سویدن و افغانستان: تقویت دیپلماسی، امنیت و کرامت انسانی
کنفرانس مطبوعاتی مشترک با نخستوزیر استیفن لوفون – استکهلم، سویدن
نکات اساسی:
- حمایت سویدن: سویدن کمکها و توسعه بلندمدت را فراهم میکند.
- بودجه: تعهد ۸.۵ میلیارد کرون سویدنی برای یک دوره ده ساله.
- حقوق بشر: تمرکز بر حقوق زنان و دختران.
- دموکراسی: حمایت از انتخابات و مبارزه با فساد.
- پناهجویان: همکاری در زمینه بازگشت و برنامه «کار برای صلح».
- امنیت: نیروهای سویدنی به مأموریتهای ناتو در افغانستان کمک میکنند.
- اصلاحات: افغانستان در زمینه حاکمیت قانون و حکومتداری پیشرفت میکند.
- توسعه: آموزش، اشتغال و کارآفرینی باعث ایجاد ثبات میشود.
سخنان افتتاحیه نخستوزیر استیفن لوفون
باعث افتخار است که امروز در کنار جلالتمآب دکتر اشرف غنی، رئیسجمهور افغانستان هستم. سفر ایشان تأییدی بر روابط دیرینه و دوستانه میان دو کشور است. ما گفتگوهای سازنده و مثبتی داشتیم و میخواهم به چند نکته مهم که مورد بحث قرار گرفت، اشاره کنم.
اول: تعامل سویدن با افغانستان بسیار گسترده است. این تعامل شامل حمایتهای نظامی، سیاسی، پلیس و البته کمکهای بشردوستانه در قالب یک همکاری توسعهای بلندمدت است. من تأکید کردم که تعهد ما پایدار است. افغانستان در واقع بزرگترین دریافتکننده کمکهای دوجانبه سویدن است و سویدن متعهد شده که تا ده سال آینده ۸.۵ میلیارد کرون سویدنی کمک کند.
دوم: برای تقویت بیشتر روابط، ما امروز توافقنامههای مختلف همکاری توسعهای را امضا کردیم. این توافقنامهها شامل گفتگوی عمیقتر در مورد حقوق بشر – به ویژه وضعیت و حقوق زنان و دختران – و همچنین دموکراسی و مبارزه با فساد است. مردم افغانستان در تلاش برای صلح و دموکراسی از حمایت کامل سویدن برخوردارند. زمانی که رئیسجمهور غنی حدود یک سال پیش مسئولیت را بر عهده گرفت، این اولین انتقال مسالمتآمیز قدرت در بیش از صد سال گذشته بود و سویدن از تعهد ایشان به روند صلح حمایت میکند.
سوم: بخش مهمی از گفتگوهای ما مربوط به وضعیت پناهجویان بود. بسیاری از پناهجویانی که به سویدن میآیند از افغانستان هستند. بسیاری از آنها کودکان بدون همراه هستند؛ امسال ۲۰ هزار فرد زیر سن قانونی – که عمدتاً جوانان هستند – به سویدن آمدهاند. این یک چالش جدی برای هر دو کشور است. ما امروز توافق کردیم که مذاکرات را در مورد توافقنامه بازپذیرش (Readmission) آغاز کنیم. چنین توافقی بازگشت را تسهیل میکند، اما بررسی عوامل «فشار و جذب» (Push-Pull Factors) نیز برای هر دو کشور مهم است. به عنوان مثال، ما به طور کامل از برنامه «کار برای صلح» که رئیسجمهور آغاز کرده است، حمایت میکنیم.
چهارم: ما در مورد مسائل امنیتی گفتگو کردیم. حمایت امنیتی بینالمللی از افغانستان، بزرگترین همکاری بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم است که با هدف ارتقای صلح، امنیت و بازسازی انجام میشود. از سال ۲۰۰۲، تقریباً ۱۰ هزار سویدنی در این عملیاتها سهم گرفته و به بهبود وضعیت امنیتی در شمال افغانستان کمک کردهاند. دولت سویدن اخیراً لایحهای را به پارلمان ارائه کرده تا حمایت ما از مأموریت فعلی ناتو (حمایت قاطع) برای سال آینده تمدید شود.
