د ملکیت حقونو او قانوني خوندیتوب له لارې د اتباعو ځواکمنول
په هرات کې د ښاري غیر رسمي ساحو لپاره د ملکیت سندونو د ورکړې په محفل کې وینا
مهم ټکي:
- د ملکیت خوندي حقونه: د ښځو په ګډون د ټولو اتباعو لپاره قانوني ملکیت.
- د اتباعو ځواکمنول: په ټولنو کې ځایی کنټرول او د پریکړې کولو واک.
- ملي یووالی: هرات د افغان پیوستون د سمبول په توګه.
- د قانون حاکمیت: قانون د ټولنیز او اقتصادي ثبات د بنسټ په توګه.
- د قربانیو مننه: د شهیدانو او تاریخي مبارزو درناوی.
- هراړخیزه پراختیا: ځمکې، کور او ښاري خدماتو ته مساوي لاسرسی.
- اوږدمهاله لیدلوری: د اوسني او راتلونکي نسلونو لپاره ډیزاین شوي پروګرامونه.
- وده او ثبات: له پراخو پرمختیایي نوښتونو سره د ملکیت د حقونو تړل.
۵ کب ۱۳۹۶
نحمدهُ و نصلي علی رسوله الکریم، اما بعد اعوذ بالله من الشیطان الرجیم، بسمالله الرحمن الرحیم.
اجازه راکړئ چې د یوه هراتي هېوادوال په توګه خبرې وکړم. تاسو د خواجه عبدالله انصاري ښار، د بهزاد ښار، د وزیر یار محمد خان الکوزي ښار او د زرګونو اتلانو ښار؛ پرون ماته دا ویاړ راکړ چې د هرات په استازولۍ، په لرغوني هرات کې زموږ ټولو شریکانو ته د ټاپي (TAPI) په پروژه کې ښه راغلاست ووایم.
محترم همشهریان، قدرمن وکیلان، مشران، محترمې خویندې، د ولایتي شورا محترم غړي، د ملي شورا غړي، د کابینې غړي، والي صاحب، د لښکرګاه، کندهار او هرات ښاروالان او محترم پیکار صاحب! اجازه راکړئ لومړی د بشریت د مخکښ تحفه تاسو ته وړاندې کړم: السلام علیکم و رحمت الله و برکاته!
تر هر څه وړاندې تسلیت وایم؛ ځکه په داسې حال کې چې د افغانستان خلک د ټاپي جشن په خوښیو بوخت دي، د دې خاورې دښمنانو یو ځل بیا په بې رحمۍ سره په کابل، لښکرګاه او فراه ولایت کې جنایتونه وکړل او زموږ یو شمېر هېوادوال یې شهیدان او ټپیان کړل. د دې ناخوالو پېښو شهیدانو ته له پاک الله څخه د فردوس جنت او ټپیانو ته د عاجلې شفا غوښتنه کوم. د افغانستان دښمنان باید پوه شي چې د دې خاورې د اقتصادي پرمختګ لپاره زموږ هوډ او اراده او د دښمنانو د ځپلو لپاره زموږ مبارزه به په پوره قوت سره دوام ولري. انالله و اناالیه راجعون!
لومړی غواړم د هرات له ټولو خلکو او پرګنیو څخه د زړه له کومې مننه وکړم؛ هرات نن په لوړ غږ ټول افغانستان ته د ملي یووالي، اتفاق او په ځانګړي ډول د قانون د حاکمیت پیغام اعلان کړ. کله چې هرات حرکت وکړي، انشاءالله تعالی ټول افغانستان حرکت کوي.
دویم، ټاپي یوازې یو پروګرام نه دی؛ ټاپي یوه پروژه، د ژوند بدلون او د دسترخوان سمون دی. مګر پرون هراتیانو د افغانستان خلکو ته داسې ډالۍ ورکړه چې له قېمته پورته ده او هغه د افغانستان پر راتلونکي باندې د هیلې او باور بیا راژوندي کول دي. له همدې امله، د هرات دا بریا او د لیدلوري بدلون د افغانستان ټول خلک په ګډه نمانځي او هرکلی یې کوي.
درېیم، مننه کوم چې یو ښار مو بدل کړ؛ پرون په هرات کې او په هر ځای کې پاکي، صفايي او یووالی و. له همدې امله، د مولانا نوی تالار د هرات خلکو ته ډالۍ کوم. دا د هرات د خلکو د لاسي کار او ډبرو هنر دی چې په دوو برخو کې بشپړ شو. له والي صاحب او ټولو همکارانو څخه د دې ستر تالار د جوړولو له امله مننه کوم.
له دې وروسته به دا داسې ځای وي چې تل به ترې ګټه اخیستل کېږي. مبارکي درکوم چې د هرات، فراه، نیمروز، هلمند او کندهار ولسونو په یوه غږ ژمنه وکړه چې د ټاپي امنیت به د دوی د مال، سر او زړه امنیت وي. دا چې موږ وتوانېدو خپل ټول ګاونډیان او درې هېوادونه په یوه صف کې راولېږو ترڅو د افغانستان له موقعیت څخه — چې ما تل درته ویل دا سره زر دي — دې پایلې ته ورسېږي چې له اوو تر اتو ملیاردو ډالرو پورې پانګونه وکړي، دا تاسو ټولو ته مبارک وي.
