چابهار: عصر جدیدی از اتصال و همگرایی اقتصادی
بیانیه مراسم امضای توافقنامه بندر چابهار - تهران
نکات اساسی:
- همکاری منطقهای: سه کشور شراکت را برای توسعه و وصل شدن ترویج میکنند.
- دهلیز چابهار: این توافقنامه یک مسیر تجاری جدید منطقهای ایجاد میکند.
- توسعه اقتصادی: زیربناها و تجارت با هدف افزایش رفاه و آسایش ایجاد میشوند.
- تغییر جغرافیا: همکاری میتواند جغرافیا را به فرصت مبدل کند.
- ثبات منطقهای: همکاریهای اقتصادی از صلح و ثبات حمایت میکند.
- شراکت باز: سایر کشورهای منطقه نیز میتوانند به این همکاری بپیوندند.
- فرصتها برای جوانان: این همگرایی باعث ایجاد فرصتهای شغلی برای نسل جوان میشود.
- پیوندهای فرهنگی: تاریخ مشترک باعث تقویت روابط منطقهای میگردد.
- مبارزه با افراطگرایی: رشد اقتصادی به کاهش افراطگرایی کمک میکند.
- عصر جدید اتصال: این توافقنامه آغازگر یک همگرایی عمیق منطقهای است.
۳ جوزا ۱۳۹۵
بسم الله الرحمن الرحیم
جلالتمآب روحانی و جلالتمآب مودی ، در قدم اول مراتب امتنان را از پذیرایی بسیار خوب شما به نمایندگی از دولت و ملت افغانستان بیان میکنم. تشکر از اینکه مهمانداری بزرگی را انجام دادید و این جلسه را در تهران گرفتید. تشکر از جلالتمآب مودی، از روز اول که ما بحث مناسبات خود را شروع کردیم، چابهار یک سمبول آن بود و امروز آن حرفی را که بار اول در کتماندو شروع کردیم، به نتیجه رسیدیم و از تعهد، دیدگاه و پیگیری شما ابراز امتنان میکنم.
گذشته ما، گذشته ارتباط است، هر شهر افغانستان یک چهارسو و چهار دروازه داشت و نامهای این دروازه، دروازههایی بود که شهرهای ایران و شهرهای هندوستان سمبول آن بود. امروز من میخواهم سر چند نکته تأکید کنم: دیدگاه، اراده و پیام.
دیدگاه من این است که آسیا در حال تغییر به یک براعظم اقتصادی است و تحرک بزرگی که در آسیا وجود دارد، موجب ثبات و رفاه بینالمللی خواهد شد.
آسیا هنوز خانه فقیرترین مردم دنیا است و ما به حیث رهبران منتخب این مردم، مجبور و مکلف هستیم که زندگی اکثریت کسانی را که در فقر و محرومیت زندگی میکنند، به صورت اساسی تغییر دهیم. امروز تصمیم ما این است که جغرافیه سرنوشت نیست، جغرافیه قابل تغییر است و اراده، جغرافیه را تغییر میدهد. اراده ما امروز شروع از چابهار است؛ اما ختم آن یک توسعه سرتاسری و همهجانبه اقتصادی و فرهنگی خواهد بود. اراده ما در عمل پیاده خواهد شد، به خاطری که این پروژه از این نظر به زودترین فرصت به یک دالان و یک جاده مشترک مواصلاتی همهجانبه مبدل خواهد گردید.
«زرنج» نکته وصل، پایتخت رستم بود – به رستم پس بر میگردیم – و امروز باز زرنج یک بار یک نکته طلا خواهد بود نه یک جای عقبمانده که قرنهای قبلی آن را به او حالت بدل کرده بود. از آن جهت من از سرمایهگذاری هندوستان برای قسمت راه زرنج – دلارام و از جمهوری اسلامی ایران به خاطر اعمار پل ابریشم ابراز امتنان میکنم. در سالهای آینده در حدود ۶۰ تریلیون دالر به صورت بینالمللی در زیربنا سرمایهگذاری خواهد شد و یک قسمت عظیم آن در آسیا خواهد بود. زیربنا مدیریت میخواهد و اراده ما این است که زیربنا به شکل اساسی و همهجانبه مدیریت شود.
