تقویت افغانستان: صلح، حاکمیت قانون و توسعه ملی
سخنرانی در مراسم افتتاح اجلاس سالانه تقنینی دورۀ شانزدهم شورای ملی
نکات اساسی:
- شهدا: تکریم کسانی که برای افغانستان فداکاری کردهاند.
- حاکمیت قانون: تقویت نهادهای عادلانه و مستقل.
- صلح: گفتگوهای همهشمول با طالبان و شهروندان.
- امنیت: نیروهای امنیتی مسلکی، مجهز و آماده.
- اقتصاد: افزایش عواید و بهرهگیری از موقعیت ستراتیژیک.
- منابع: مدیریت خردمندانه زمین، آب و معادن.
- حکومتداری: خدمات ملکی شفاف و اصلاحات اداری.
- تعلیم و تربیه: توانمندسازی جوانان با دانش و مهارتها.
۱۶ حوت ۱۳۹۶ | پارلمان
بسم الله الرحمن الرحیم
جلالتمآبان استاد دانش، ډاکتر صاحب عبدالله، قانوني صاحب، ارسلا صاحب، حکمتیار صاحب، فضیلتمآب قاضیالقضات صاحب، جلالتمآبان ابراهیمي صاحب او مسلمیار صاحب، رهبران جهادي و شخصیتهای ملي کشور، جناب لویڅارنوال صاحب، اعضای محترم کابینه، رئیس کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان، اعضای محترم شورای عالی ستره محکمه افغانستان، جناب ډاکتر صاحب فاروق وردک، هیئت اداري مجلسین، اعضای محترم مشرانو جرګه او ولسي جرګه، السلام علیکم!
خوشحاله یم چې د ژمي له رخصتيو وروسته یو ځل بیا د ملي شورا د کار د پرانیستې په غونډه کې راټول یوو او د افغانستان د ولس د استازو نوې کاري مرحله پیلېږي. په پیل کې د هېواد د ټولو شهیدانو او خصوصاً د امنیتي او دفاعي ځواکونو او د وروستیو تروریستي پېښو قربانیانو او په ځانګړي ډول د ملي شورا شهیدانو ته د الله تعالی په دربار کې دعا کوم او ددې وطن د لومړي خادم په حیث یو ځل بیا تاسې او د افغانستان ټولو محترمونو خلکو ته تسلیت وړاندې کوم.
په ملي شورا کې به زموږ د هر يو شهيد، شهید فضل الرحمن څمکنی، شهید سید مصطفی کاظمی، شهید پروین نورستانی، شهید انجنیر شیر ولی وردک، شهید الحاج محمد عارف ظریف، شهید امیر داد محمد خان، شهید الحاج احمد خان سمنګانی، شهید حاجي حبیب الله، شهید عبدالمطلب بیک، شهید محمد هاشم وطنوال، شهید الحاج باز محمد جوزجانی، شهید شهناز همتي، شهید صبغت الله ذکي، شهید نازک میر سرفراز، شهید صاحب الرحمن همت، شهید مولوي محمد اسلام محمدي، شهید عصمت الله محبت، شهید مولوي ارسلا رحماني، شهید استاد عبدالصبور فرید، شهید محمد یونس شیرین اغا، شهید سراج الدین سفری، شهید انجنیر عبدالمتین او د شهید رفیع الله ګل افغان، یاد به تل تازه وي او د دوی د قربانیو درناوی به کېږي. د ټولو شهیدانو اروا دې ښاده وي. غواړم خپلې خبرې په مننه پیل کړم. د ملت له قدرمنو نمايندګانو، وکیل صاحبانو او سناتور صاحبانو، د زړه له کومې مننه کوم، که ستاسې همکاري نه وای، نو یقیناً، د قوانینو له تصویبه را نیولې د سولې تر پروسې پورې د اجتماعي ژوند په مختلفو ساحو کې به مو موجود پرمختګونه نه لرل.
په تېرو درې کلونو کې د ملي شورا او د حکومت د هڅو په نتیجه کې کابو درې سوه قوانین او تقنیني سندونه تدوین او یا تصویب شول چې دا یو عظیم کار و او د افغانستان ملي شورا او ټول ولس ته مبارکي وایم. دغه راز د خلکو د غوښتنو په رسولو او خلکو سره د نظام د اړیکو په ټینګولو کې ستاسې د مثبت نقش مننه په کار ده. توقع ده چې تاسې به د خپل کار په پاتې موده کې هم نوي قوانین تصویب کړئ. قوانین د ټولنې د نظم اساس تشکیلوي او د یوه مشروع سیاسي نظام بنیاد په قانون او د قانون په حاکمیت باندې ولاړ دی. په دې برخه کې خاصتاً استاد دانش او ډاکتر صاحب عبدالله ته مننه کوم چې ډېر زحمتونه يې ګاللي، تر څو دا قوانین دې مرحلې ته رسېدلي دي.