پنجم و در نهایت: میخواهم تأکید کنم که سویدن برنامه اصلاحات بسیار جاهطلبانه دولت افغانستان را از نزدیک دنبال میکند. دولت افغانستان به برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه، احترام به حقوق بشر، حاکمیت قانون و اقدامات جدی ضد فساد متعهد شده است. بسیاری از اصلاحات وضعیت زنان و دختران را تقویت خواهد کرد که بسیار مورد استقبال است. من معتقدم دولت افغانستان واقعاً متعهد است که کشور را به جلو ببرد. آقای رئیسجمهور، گفتگوی سازنده امروز ما و توافقنامه جدید همکاری، منعکسکننده تعهد مشترک ما برای آینده است.
بفرمایید آقای رئیسجمهور.
سخنان رئیسجمهور اشرف غنی
تشکر آقای نخستوزیر. بسیار خوشحالم که در این هوای سرد، با چنین گرمی پذیرایی شدم. گرمای داخل با سرمای بیرون تضاد زیادی دارد و به ما اعتمادبهنفس میدهد. ما به تازگی هفتاد و پنجمین سالگرد دوستی خود را جشن گرفتیم و مشتاق دههها تعمیق این شراکت هستیم.
اجازه دهید ابتدا به هشت سویدنی که جان خود را در راه دفاع از آزادی و کمک به همنوع فدا کردند، ادای احترام کنم. آقای نخستوزیر، از شما و تمام رسانهها میخواهم که از طرف یک ملت سپاسگزار، عمیقترین تسلیت و تشکر ما را به خانوادههای این قهرمانان راه آزادی برسانید. همچنین از ۱۰ هزار نیروی سویدنی که در افغانستان خدمت کردهاند تشکر میکنم؛ امیدوارم خاطرات خوبی از افغانستان داشته باشند. ما منتظر روزی هستیم که از آنها به عنوان توریست و غیرنظامی در کشورمان استقبال کنیم.
بسیار مفتخرم که از کاندیداتوری سویدن برای شورای امنیت سازمان ملل حمایت میکنم. حضور سویدن در شورای امنیت همیشه دارایی بزرگی برای صدای صلح و عقلانیت خواهد بود.
همچنین میخواهم از جامعه سویدن و نه فقط دولت، تشکر کنم. آنچه به ما خوشحالی خاصی میدهد، قدردانی از هر سویدنی است که از «کمیته سویدن برای افغانستان» حمایت کرده است. در دهه ۱۹۹۰ که عملاً همه افغانستان را ترک کردند، کمیته سویدن ده سال در کنار ما ایستاد. به ویژه از ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱، این کمیته در واقع وظایف وزارتهای معارف و صحت عامه افغانستان را انجام میداد. صدها هزار دختر و پسر جوان از آن فعالیتها مستفید شدهاند. همچنین هزاران معلم زن آموزش دیدند که اکنون سه میلیون دختر را آموزش میدهند.
حمایت سویدن از مأموریتهای آیساف و حمایت قاطع، به معنای رأی اعتماد به کشوری است که برای هیچکس ضرری ندارد اما از ابتداییترین حق زندگی در صلح محروم شده است. کمکهای دوجانبه شما آیندهنگرانه است. سویدن اولین کشوری است که متعهد شد تا سال ۲۰۲۴ از افغانستان حمایت کند. تمرکز بر آموزش، انرژی، توانمندسازی زنان، حاکمیت قانون و کارآفرینی، ارزشهای مشترک ماست.