در قدم آخر پیام امروز و چابهار چیست؟ اول ملت افغانستان از ملت و دولت هندوستان و ایران ابراز امتنان میکنند که برای ثبات و آینده افغانستان باورمند هستند. بعضی مردم در منطقه، صادراتشان تروریسم است؛ اما صادرات ما سه مملکت: امید، باورمندی و همکاری است. در عین حال پیام ما این است که تمام منطقه در این همکاری مشترک و در وصل بودن سهیم بوده میتوانند. آسیای مرکزی، اروپا و چین همه شامل این دیدگاه و اراده مشترک بوده میتوانند.
همچنین روسیه نکته دیگری است که جز این دیدگاه و یک همکار خوب اقتصادی با ما بوده میتواند. پیام ما به جوانان این است که آینده ما، آینده همکاری اقتصادی، درک مشترک و آینده فنی و تخنیکی است. باز هم جلالتمآب روحانی و جلالتمآب مودی از دیدگاه، اراده و پیام مشترکتان ابراز امتنان میکنم.
صد سال بعد از امروز امید است که مورخین از این به حیث یک نکته عطف استقبال کنند و این روز را شروع همکاری منطقهای و اقدامات مشترک برای صلح، ثبات و رفاه همهجانبه تلقی کنند.
تشکر!
سخنرانی حسن روحانی، رئیسجمهور ایران
با عرض خیر مقدم و خوش آمد به نخست وزیر محترم کشور هندوستان جناب آقای مودی و همچنین به رئیسجمهور محترم کشور افغانستان جناب آقای اشرف غنی!
امروز به عنوان یک روز مهم و تاریخی در توسعه روابط سه کشور برای ما حایز اهمیت است. امروز از طرف تهران، دهلی و کابل این پیام برای منطقه و جهان است که راه پیشرفت کشورهای منطقه در ساحه همکاری مشترک و استفاده از فرصتهای منطقهای است. البته نماد این همکاری، کلمه چابهار است، که بهاری است برای هر سه کشور و ما در ساحه سرمایهگذاری و فعالیت مشترک در چابهار میتوانیم کشور هندوستان را در یک مسیر مطمئن به افغانستان و کشورهای آسیای میانه و قفقاز متصل کنیم. بنابراین از طریق موافقتنامه و سند که امروز به امضا رسید، پیامی برای همه کارآفرینان در سه کشور و کشورهای منطقه است که میتوانند بر مبنای دالان جدید بینالمللی برنامههای آینده خودشان را تنظیم بکنند.
سند امروز تنها یک سند اقتصادی نیست؛ بلکه یک سند سیاسی و منطقهای است و پیام این سند آن است که کشورهای منطقه باید از فرصت منطقهای برای توسعه و تقویت کل منطقه استفاده کنند. در این توافق سهجانبه فضا برای حضور و فعالیت کشورهای دیگر باز است و می توانند کشورهای دیگر هم به این سند همکاری در آینده ملحق شوند.
تصمیم و توافق امروز بر علیه هیچ کشور نخواهد بود و آنچه فعالیت سه کشور است به نفع کل منطقه به ویژه به نفع صلح و ثبات منطقه خواهد بود. در جلسهای که پیش از امضای سند بین رهبران سه کشور برگزار شد، تصمیم بر این شد که هر کشوری، وزیری را مسؤول برای ادامه کار قرار بدهد. وزیر راه و شهرسازی از طرف ایران اعلام میشود. جناب آقای مودی هم جناب وزیر راه و حمل نقل را به عنوان مسؤول این کار اعلام کرد. جناب آقای اشرف غنی بنا شد به زودی وزیر مربوط را اعلام کند که این سه وزیر به طور منظم با هم جلسات مشترک داشته باشند، پیشرفت کار را بررسی کنند و گزارشات لازم را به سران سه کشور اعلام نمایند.
امروز روز سوم خرداد (جوزا) که برای مردم ایران روز تاریخی و مبارکی از پیش بوده، میتواند سوم خرداد روز همکاری بین سه کشور و روز چابهار اعلام شود.
من یک بار دیگر از نخست وزیر محترم هندوستان جناب آقای مودی و از رئیسجمهور محترم افغانستان جناب آقای اشرف غنی تشکر و سپاسگزاری میکنم.