په دې برخه کې د عدلي او قضايي قوي استقلالیت د قانون د حاکمیت اساس جوړوي او ما شخصاً او د ملي وحدت حکومت مشرانو هېڅکله د عدلي او قضايي ارګانونو په چارو کې مداخله نه ده کړې. که په قضایه قوه کې فيصلې عادلانه وي په دې سره اجتماعي تضادونه او کشمکشونه خپله له منځه ځي او تر دې مهاله زموږ عدلي او قضايي ارګانونو د خپلو عادلانه فيصلو او په ادارو کې د اصلاحاتو له لارې اجتماعي باور ترلاسه کړی دی. غواړم له محترم فضلصاحب قاضي القضات صاحب او لوی څارنوال صاحب نه ځانګړې مننه وکړم. مننه!
همدارنګه د افغانستان ديني علماو د امنيتي او دفاعي ځواکونو د حکومت له برنامو د ملاتړ واقعي غږ پورته کړی دی. زموږ علماوو د قانون حاکمیت، سولې او اقتصادي پرمختګ په برخه کې خپل رغنده نقش لوبولی دی او خوشحاله ځای دا دی چې زموږ دیني علما په دې پوه دي چې د اقتصادي او انکشافي پروژو عملي کېدل سولې سره مرسته کوي او ور ته ملاتړ کوي. له ټولو علماو کرامو نه مننه کوم. همدارنګه د ګران وطن له ټولو نارینه وو او ښځینه وو د اصلاحاتو، ولسي برنامو او د سولې د ضرورت په برخه کې مننه کوم.
هموطنان عزیز! برگزاری انتخابات شفاف و عاری از هرگونه تخطی، یکی از مکانیزمهای حاکمیت قانون و تقویت کننده مشروعیت نظام و سبب باورمندی مردم به راهکارهای قانونی است. از این رو، برگزاری انتخابات پارلمانی و انتخابات ریاست جمهوری در زمان معین آن، امری حتمی و اجتناب ناپذیر است. حکومت وحدت ملی خود را مکلف میداند که منابع لازم را برای برگزاری انتخابات فراهم نماید؛ امنیت آن را تأمین کند و از هر گونه دخالت در آن از هر طرف، به ویژه از طرف نیروهای امنیتی و ادارات ملکی و حلقات سیاسی جلوگیری به عمل آورد. کمیسیون مستقل انتخابات باید کارش را با روحیه کاملاً ملی به پیش ببرد و از هر گونه گرایش سیاسی و تصرفات غیر مسلکی به دور بوده و استقلال خود را حفظ کند. برای اجتناب از هر گونه شایبهی دخالت در امور داخلی کمیسیون، من، داکتر صاحب عبدالله و استاد دانش شخصاً از هر گونه دید و بازدید فردی با کمیسیون انتخابات و اعضای آن خودداری کردهایم؛ ولی به شکل گروهی در موجودیت همکاران حکومتی و بین المللی با آنها نشستهایی داشتیم و مشکلات آنها را استماع نمودهایم. برنامههای کاری، جدول زمانی و آنچه در لایحه وظایف کمیسیون مستقل انتخابات مشخص گردیده است، کار داخلی کمیسیون است. اگر احساس شود که کندیهایی در کار کمیسیون وجود دارد یا نگرانیهای دیگری است که ضرورت همکاری حکومت وحدت ملی و ریاست جمهوری را تقاضا دارد، توقع من از قشر سیاسی و نهادهای مدنی این است که میزان و نحوه این کار را خودشان مشخص کنند تا جایی به شبهه و شایبه باقی نماند.
محترمو حضارو، قدرمنو وطنوالو، تاسې تېره اوونۍ د کابل پروسې په کنفرانس کې د سولې لپاره زموږ جامع طرحه واورېدله. ددې طرحې په تدوین او تکمیل کې د ملت د ټولو قشرونو، د علماوو، د منورینو، د سیاسي ګوندونو، د جهادي شخصیتونو، د ښځو، د قومي مشرانو، د مدني ټولنې، دهقانانو، کارګرانو، ښوونکو او عام ولس برخه درلوده. دا طرحه د افغانستان د خلکو د غوښتنو او نظریاتو په اساس جوړه شوې ده او دلته غواړم له جناب حکمتیار صاحب نه مننه وکړم چې په هغه دروند ګام چې تاسې پورته کړ، سولې باندې مو د اعتبار فضا راوړه او د نورو مشرانو سره د خبرو اترو زمینه یې برابره کړه.
