است برای رفاه، ثبات و امنیت افغانستان؛ صد سال بعد از امروز که مورخین قضاوت خواهند کرد شاید کارهای دیگری را که ما انجام دادیم در دوران حکومت وحدت ملی قدر کنند یا نکنند؛ اما امید است که سرمایهگذاریای که سر استقلال سارنوالی و قضای افغانستان کردیم، صد سال بعد از امروز هم به نگاه تقدیر ببینند.
این میراث ماندنی ما خواهد بود؛ چون وقتی که لوی سارنوالی با استقلال کار کند و قضا با استقلال تصمیم بگیرد، عدالت تأمین میشود و وقتی که عدالت تأمین شود، جنگ و تضاد به حاشیه میرود.
موضوع سوم مبارزه با خشونت است، ۴۰ سال برای چهار نسل ما فرصتها را از دست دادیم و در بحران بودیم، زن افغانستان عامل تحرک جبران این ۴۰ سال از دست داده است. زه په تاسي باور لرم چې دا ۴۰ کاله په ۴ کاله کې رفع کړئ، په ۱۰ کالو کې یې رفع کړئ او ولس ته خدمت وکړئ.
زن افغان عامل هماهنگی است و دوش به دوش با مرد افغان بدون تعصب و تفوق با یکدیگر عامل این میشود که - جامعهای که وحدت ملیاش باید از همه چیز کرده ارزش زیادتر داشته باشد - وحدت ملی ما تأمین میشود.
امروز من افتخار دارم که شما از گوشههای مختلف افغانستان اینجا تشریف دارید و مخصوصاً از آن ولسوالیهایی که شدت جنگ هنوز در آن حاکم است، اما شما زنان و مردان حکایت از این میکنید که با گذشته بریدید و آینده را به اساس گذشته بسیار درخشان چند هزار ساله ما انشاءالله تعالی ترسیم خواهید کرد.
سوم، زن افغان نماینده افغانستان نوین است با ارزشهای ملی و اسلامی ما، اما در انطباق با قانون اساسی ما که اسلامیترین قانون منطقه است و در عین حال تمام تلفیق ارزشهای قرن ۲۱ در قانون اساسی ما گنجانیده شده است.
قانون اساسی ما وسیله ایجاد گفتمان بین تمدنها است. ما ریشههای عمیق داریم؛ اما ریشههای عمیق ما همیشه این بوده که افغانستان چهارراه تمدنها بوده، مملکتی که چهارراه تمدنها بوده و در آینده هم تمام رفاهش به اساس این است که چهارراه منطقه باشد، باید تمام دنیا را درک کند، بدون اینکه ارزشهای خود را از دست بدهد.
ارزشها به انسان تعلق دارد نه به یک گوشه انسانیت و از این جهت پیشرفتهایی لازم است که زن افغان نماینده باشد و بالاخره و مهمتر از همه شما نسل انتقال از جنگ به ثبات و نسل انتقال از فقر به رفاه و از خشونت به همپذیری و همکاری هستید.
بار کم در شانههایتان نیست، اما من یقین دارم، امانتی را که به شما از خاطر ایجاد یک افغانستان با ثبات، مرفه و عاری از جنگ و خشونت دادیم، به قوت کامل باهم این را برداشته میتوانید، رمز پیروزی شما در اتحادتان و در این است که شبکههایی را که امروز میبینیم باید در طی سالهای آینده - انشاءالله تعالی چهار یا پنج دهه کاری پیشرویتان است - سرعت بدهید و زیادتر بسازید.