سخنرانی نریندرا مودی، صدراعظم هندوستان
عالی جناب دکتور حسن روحانی، رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران، عالی جناب دکتور اشرف غنی، رئیسجمهور جمهوری اسلامی افغانستان، وزیران محترم، خانمها و آقایان!
شاعر معروف فارسی زبان، حافظ گفته است:
روز هجران شب فرقت یار آخر شد / زدم این فال و گذشت اختر و کار آخر شد
یعنی روزهای جدایی به پایان رسیده است و شبهای انتظار هم همین طور. دوستی ما برای همیشه ادامه پیدا خواهد کرد. امروز همهی ما شاهد رقم خوردن تاریخ هستیم، نهتنها برای مردم سه کشور خودمان، بلکه برای تمام منطقه. برقراری پیوند و ارتباط از نیازهای بسیار اساسی بشر است. امروز ما برآنیم که این نیاز را بر آورده بسازیم. ما به خاطر میزبانی این رویداد بی سابقه و بی نظیر از عالی جناب روحانی سپاسگزاریم. رئیسجمهور اشرف غنی از حضور شما درینجا خیلی متشکریم.
حضور در اینجا مایه مباهات و افتخار است. حضور در اینجا مایه افتخار برای اینجانب است.
عالیجناب روحانی، پرزیدنت غنی و اینجانب هم اکنون در مورد مسایل مختلف مفصلاً به بحث و گفتگو پرداختهایم. برنامه مشارکت اقتصادی به وضوح از ترجیحات ماست.
ما به دلیل یک هدف مشترک در کنار هم میایستیم. ایجاد راههای جدید امن و رسیدن به موفقیت هدف مشترک ماست. ما میخواهیم به جهان اتصال پیدا کنیم. اما رسیدن به اتصال بهتر در بین خودمان نیز از ترجیحات ماست.
عالی جنابان! ایران، افغانستان و هند به حد کافی و به طور کامل از غنا و واقعیت راههای وصلکننده باستانی خود آگاه اند. از قرنها پیش هنر و فرهنگ، افکار و اندیشه، دانش، زبان و آداب و رسوم ما را به هم گره زده است. حتی در دورههای آشفته تاریخ، جوامع ما هیچ وقت پیوند خود را با یکدیگر از دست ندادهاند. دیدار امروز ما آغاز فصل جدید در مشارکتهای ما خواهد بود.
عالی جنابان! قرارداد ایجاد یک کوریدور سهجانبه حمل و نقل، ترانزیت کالا که تازه به امضا رسیده، میتواند مسیر تاریخ این منطقه را تغییر دهد. این قرارداد بنیان نهادن یک مسیر تازه همگرایی در میان سه ملت است. راهاندازی این کوریدور موانع جریان اقتصادی در سراسر منطقه را از میان خواهد برد. ورود سرمایه و فناوری در چابهار باعث ایجاد زیرساختهای جدید صنعتی در منطقه خواهد بود. این صنایع تجهیزات تولید انواع کود مبتنی بر گاز، پتروشیمی، داروسازی و فناوری اطلاعات را در بر میگیرد.
شالوده اصلی این کوریدور از مسیر چابهار در ایران خواهد گذشت. همین نقطه بر دهانه دریای عمان، از اهمیت والای استراتژیکی برخوردار است. با آغاز عملیات اجرایی این کوریدور افغانستان به یک راه مطمئن، مؤثر و دوستانه برای تجارت با نقاط دیگر جهان دست خواهد یافت. هلال منفعتهای اقتصادی این قرارداد فراتر از سرزمینهای این سه کشور خواهد درخشید. حدود این میتواند تا عمق کشورهای آسیای مرکزی گسترش پیدا کند. پس از اتصال این کوریدور به کوریدور بینالمللی شمال و جنوب برای حمل و نقل یک سر آن به آسیای جنوبی و سر دوم آن به اروپا وصل خواهد شد. به اساس مطالعات انجام گرفته، راهاندازی این کوریدور هزینه و زمان تجارت دریایی با اروپا را نسبت به راههای سنتی دریایی حدوداً پنجاه درصد کاهش خواهد داد.
با گذشت زمان حتی ما میتوانیم این را به راههای مستحکم زمینی و دریایی ساخته شده توسط هند در منطقه دریای هند و آسیای جنوب شرقی وصل کنیم.