دا د افغانستان عام خلک دي چې د جنګ اصلي قربانیان دي او په همدې علت د سولې اواز تر بل هر چا زیات عام ولس لېوال دی، د خلکو لسيزو جګړو طبعاً بدګوماني او کینه پیدا کړې ده. له بلې خوا، داسې محدود کسان هم شته چې په جګړه کې خپله ګټه ویني او په همدې وجه که زموږ د سولې اواز ته یو نیم ځای د شک په نظر کتل کېږي، دا غیر طبیعي خبره نه ده، خو دا خبره واضح ده چې د ملي وحدت حکومت د افغانستان خلک سولې ته غواړي او په سوله کې د ټولو افغانانو خیر او عزت ویني. موږ دا په لوړ اواز وایو چې د سولې په مقصد له انتخاب کړې لارې نه ګرځو او په طالبانو باندې غږ کوو چې د اسلام او افغانستان خیر په دې کې دی چې خبرو ته سره کښېنو، تر څو دا مشکلات او اختلافات، بې تباهي او بې د وینې تویدو هوار شي.
من میخواهم از جناب قانونی صاحب که با داکتر صاحب عبدالله، یکی از بنیانگذاران پروسه بن بودند، باز هم اظهار تشکر کنم، هدفی که در آن وقت تعیین شده بود باید به دست ما بیاید. از این نگرانیم که باوجود تلاش دولت برای رسیدن به صلح، پایان بخشیدن به ناامنیها و تمرکز بر انکشاف پایدار، دشمنان صلح، کسانی که منفعت خود را در تداوم جنگ و بحران میبینند، با این مخالف خواهند کرد. گروههای تروریستی به شیوههای مختلف مستولی خواهند شد تا این روند را آسیب برسانند. برای ناکامساختن تلاشهای تخریبی آنان نیاز است که ما به هدف نهایی تمرکز کنیم، به آرام شدن کشور و پایان دادن به دوره جنگ و بحران. برای رسیدن به این هدف باید حوصلهمند باشیم و نگذاریم که دشمن، ابتکار را به دست گرفته و ما را دستخوش رفتارهای واکنشی و احساسی کند.
خوندیو او ورونو، لکه څنګه چې د سولې د طرحې تدوین د خلکو د نظریاتو او ملي اجماع په اساس و، د سولې ته د رسېدو او د سولې عملي کولو لپاره هم اجماع ته اړتیا ده، نو هر پروګرام چې په ملي اجماع سره عملي کېږي او د سولې په عملي ارزښت کې هم د دغسې ملي اجماع استحکام او دوام غواړي، ځکه د دې جګړې اصلي صدمه د افغانستان عام ولس ته رسېدلې او د دې هدفي علت او په سولې د پایدار پاتې کېدو لپاره باید عام ولس په زړه کې بیا د جګړې ویره نه کړي، چې د جګړې اصلی قربانیان دي، تر هر چا اول وارثان یې دي.
له نیکه مرغه، دا مهال تر بل هر وخت افغان ملي او د حکومت بنسټونه په دولت کې د پوره اجرایی او تخنیکی ځواکمن کېدو په حال کې دي، هم مثبته قوه او هم قضایی قوه چې کار کوي چې د اجتماعی سولې په راوستو کې د دوی نقش خاصتاً مهم دی او خپلو سیاسی مرستو ته یې اړتیا ده.
