د دارالامان بیارغونه: د ښارونو عصري کول، ملي لیدلوری او د افغانستان راتلونکی
د دارالامان ماڼۍ د بیارغونې پروژې د پرانیستلو په مراسمو کې وینا
مهم ټکي:
- تاریخي میراث: د دارالامان بیاژوندي کول د شاه امان الله خان لیدلوري او تاریخي میراث ته درناوی دی.
- ښاري پلان جوړونه: اوږدمهاله پلان جوړونه د عصري او د اوسېدو وړ ښارونو جوړول تضمینوي.
- حکومتولي: د دې ماڼۍ بیارغونه د حکومت د ځواب وینې او رهبرۍ څرګندونه کوي.
- د ملکیت حقونه: د ملکیت خوندي حقوق پر حکومت باور او پانګونه زیاتوي.
- د عامه او خصوصي سکټور همکاري: دا پروژې د دولتي او خصوصي هڅو ګډه پایله ده.
- بنسټیزه اډانه: د ودانیو بیارغونه خدمتونه او ملي هویت پیاوړی کوي.
- روڼتیا: څارنه له عامه سرچینو څخه د مسؤلانه استفادې ډاډ ورکوي.
- پایداره لیدلوری: لنډمهاله او اوږدمهاله ستراتیژۍ د ښارونو د پراختیا لارښوونه کوي.
- د اتباعو ګډون: د میراثونو بیارغونه د ویاړ او عامه ګډون روحیه پیاوړې کوي.
- اقتصادي وده: بیارغونه د ګرځندوی، پانګونې او پراختیا ملاتړ کوي.
١٠ جوزا ١٣٩٥
قسمت اول:
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب داکتر صاحب عبدالله، جناب ابراهیمی صاحب، حاجی صاحب، اعضای محترم کابینه، معاون صاحب مشرانو جرگه، اعضای ولسیجرگه، برادران، معین صاحبان و همهی اراکین ادارات مستقل، امروز بازگشت به یک دیدگاه و آغاز نوین است. وقتی که اعلیحضرت امانالله خان دیدگاه ایجاد یک کابل نو را مطرح کرد، در شرق و اکثریت شهرهای غربی، این دیدگاه هنوز تازه بود و آغازش هم به سرعت شد. تمام پروژه دارالامان در ظرف شش سال از دیدگاه به عمل مبدل شد. مدیریت این، یک مدیریت خاص بود. نوروز خان که بعداً وزیر مالیه و رئیس شورای ملی افغانستان بود، مدیریت این پروژه را بر عهده داشت؛ اما در پهلوی این، یک همکاری عظیم با سکتور خصوصی افغانستان وجود داشت.
چند شرکت خاصتاً از خاطر ایجاد این پروژه ایجاد شد و تمام امکانات لوژیستیکی آن زمان را این چند شرکت آماده کردند. از نگاه پلانگذاری وقت، پلان اول از طرف یک مهندس فرانسوی مطرح شد و بعداً یکی از مهمترین گروپهای تخنیکی به کابل آمد، از جمله معاون بلدیه برلین که هنوز هم پل هارتن به نامش است و ششصد نفر از جوانانی که فارغالتحصیل صنف شش بودند، به صورت بسیار فنی تربیه شدند. تمام این، داخل اصولنامههایی آمد که نظامنامه گفته میشد و با مدیریت بسیار خوب، پیشرفت کرد؛ اما بدبختانه حوادث واقع شد و دیدگاه دارالامان به انزوا رفت.
امروز ما دوباره به این رجعت میکنیم و یک شروع جدید را تحت حکومت وحدت ملی برای شهر و همشهریهای کابل و تمام شهرهای افغانستان آغاز میکنیم. من همه را خوشآمدید میگویم.
قسمت دوم:
بسم الله الرحمن الرحیم
در قدم اول مراتب سپاس و امتنان!
در ظرف هجده ماه گذشته مطالعات برنامهسازی، انسجام و هماهنگی به وجود آمده. از این جهت تمام همکاران را یک به یک و وزیر صاحب شهرسازی را به حیث مسئول عمومی، تبریک میدهم.
نکته دوم، کجا هستیم و به کجا میرویم؟ در ۲۰۱۶، میراث تاریخی که به شهرهای ما رسیده، به صورت همهجانبه باید تثبیت شود. یک تصور واضح و روشن داشته باشیم. این بنا اشاره به قصر دارالامان، یک نمونه است – که نسلهای آینده به وضاحت بفهمند که به حکومت وحدت ملی چی رسید و ما به کجا میرسانیم تا یک دیدگاه واضح داشته باشیم. دوم، در ختم ۲۰۲۵ چی تصور داریم؟ برنامهها واضح است، اهداف عمومی باید به یک جمعبندی سراسری برسد تا در هر شهر بتوانیم سهم خود را ادا کنیم و هم مردم و جامعه مدنی و مخصوصاً شورای ملی که حق نظارتگری دارند، به وضاحت بفهمند، پولی که از بیتالمال مصرف میشود، به چی شکل حسابگیری شود، به صورت شفاف و واضح انشاءالله پیش مردم ارائه شود.