آخري خبره مې دا ده چې کنفرانس مو پیلېږي. کنفرانس فرمایشي شی نه دی. کنفرانسونه د دې لپاره نه جوړېږي چې وینایګانې وکړو او داسې وینایګانې وکړو چې د هغو په منځ کې خلکو ته خوب ورشي او وایي چې دا یې څه وویل؟ بیا چې کله له کنفرانس نه ووځي کوم شی ورسره پاتې نه وي. کنفرانسونه د دې لپاره دي چې موږ یو اساسي شی زده کړو. موږ ډېر ښه صفات لرو، اما زما په نظر لږ څه بد خاصیتونه هم لرو، د غور نیولو خاصیت په موږ کې ډېر نه دی. هغه شی چې ما ډېر په سختۍ او ډېرو تجربو زده کړ، دا و چې سړی باید اول غور ونیسي. جناب لوی څارنوال صاحب او کشاف صاحب به درته وایي چې ټولو عالي شوراګانو کې زه اول نه غږېږم. که جلسه یو ساعت وي، که دوه ساعته وي، که درې ساعته وي، ټولو ته غوږ نیسم. ځکه په غور نیولو کې د ټول افغانستان دردونه بېرته زما مېز ته راځي، اما د دې ترڅنګ د افغانستان ټول فرصتونه هم زما مېز ته راځي. موږ باید یو بل ته غور ونیسوو، ځکه غور نیول دا نه دي چې یوازې ووایو فلاني څه وویل او زما توجه ورته ده. غور نیول په دې معنی دي چې وایو د دې سړي او د دې بل افغان په خبرو کې نوي څه وو؟ کومه تېره خنډه دې سړي، دې مېرمنې یا دې همکار روښانه کړله چې د هغه په اساس موږ یو بل شی زده کړو؟ سیمینارونه د دې موجب دي او بل سیمینارونه د دې وسیله ده چې تاسي ملګري شئ او یو بل درک کړئ. سیمینارونه موږ ته خاصتاً د دې وسیله ده چې ملي ژمنه راشي، تعهد راشي او د دې تعهد په اساس چې تاسي بېرته ځئ، ولسوالیو ته ځئ، ولایاتو ته ځئ، کورونو ته هم ځئ، هلته یو نوی بحث په ټولنه کې ایجاد کړئ او دا بحث څه دی؟ تر ټولو لومړی د قانون حاکمیت دی. د قانون په حاکمیت کې زموږ بقا ده او زما له خوا ټول ولس ته اطمینان ورکړئ چې انتخابات سل فیصده کېږي، حتمي دي او له ټول ولس نه د ګډون غوښتنه وکړئ.
انتخابات ولې لازمي دي؟ د قانون حاکمیت او انتخابات ولې سره تړلي دي؟ ځکه که د جمهوري ریاست اقتدار د ولس په ارادې تعین نه شي، سبا به د لویې څارنوالۍ مشروعیت له کوم ځایه راځي؟ سبا به د قانون مشروعیت څنګه وي؟ قانون باید اول په جمهور رئیس تطبیق شي، اول باید په لومړۍ مېرمنې تطبیق شي، اول باید په لویې څارنوالۍ تطبیق شي، اول باید په مولوي کشاف صاحب او د ښځو چارو وزیرې صاحبې تطبیق شي. ځکه که له پاس ځای نه شروع ونه کړی، له ښکته خوا د قانون حاکمیت نه کېږي او هغه په نورو باندې د اصولو تطبیقول دي. چېرته چې چارواکي د قانون نه پورته وي هغه مملکت د قانون مملکت نه دی، نو ځکه انتخابات لازمي او حتمي دي چې ولس پوه شي چې په آزاده او شفافه اراده باندې رایه ورکوي.
بل د څارنوالۍ نقش دا دی چې خدای مه کړه له قانون نه تخطي کېږي یا له قانون نه سرغړونه کېږي، څارنوالۍ ته به دا وسیله وي چې خپل لوی امانت چې رایه ده، په آزاده توګه ورکړي.
باز هم در آخر، اول من میخواهم از تمام همکارانی که به څارنوالۍ تشریف آوردند و از ۲۴۲ نفرتان ابراز امتنان کنم. در گذشته یک رسم بود که اگر میگفت - با اظهار معذرت - که چرا به څارنوالۍ میروی؟ میگفت از خاطر این میروم که زود پیسهدار شوم، شما برای پیسهدار شدن نیامدهاید، شما برای خدمت آمدهاید و از ۹۳ خواهر ما ابراز امتنان میکنم و مخصوصاً میخواهم در این مرحله از خانوادههایشان تشکر کنم. خانوادههایی که چنین دختران و پسران را تربیه کردهاند که با تعهد به حقوق مردم افغانستان و مخصوصاً باورمندی به نقش فعال زن افغان، اینها از طرف خانوادهها و شوهرانشان حمایت میشوند - دو طفل را دیدم [ظاهراً اشاره رئیسجمهور به سارنوال زنی است که همراه دو طفلش به برنامه آمده است] - و اراده اینها از طرف مادرانشان و جامعه به صورت عمومی باید تقویت شود و انشاءالله تعالی امانتی را که به شما سپرده میشود، من باورمند هستم که با کمال صداقت آن را به انجام خواهند رساند.
تل دې وي افغانستان!
یشه سین افغانستان!
زنده باد افغانستان، پایندهباد لوی سارنوالی مستقل ما!