هموطنان عزیز! در کشوری که چند دهه بحران را تجربه کرده است، امنیت در صدر نیازهای آن قرار میگیرد. برای رسیدن به امنیت سراسری و پایدار، هیچ انتخابی جز تقویت همهجانبه نهادهای دفاعی و امنیتی کشور وجود ندارد، برای آنکه بحران را برای سالها به پشت بگذاریم، باید زمینهی تقویت دفاعی و امنیتی کشور را فراهم کرده، آنها را آموزشدیده، مجهز، مسلکی و متعهد بگردانیم، بدون آن، آینده پایدار برای این کشور مشکل خواهد بود. دولت محور واسطهگری و حاکمیت ضابطه بر روابط، یکی از بنیادینترین نیازها برای این هدف است. این کار بدون اصلاحات در این نهادها امکانپذیر نیست و هر کس با اصلاحات مخالفت کند در واقع با یک تحول حیاتی در کشور به مخالفت برخاسته. ما اصلاحات را برای اصلاحات نمیخواهیم، بلکه با آمدن اصلاحات در سکتور امنیتی و دفاعی، امنیت شهروندان ما تأمین و زمینهٔ برای فعالیتهای اقتصادی مساعد میگردد و عواید ملی افزایش مییابد که در این عرصه، حمایت مردم به خصوص حمایت نمایندگان مردم و سناتور صاحبان ما بسیار ضرور است. در حالی که صلح آرزوی ماست، ولی متأسفانه اکنون در یک جنگ تحمیلی قرار داریم. پس باید یک لحظه تغافل در دفاع از کشور وجود نداشته باشد و همیشه آماده دفاع از کشور و مردم خود باشیم و کوچکترین غفلت در دفاع از کشور قابل تحمل نیست. زمانی که صلح تأمین گردد، نقش نیروهای امنیتی و دفاعی کشور انشاءاللهتعالی بیشتر از پیش اهمیت کسب میکند؛ به خصوص این نیروها میتوانند، نقش بارز خویش را در راستای حراست از تمامیت ارضی، پروژههای زیربنایی ملی و حاکمیت قانون و همچنان رسیدگی به آسیب دیدهگان ناشی از حوادث طبیعی ایفا نمایند.
هم اکنون پلان امنیتی چهارساله در حال تطبیق است که نتایج واقعی آن را در سال ۱۳۹۷ مشاهده خواهیم کرد و در سال ۱۳۹۸ ما در نیروهای دفاعی و امنیتی خویش، انشاءاللهتعالی شاهد یک قوت بزرگ و بی سابقه خواهیم بود. وزیر صاحب دفاع و وزیر صاحب داخله، از زحمات شما و تمام اراکین قوای امنیتی و دفاعی ما ابراز تشکر. ملت همراهتان است. با عملی شدن کامل پلان امنیتی چهارساله، افغانستان انشاءاللهتعالی در بخش امنیتی و دفاعی به خودکفایی کامل خواهد رسید.
برادران و خواهران! کشوری میتواند به پای خود بایستد که از نظر اقتصادی خودکفا باشد. ما برای خودکفا شدن باید عواید ملی خود را سالانه حد اقل به ۸ میلیارد دالر برسانیم. امروز تمام عواید ملی ما ۲.۳ میلیارد دالر است و مصرف امنیتی ما ۵ میلیارد دالر. برای این کار باید از منابع پنهان و ظرفیتهای نهفته در کشور بهره بگیریم. در گذشته، افغانستان چهارراه کاروانهای بزرگ بود که مناطق مختلفی را به هم وصل میکرد. امروز موقعیت افغانستان به مثابه وصل کننده آسیای مرکزی با جنوب آسیا و وصل کننده چین با ایران و همچنان به مثابه چهارراه ترانزیت انرژی با پاکستان و هند، یکی از ظرفیتهای مهم کشور ماست که راه تحقق خودکفایی اقتصادی ما را فراهم میکند. ما به خاطر رسیدن به رفاه اقتصادی و محو فقر، نیاز به سیاست مثبت منطقهیی داریم و به این هدف نزدیک شدیم تا افغانستان به مرکز منافع مشترک تبدیل شود. پیام ما، پیام همکاری منطقهیی است؛ تقویت مناسبات منطقهیی، ما را از فقر به ثروت میرساند، بناءً خواهان دشمنی با هیچ کشور نیستیم؛ چون منافع ملی ما پایدار است و ما میخواهیم که در محور همکاریهای منطقهیی قرار بگیریم، همیشه منافع ملی خود را ترجیح خواهیم داد.