من طرف جزئیات نمیروم، چون بحثهای بعدی ما حتماً این موضوع را جمعآوری میکند. چند نکته مهم قابل ذکر است. امروز جایداد عامه مصون نیست و یکی از اهداف عمده ما، ۱۰ سال بعد از امروز باید این باشد که هر فرد افغان در هر شهر افغانستان که زندگی میکند، دارای جایداد شرعی، قابل اعتبار و مصون باشد.
تجربه جهانی نشان داده که وقتی جایداد از عرفی و غیرفی بدیل میشود، مقدار سرمایهگذاری مردم چهار چند زیادتر میشود. این یک قدم بسیار بزرگ است. دوم، شهرهای ما انکشاف کرده اما جهت نداشته است. استفاده از زمین شاید یکی از مهمترین نوع غنیمتترین نوع استفاده زمین بوده باشد، یاد استفاده از زمین و منابع عامه از زمین و منابع عمومی که داریم، وضاحت کار دارد. یکی از آن اهداف این است که مردم افغانستان به وضاحت بفهمند که چند فیصد جایداد شهر به دولت تعلق دارد، چند فیصد آن جایداد عامه و چند فیصد آن خصوصی است. بعد، در قدم اینها به یک طبقهبندی واضح باید بیاید تا معلومات به هم داشته باشیم.
عواید دوامدار و هم در عواید دیگر به وجود آمده. این نشاندهنده این است که رهبری نو شهری در حال ایجاد است، اما ضرورت بسیار واضح است که در این بخش پیش برویم.
پیشنهاداتتان منظور است و در جلسه بعدی منظور میشود. باز هم اول هم از ابتکاراتتان به خاطر جایی که ما جلسه گرفتیم، ابراز امتنان میکنم؛ روزی است برای اراده حکومت وحدت ملی که بنای تاریخی از امکانات داخلی افغانستان دوباره احیا میشود و یا شان و شوکت که برای یک ملت ضرور است. مخصوصاً حال که بنای پارلمان هم در پهلوی آن تکمیل شده و بخش دیگر هم که ستره محکمه و اینها است، اینجا منتقل خواهد شد.
من از همه تشکر میکنم و امید است که بخش دوم را که افتتاح نوار است، انجام بدهید. تشکر!
قسمت سوم، پس از افتتاح پروژه بازسازی قصر دارالامان:
بسم الله الرحمن الرحیم
جلالتمآب داکتر صاحب عبدالله، رئیس صاحب پارلمان، معاون صاحب مشرانو جرگه، جناب حاجی صاحب، اعضای محترم کابینه، شاروال صاحب کابل، همهی بزرگان، خواهران و برادران السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!
امروز ما شاهد برگشت به گذشته و شروع تهدابگذاری آینده هستیم. برگشت به گذشته از جهت اینکه ما افتخار داریم بر بنایی هستیم که شاهد اراده و دیدگاه یک قهرمان ملی افغانستان امانالله خان غازی بود.
این فصل، فصل ناتمام تاریخ ماست؛ از خاطر اینکه دیدگاه در آن وقت آمد و متأسفانه قطع شد. ما بار بار نتوانستهایم که ثبات و دیدگاه لازم را برای ایجاد شهرهایی که قابل زندگی و نمونه پیشرفت در منطقه و دنیا باشد، ایجاد کنیم.
امروز حکومت وحدت ملی افتخار دارد که یک دیدگاه وسطمند و درازمدت را با اقدامات عاجل و عملی کوتاهمدت شروع میکند. قصر دارالامان، احیای خواست ملت است. از این جهت هم به حیث یک مکان برای مهمان عالیرتبه دولت، و هم در مراسم خاص ملی در آنجا همه یکیخیز مهمترین خدمات تجارتی و مسلکی و مخصوصاً زندگی مردم عیار شود. آن نکات را به صورت تفصیل به شما توضیح میدهیم.
باز هم از خداوند جل جلاله برای همه ملت افغانستان آرزوی سعادت میکنم و امید داریم که با این قدم، فصل ناتمامی را که به ما میراث رسیده، به طرف تکامل ببریم.
هیله ده چې تول وطنوال دا يو نېک اقدام وبولي او د دې تقویه وکړي، زه دا وایم چې د دې قصر د ترمیم منابع موږ څله ورکړو او له خپلو امکاناتو نه یې ورکړو، ځکه مو باید ووایو چې خپل تاریخ ته ارزښت ورکړو، په خپل راتلونکي باندي باور ولرو، اراده مو ټینګ ده او خدای جل جلاله دې همت راکړي چې دا عملي کړو.
تل دې وي افغانستان!
پایندهباد افغانستان!
يښهسين افغانستان!