که ټاپي زموږ د کار یو اړخ دی، د ثابت او دوامدار ملکیت ایجادول زموږ د کار بل اړخ دی. ستونزه چېرته وه او ولې پیدا شوه؟ محترمې خویندې، ګرانو وروڼو او عزتمندو همشهریانو! ستونزه دا ده چې یوه "خبیثه کړۍ" مو پخپله جوړه کړې وه؛ دا خبیثه کړۍ څه ده؟ لومړی ځمکه غصبوي، بیا یې تقسیموي او وروسته هغه چا ته چې د ځان خولې یې پرې تویه کړې وي، قانوني جایداد نه ورکوئ او بیا یې په لښتې وهئ چې خپل کور او کاشانه پرېږده. دا خبیثه کړۍ هیڅکله د منلو نه ده.
ګرانو خویندو او وروڼو! هرات په تاریخي پېړیو کې تل د شهادت او قربانۍ ځای پاتې شوی دی. هغه هرات چې تل یې د خپلې وینې په بیه د افغانستان ملي یووالی ساتلی؛ نو ولې باید هر هراتي او هر افغان خوندي جایداد ونه لري؟ هغه ژمنه چې ما له تاسو سره کړې وه، دا ده چې "غیر پلان شوې سیمې" او "بې برخلیکه جایداد" باید نور زموږ په قاموس کې ځای ونه لري.
د تاریخ په اوږدو کې افغانستان چا ساتلی؟ د افغانستان خلکو. نو له پاک الله (ج) وروسته د افغانستان مالک څوک دی؟ د افغانستان خلک.
د دې لپاره چې د افغانستان خلک نه یوازې له روحي پلوه، بلکې په عملي او اقتصادي توګه د افغانستان مالکان وي، څه شی په کار دي؟ یو خوندي استوګنځی.
تاسو هر یو د افغانستان په هره نقطه کې یو ځانګړی زړه تړون لرئ. کله چې سختې ورځې راځي، ستاسو د ماشومتوب هغه خوږې خاطرې له یوه ځانګړي کلي او کور څخه چې شاید څلور یا دوه خونې وي؛ مګر ستاسو په زړه کې د ملیاردونو ارزښت لري.
زموږ ژمنه تاسو ته دا ده چې ستاسو ځای به خوندي وي. هر افغان باید دا ډاډ ترلاسه کړي چې کاشانه یې خوندي ده او د هغه په پانګونه کې څوک لاسوهنه نه شي کولای. په ځانګړې توګه هره افغانه مېرمن باید پوه شي چې د محمدي غرا شریعت او قرآن کریم هغوی ته د ملکیت او مالکیت حق ورکړی دی.
دیارلس سوه کاله وړاندې، تر دې چې لویدیځه ښځه د مالکیت حق ترلاسه کړي، مسلمانه ښځه د مالکیت حق درلود. نو بیا ماته مه وایئ چې ما کوم نوی کار کړی دی. زموږ ټوله اراده د اسلامي حقوقو تطبیق دی. هرکله چې دولت قوي وي او محکمې عادلانه وي، نو ښځه، فقیر او هر هېوادوال د ملکیت حق لري. همدا د هغو آیاتونو مفهوم دی چې تلاوت شول، چې حضرت داوود (ع) یې خلیفه مقرر کړ ترڅو ډاډمنه فضا رامنځته شي.
له همدې امله محترمو خویندو او وروڼو! اصلاحات او حکومتوالي هدف نه دی، بلکې وسیله ده. ښه حکومتوالي د دې وسیله ده چې زموږ خلک ډوډۍ، کاشانه او کور ولري او دا ډاډ ولري چې پر خپلو اولادونو پانګونه وکړي. دا اساسي هدف دی او له همدې امله د ښځې مالکیت د دې سبب کېږي. زه مننه کوم او مبارکي درکوم چې هم ښځو په خپل وار د یو شخص په توګه د ملکیت سندونه ترلاسه کړل او هم له خپلو مېړونو او کورنیو سره په ګډه.