ترکمنستان منابع غنی گاز را دارا میباشد و سیاست صادرات گاز این کشور، مسیرهای صادراتی را تعقیب میکند که از افغانستان میگذرد و این موضوع در اولویت سیاست اقتصادی ما قرار دارد. ترکمنستان نخستین کشوری است که ظرفیت افغانستان را منحیث نقطه اتصال درک کرد و در این راستا سرمایهگذاری نمود. سیاست افغانستان، سیاست اتصال است نه جدایی و ما میخواهیم با تمام همسایهگان خویش روابط خوب و همکاران منظم اقتصادی داشته باشیم. نه تنها با ترکمنستان، بلکه پروژههای بزرگ حیاتی ما از خطآهن گرفته تا برق با جمهوری اوزبیکستان در حال اجرا شدن است، همچنین پروژههای بزرگ کاسا با قرغیزستان، تاجیکستان و راه لاجورد با ترکمنستان، آذربایجان، جورجیا و ترکیه؛ و همچنین همکاری ما با ایران و هندوستان درباره بندر چابهار، روزبهروز زیادتر و مستحکمتر میشود. نتیجه این، انشاءاللهتعالی این خواهد بود که افغانستان به یک کوریدور منطقهیی تبدیل خواهد شد. آن روزها گذشته که راه ما را کدام کس به روی ما بسته کند، راه ما به خاطر مناسبات نیک همیشه باز خواهد بود و به حیث چهارراه همیشه نقاط همکاری خواهیم داشت.
علاوه بر موقعیت، ما دارای منابع آب هستیم، هر چند که با تغییرات اقلیمی و گرمایش منطقه، نسبت به گذشته با محدودیت مواجه شده است، ولی هنوز میتوانیم با مدیریت همهجانبه آن، اقتصاد کشور خود را بهبود بخشیم. مدیریت آبها هم به معنای جلوگیری از هدر رفتن آب و هم به معنای مدیریت استفاده از آن است - چه در شهرها و چه در زراعت و چه در معادن - و هم به معنای تعهد افغانستان به قراردادهایی است که درباره آبهای برونمرزی خود دارد. به این جهت مهار آبهای کوچک و متوسط علاوه بر بندهای بزرگ، لازم است تا وضعیت آب قابل پیشبینی و قابل مدیریت باشد. در هفته اول نوروز برنامههای عملی در این باره تشریح خواهد شد. آب ما آبروی ما است، و ما آبروی خود را نگه میداریم.
زمین، منبع دیگری برای اقتصاد ماست. چنانکه در برنامه ملی اراضی در نشست هرات دیدید، قرار است که با ایجاد بانک زمین، هم راه برای اسکان مهاجرین هموار شود و هم به روند ساخت مسکن سرعت داده شود. به همین گونه میخواهیم در خلال چهار سال آینده، برنامه ثبت املاک و روند مصونسازی جایداد مردم به تکمیل برسد. ما به خاطر جلوگیری از غصب زمین و پیشرفت اقتصاد ملی، طرح واضح داریم که در تطبیق این طرح، همکاری و تعهد مردم، نمایندگان محترم و سناتور صاحبان ما بسیار مهم است. منابع دیگر کشور مانند استفاده قانونمند از معادن، احیای جنگلات، اعاده تعادل در واردات و صادرات، سپس تقویت صادرات بر واردات، و از آن مهمتر استفاده درست از سرمایه بشری افغانستان همه اینها امکانهای بالقوهای هستند که با برنامهریزی درست، سبب خودکفایی و استقلالیت اقتصادی کشور ما خواهد شد. برای افزایش عواید داخلی، اصلاحات در گمرکات و سایر چشمهای عایداتی ارزش حیاتی دارد. حکومت وحدت ملی برای آوردن اصلاحات در گمرکات و چشمهای عایداتی، پلان همهجانبه دارد، ما در تطبیق این پلان نیاز به همکاری و تعهد مردم و نمایندگان محترم مجلسین داریم. در اینجا اجازه دهید که از مجلسین محترم به جهت غور بر بودجه ملی و تصویب آن از طرف ولسی جرگه از صمیم قلب ابراز امتنان کنم. شفافترین و مهمترین بودجه مطرح شده بود و از توجه شما به اینکه آینده افغانستان را جهت دادید، همه ما تشکر میکنیم. سیاست اقتصادی ما، عمق امنیت فزیکی و اجتماعی افغانستان است و بدون موفقیت در این زمینه، امنیت سرتاسری امکانپذیر نخواهد بود.
د افغانستان د خلکو د ګران هېواد یوه مهمه طبیعی سرمایه ده چې متاسفانه ښه ګټه نه ده ترې اخیستل شوې، خو له نېکه مرغه زموږ خلک اوس د خپلې دې سرمایې اهمیت ته متوجه شوي دي. څه وخت دمخه د خدرانو محترم مشرانو له خپلو ولسوالیو راتلل او د دوی یوه مهمه غوښتنه دا وه چې د جلغوزو د ځنګلونو ساتنې او صادراتو ته باید لا ډېر کار وشي. ځکه چې یوازې د جلغوزیو د صادراتو لپاره سم تدابیر زموږ عواید څه سلو میلیونه ډالره زیاتولای شي. د بادغيس محترم ولس او د هرات محترم ولس عین مسئله د پستې په برخه کې لري او هر ځای کې له نورستان، کڼر او ننګرهار نه تر مرکزي افغانستان پورې د ځنګلونو د بیا رغونې غوښتنه ده او انشاءالله تعالی به په دې کال کې په دې مورد عملي ګامونه پورته کړو.