دولت افغانستان به شفافیت و حاکمیت قانون متعهد است. ما مصمم هستیم با فسادی که به میراث بردهایم مبارزه کنیم. صلح آرزوی کلیدی هر افغان است. جنگ تحمیل شده بر ما سه بعدی است: حضور تروریستهای منطقهای (از القاعده تا داعش)، پدیده طالبان و خصومت اعلام نشده بین پاکستان و افغانستان. حقوق زنان و دختران و ماهیت دموکراتیک قانون اساسی ما قابل مذاکره نیست.
موضوع مهاجرت یک تراژدی انسانی است. ما توافق کردیم که این یک مشکل مشترک است. عوامل جذب (شرایط در اروپا) و عوامل فشار (فقر و ناامنی) هر دو باید بررسی شوند. بخش بزرگی از افغانهایی که به سویدن آمدهاند، نه از خود افغانستان، بلکه از کشورهای ثالث (ایران و پاکستان) که ۵ میلیون مهاجر در آنجا داریم، آمدهاند. ما توافق کردیم که گفتگوهای جامع را برای حل این مشکل آغاز کنیم.
پرسش و پاسخ (خلاصه)
پرسش در مورد نشست با پاکستان و وضعیت پناهجویان: رئیسجمهور غنی: گفتگوهای بین دولتها متمرکز بر منافع ملی و امنیت جهانی است. بحث ما با پاکستان بر سه بعد جنگ و نیاز به ثبات متمرکز بود. حاکمیت ملی ما قابل مذاکره نیست. ما تأکید کردیم که تروریسم یک تهدید مشترک است. نخستوزیر لوفون: ما پناهجویان را با تروریسم مرتبط نمیدانیم. اکثر این افراد برای نجات جان خود فرار کردهاند. اما ورود ۸۰ هزار پناهجو در دو ماه برای سویدن پایدار نیست. ما شرایط پناهندگی را به حداقل استانداردهای بینالمللی و اتحادیه اروپا کاهش میدهیم تا مسئولیت بین همه کشورهای عضو تقسیم شود.
پرسش در مورد امنیت مناطق برای بازگشت: نخستوزیر لوفون: ما گفتگوها را برای بررسی عوامل فشار و جذب آغاز میکنیم. برنامه «کار برای صلح» مهم است تا مردم آینده خود را در افغانستان (شغل و آموزش) ببینند. رئیسجمهور غنی: ما به دنبال حل یک مشکل مشترک هستیم. سویدن کشوری قانونمدار است و بازگشتها بر اساس پروسههای قانونی خواهد بود. برنامه «کار برای صلح» شرایط ثبات را فراهم میکند.
پرسش در مورد پناهجویان افغان در ایران: رئیسجمهور غنی: مقامات قضایی سویدن باید تصمیم بگیرند، اما اگر آنها ثابت کنند که شهروند افغانستان هستند، ما آنها را میپذیریم. قانون اساسی ما برای هر افغان حق دادرسی عادلانه قائل است.
پرسش در مورد ناامیدی مردم از اصلاحات: رئیسجمهور غنی: جنگی تمامعیار بر ما تحمیل شده است. در سال ۲۰۱۵ ما برای بقا میجنگیدیم. تروریستها از کشورهای مختلف به افغانستان میآیند. من ۷۵ درصد وقتم را به عنوان سرقوماندان اعلی سپری میکنم. مردم حق دارند ناراضی باشند چون منتظر صلح بودند، اما فرصتها با پاکستان از دست رفت. ما یک اقتصاد ورشکسته را به میراث بردیم. اصلاحات در ابتدا به منافع کسانی که از فساد سود میبرند (مانند قضیه کابل بانک) صدمه میزند و آنها پرصدا هستند. مردم ما بعد از اکسیجن به صلح نیاز دارند. ما در حال تمرکز بر زراعت هستیم تا ۲ میلیون شغل ایجاد کنیم. مردم ما حق دارند بیصبر باشند و ما را به جلو هل بدهند.
تشکر!