په ثابت ملکیت کې د افغانستان د کورنۍ یووالی نغښتی دی او موږ د افغان کورنۍ یووالی غواړو. مسلمانان وو، یو او تر ابده به وو. افغانان وو، یو او تر ابده به وو. ایا چا موږ ته د "ملت" کېدو حق ډالۍ کړی؟ په دې سیمه کې چا زموږ په اندازه د مبین اسلام دین او خپل ملي هویت لپاره قرباني ورکړې؟ د یونیم ملیون شهیدانو او ملیونونو مهاجرینو خاطرې مو د څه لپاره په نصیب شوې؟
آیا هرات په یوه ورځ کې خپله نیمه مسکوني سیمه په بمباریو کې له لاسه ورنه کړه؟ په پنځه سوه کلونو کې اته ځله هرات تخریب شوی نه دی؟ ایا د هراتي اراده کمزورې شوې؟ ایا پر خپل ملي یووالي یې شک کړی؟ ایا قربانۍ ته حاضر نه و؟ نو ځکه وایم چې چا موږ ته ملت کېدل نه دي بښلي، دا موږ پخپله ګټلي دي او خپل مبین دین ته ژمن یو، دا زموږ د یووالي راز دی؛ ځکه کله چې تر برید لاندې راځو، د اسلام د بیرغ لاندې راټولېږو او له خپل ملي یووالي دفاع کوو.
دا اړینه ده چې زموږ ښاریان د ښار مالکان وي، له همدې امله شاروال صاحبانو ته هم مبارکي ورکوم؛ د کندهار، لښکرګاه او هرات ښاروالانو ته.
نن موږ یو پراخ پروګرام — پوپل صاحب او د دوی ټولو همکارانو — جوړ کړی چې یو ملیون سندونه او تر شا یې یو عظیم دولتي ملاتړ وي. د هغه دولتي پروګرام نوم — چې جناب کریمي صاحب او نور همکاران یې دلته ناست دي — "ولسي تړون" (میثاق شهروندی) دی. انشاءالله په راتلونکو څو کلونو کې به موږ د افغانستان هر کلي او ګذر ته ورسېږو ترڅو د دولت مرسته ورسره وي او خلک پخپله پرېکړه وکړي. له همدې امله، خویندو او وروڼو، زما هیله دا ده چې په دې شوراګانو کې په اساسي توګه برخه واخلئ.
هغه څه چې تاسو یې د خپل یووالي له لارې کولای شئ، بل څوک یې نه شي کولای. ستونزې تاسو پخپله حل کولای شئ؛ مګر د دولت دنده دا ده چې د پالیسۍ خلا رامنځته نه کړي. کله چې خلا شتون ولري — تاسو د علومو متخصصین یئ — خلا ډکېږي که نه؟ که موږ د ځمکې په چارو کې د قانون حاکمیت پلی نه کړو، معلومه ده چې نور ډول ډول ناوړه ګټې اخیستنې رامنځته کېږي. په دې برخه کې زموږ اراده مطلقه کلکه ده او نن مو په هېواد کې انشاءالله تعالی داسې پروګرامونه پیل کړي چې په راتلونکو کلونو کې به یې پایلې نه یوازې موږ وګورو، بلکې زموږ کار د راتلونکو نسلونو لپاره دی.
یو څه وخاندئ؛ په لویه جرګه کې یوه مېرمن له ایرانه راغلې وه، ما سلام ورکړ خو هغې په ډېرې بې اعتنایۍ سره له مخې تېره شوه. بیا بېرته راغله، زما پر اوږه یې لاس کېښود او ویې پوښتل: "اشرف غني ته یې؟" ما ویل: "هو خورې، همدا اوس مې سلام درکړ." ویې ویل: "په دې جثه! ما خو فکر کاوه چې ته به دوه متره قد او ۱۸۰ کیلو وزن لرې."
زما مطلب دا دی چې زموږ او ستاسو تعهد، تړون او یووالی د قوارې، شکل او قیافې له امله نه دی؛ دا د ملي تعهد او ملي پروګرامونو له امله دی چې افغانستان له بحران څخه وباسي. څلوېښت کاله کېږي چې موږ د پنځو نسلونو ژوند له هغوی څخه اخیستی. حالات داسې راغلل چې نسل په نسل مو قرباني ورکړه او په بحران کې مو ژوند وکړ. زما پیغام ډېر ساده دی، خویندو او وروڼو: د دې میراثي بحرانونو پای، د یو داسې ژوند پیل دی چې باعزته وي، قانونمند وي، ملي یووالی او کلکه ملي اراده ولري.
هر افغان له بل افغان سره برابر دی. هر افغان بنسټیز حق لري چې د افغانستان په هر ګوټ کې ژوند وکړي. موږ یو واحد پیکر یو او دا پیکر یوه قانونمند او قوي دولت ته اړتیا لري چې حقوق یې تامین کړي. انشاءالله تعالی د پرونيو اقداماتو او د تېرو ۳ کلونو د هڅو په برکت به موږ او تاسو د داسې ژوند بنسټ کېږدو چې پېړۍ وروسته به انشاءالله خلک وایي چې یو نسل، ښځې، نارینه، وکیلان، ښاریان او یو رئیسجمهور چې جثه یې وړه وه، مګر د فولادو غوندې اراده یې لرله، افغانستان یې ثبات ته ورساوه.
یشهسین افغانستان! (ژوندی دې وي افغانستان!)
ژوندی دې وي افغانستان!
پاینده باد افغانستان او ژوندي دې وي د هرات مېړني او اتل خلک!