زموږ معادن زموږ بله لویه طبیعی شتمني ده. له نېکه مرغه په اول ځل د هېواد د کانونو د سکتور لپاره د لارې نقشه جوړه شوې ده او تر دې وروسته به له کانونو نه استفاده د يوې جامع او واضح دیدګاه په اساس وي. د کانونو لپاره د لارې دغه نقشه له موږ سره مرسته کوي چې خپل کانونه دې نسل او راتلونکو نسلونو ته په واقعي سرمایه بدل کړو. د لارې ددې نقشې په اساس به په کانونو باندې سرمایه گذاري هدفمنده، شفافه او اسانه شي او په دې برخه کې به د خودسريو مخه ونیول شي. یو دلیل د دې چې په دې برخه کې مې خپل نظریات درسره شریک کړل زموږ ملي وجیبه ده او زموږ ملي وجیبه دا ده چې د افغانستان مهاجر په لومړي قدم کې له پاکستان نه او په دویم قدم کې له ایران نه د وطن غېږې ته بیا په عزت، حرمت او تمام مصونیت راشي؛ او د دې لپاره به د ملي وحدت حکومت خپل ټول پلانونه منسجم کړي او له تاسې سره به يې بیا شریک کړي.
ګرانو وطنوالو! اداري اصلاحات هغومره مهم دي لکه امنیتی اصلاحات چې مهم دي. د اداري اصلاحاتو او ملکي خدمتونو کمیسیون لخوا په مرکز او ولایتونو کې د شفافو امتحانونو اخیستل په دې برخه کې د ځوانانو باور زیاتوي. په هلمند کې د ملکي خدمتونو بستونو ته په امتحان کې ۴۰۰ کسانو ګډون کړی وو چې په کې ۷۰ ښځې وې، په هرات ولایت کې ۱۶۰۰ کسانو په دغو امتحانونو کې ګډون کړی وو چې ۱۰۰۰ په کې ښځې وې. د خلکو دومره پراخ ګډون په دې برخه کې د ولسي باور او اعتماد نښه ده او خوشبختانه د اداري اصلاحاتو په برخه کې یو تحرک رامنځته شوی دی.
او بالاخره زموږ تر ټولو مهمه پانګه زموږ بشري سرمایه ده. په روان هجري شمسي کال کې د معارف او لوړو تحصیلاتو په ساحه کې مهم تغییرات راځي چې په راتلونکو ورځو کې به په دې اړه ملت ته مفصل معلومات وړاندې شي. د معارف او لوړو تحصیلاتو په برخه کې جدي مشکلات موجود وو او لا هم مشکلات شته، موږ په پرمختګونو قضاوت نه کوو، باید ولس دا قضاوت وکړي. په باکیفیته معارف او لوړ تحصیلات او ځوان نسل ته د کسبونو او مهارتونو زده کړه، زموږ د خلکو ژوند بدلولای شي. زه د یوه معلم په حیث په دې ښه پوهېږم چې معارف او لوړ تحصیلات څومره مهم دي، خو په تېرو کلونو کې امنیتي شرایط ددې سبب شول چې ډېر مسایل پاتې شي. امیدوار یم چې په راتلونکي کال کې په معارف او لوړو تحصیلاتو ته هغومره توجه وکړو لکه څومره چې په کار ده او لازمه ده. زموږ نیت، اراده او حوصله په دې متمرکزه ده چې بحرانونو ته د پای ټکی کېږدو او دا کار به په ګډه کوو.
په ملي وحدت او همغږۍ سره هر هدف او موخې ته رسېدل کېدلی شي. د ملت د استازو او مشرانو، اقشارو، ولسونو او اقوامو په ملاتړ سره به انشاءاللهتعالی ستاسې ملي وحدت حکومت د افغان او زړه سواند ولس حقې غوښتنې ته د عمل جامه واغوندي.
زنده باد افغانستان! پاینده باد افغانستان! تل دې وي افغانستان! د یو سوکاله او قانونمند افغانستان په هیله!