عالی جنابان! جهان قرن بیست و یکم فرصتهای کم نظیری را مهیا ساخته است؛ اما این قرن بسته چالشهای مخصوص خود را نیز تحمیل میکند. چگونگی مشارکتهای جهانی امروز یک برخورد متناسب به نیازهای قرن حاضر را میطلبد، نه ذهنیت قرن گذشته را. در عصر حاضر واژههای الگوی مناسبات دوجانبه اعتماد و همکاری و شمولیت هستند، نه سوء ظن، تسلط و غلبه و انزوا. برای قرارداد چابهار نیز همین عناصر و عوامل، فلسفه رهنما و روح محرک هستند. این برای مردم ما یک کوریدور امن و موفقیت خواهد بود. منشاهای پیشرفت اقتصادی و اختیاردهی باعث پیشبرد این خواهد بود. همچنین این قراردادها موانع موجود در بین کشورهای ما را برطرف نموده و مردم ما را تشویق و پایهگذاری خواهد کرد. و به ما کمک خواهد کرد که سر انجام به چیزی که نیاز داریم و سزاوار آن هستیم، یعنی همسایگی دوستانه و مفید، دست پیدا کنیم.
عالی جنابان! جهان دور و بر ما به طور بنیادین و اساسی در حال تغییر است. کمبود اتصالات سهل و آسان، تنها چالشی نیست که باعث محدود شدن پیشرفت ملی ما است. آشفتهگی سیاسی و فشار اقتصادی به طور مداوم در آسیای غربی در حال گسترش است. در مناطق هند و خلیج وجود مسابقههای سیاسی و فرصتهای اقتصادی بر اوضاع کنونی آسیا فشار وارد میکند.
اقتصاد جهانی تا هنوز به طور کامل از ابهام و ضعف بیرون نیامده است. پیشرفت کنونی و موفقیت آینده ما با تهدید گسترش افکار و اندیشههای افراطی و تروریزم فیزیکی مواجه است. در لابلای این چشمانداز، سه کشور ما خوشبخت اند که مستعدترین مردم یعنی نسل جوان دارند. حدوداً بیش از شصت درصد جمعیت کشور ما زیر سی سال است. اینها برای پیشرفت ملی و منطقهای ما یک دارایی و سرمایه هستند. ما خواهشمندیم که اینها بر جاده دانش و مهارتهای صنعتی گامزن باشند و تبدیل به طعمه تفنگها و خشونت نگردند. من مطمئن هستم که منفعتهای اقتصادی قرارداد چابهار باعث گسترش تجارت و ایجاد یک جای مناسب برای سرمایهگذاری مبدل خواهد گردید. و همچنین باعث ایجاد زیرساختها شده و به عرصه صنایع پیشرفت خواهد داد و برای نسل جوان فرصتهای کاری را به بار خواهد آورد. این قرارداد بر استعداد، همکاری به همدیگر ما خواهد افزود، تا به نیروهایی که هدفشان تنها صدمه زدن و کشتن بی گناهان است، مقابله کنیم. موفقیت این قرارداد یک راه مثبت برای امن و ثبات منطقه محسوب خواهد شد.
عالی جنابان! من عقیده راسخ دارم که راههای رسیدن ترانزیت تنها یک نقطه آغاز سفر ما برای اتصالات وسیعتر خواهد بود. از دیدگاه من کل حیطه موضوع اتصالات بین ایران، افغانستان و هند باید نکات زیر را شامل شود. این اتصالات باید از فرهنگ تا تجارت، از آداب و رسوم تا فناوری، از سرمایهگذاری تا فناوری اطلاعات از مردم تا سیاست با هم متصل شوند. به نحوی این تعهد است به درک ضرورت و نیاز اتصالات بهتر. برای ایجاد امن و بر قرار کردن ثبات. برای رسیدن به موفقیت اقتصادی و شکلدهی مناسبات جدید تجاری. برای فرونشاندن افراطیگری و پایان دادن سایههای تروریزم. و هم چنین برای بر طرف ساختن موانع و گسترش ملاحت و آشنایی بین مردم.
اینجانب از عالی جنابان روحانی و غنی برای رهبری و راهنمایشان در خصوص این اقدام ستایش میکنم. از همه متشکرم، تشکر فراوان.