ملي هویت، د ښاروندۍ حقوق او باعزته راستنېدل | هند کې مېشتو افغانانو سره کتنه
مهم ټکي:
- ښه راغلاست: سفارت د افغانستان خاوره ده؛ ټولو ته ښه راغلاست وایم، هر افغان به په عزت او خوندیتوب سره خپل هېواد ته ستنېږي.
- کلتور او ژبه: له هغو افغانانو مننه چې خپل دودونه یې پاللي؛ د پښتو او دري ژبو د زدهکړې او د تګراتګ د اسانتیاوو ډاډ ورکوو.
- تابعیت او حقونه: هغه افغانان چې بل تابعیت اخلي، بیا هم افغانان دي؛ هندوان او سیکان د هېواد بشپړ حق لرونکي وګړي دي.
- مذهبي ځایونه او ملکیتونه: درمسالونه او معبدونه به بېرته رغول کېږي؛ د شخصي ملکیتونو غصب به په پوره دقت او حوصلې سره حل کېږي.
- زدکړې او سکالرشيپونه: د ماشومانو پر زدکړو ټینګار کوو؛ د ځوانانو لپاره په سکالرشيپونو کې د واسطو پر ځای د لیاقت پر بنسټ اصلاحات راولو.
- سفارتونه او قونسلګرۍ: بېکاره سفارتونه تړل کېږي او پر ځای یې باکفایته کارکوونکو او قونسلګریو ته لومړیتوب ورکول کېږي.
- مسوولیت منل: د سفارت کارکوونکي به هره ربع ارزیابي کېږي او نا حل شوې ستونزې به د حل لپاره ارګ ته راجع کېږي.
- ډاډ: د افغانانو هوډ کلک دی؛ هېواد به مو د راتلونکو نسلونو لپاره سرلوړی، سوکاله او خوندي پاتې شي.
٨ غویی ١٣٩٤
نحمده و نصلی علی رسوله الکریم أما بعد، فأعوذ بالله من الشیطان الرجیم، بسم الله الرحمن الرحیم. تر ټولو لومړی السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، به هر کدامتان خوش آمدید میگویم، هر یوه ته ښه راغلاست وایم! سفارت د افغانستان خاوره ده، خپلې خاورې ته ښه راغلاست او هیله ده چې هر یو مو زر تر زره بېرته وطن ته راشئ او په دواړو لېمو راشئ.
تر ټولو لومړی له هغو افغانانو د زړه له کومې مننه کوم چې دلته یې څو سوه کاله ژوند کړی او خپل کلتور، دود، دستور او ژبه یې ساتلې ده. مفتی صاحب! زر تر زره به درته په کندز کې جومات جوړ کړو، په سر او سترګو. خدای ﷻ مو راوله !
دویم، لالا صاحب د پښتو او دري غوښتنه وکړه، موږ به یې د زدهکړې لپاره یو ترتیب ونیسو. ماته مخکې ابدالي١ صاحب وویل چې په جینو کې د پښتو او دري ژبو (د زدهکړې) یو مرکز خلاص شوی، که له هغه هم ډېر بل څه غواړئ، په هغه کې به موږ اقدامات وکړو. ستاسې د تګراتګ لپاره به هر وخت چې غواړئ، خاص تسهیلات برابر شي. دوی چې هر وخت راځي، د هر څومره مودې لپاره چې ویزه غواړي او خپل وطن ته راځي، هېڅ قید و شرط ورباندې مه ږدئ !په خیر راشئ! هلته به کوشش وکړو، که هیئتونه راځي موږ ته لږ مخکې اطلاعات راکړئ چې ترتیبات ونیسو. نو دا اوله برخه وه، زه له تاسې زه ډېر منندوی یم.
بوپال کې عابده بېګم٢ ما پېژندله، شهریار خان٣ زما دوست دی، اوس د پاکستان کرکټ بورډ مشر دی او دا د بوپال له مشهورې کورنۍ نه دی. هغه وخت چې په بوپال باندې ډېره غمجنه حادثه١ راغله، موږ ټول په غم کې درسره شریک وو، هیله ده په بوپال کې به خلک ښه وي، همدا راز د هندوستان په نورو ځایونو کې هم. کلکتې کې ما درسره کتلي. وېسټ بنګال کې ما درسره کتلي، اوریسا٢ کې مې حتی پیدا کړي یئ. زه په نیم هندوستان کې ګرځېدلی یم او هر ځای کې مې چې تاسې لیدلي یئ درباندې ویاړ مې کړی. خدای ﷻ مو په خیر ساته! خدای ﷻ مو ژوندي ساته !
از برادر ما گل دو سینگ ابراز امتنان میکنیم. اول، مشکلتان این است، کسانی که میخواهند، ترک تابعیت کنند، در هر جلسه کابینه برایشان آمادگی است، هر چند صد نفر که سهولت میخواهند، وزیر صاحب امور خارجه در خدمتتان است. شرایط سخت آمده، جلسههای کابینه هفتهوار است و این تصمیم مربوط به کابینه میشود. بهزودی ممکنه، سفیر صاحب جدولها را تهیه کنند، ما برایتان ترتیبات میگیریم. هیچ نوع مشکلی در این بخش بوده نمیتواند، اگر مشکل بود، وزیر صاحب امور خارجه برایتان مسوول است. من حاضر به امضای این هستم؛ چون امضای شخصی من در کار است؛ من در خدمتتان هستم. در این بخش شک و شبهه نداشته باشید. شرایط سخت آمده، هویتتان را از دست نمیدهیم، باز هر افغانی که مجبور به ترک تابعیت میشود، همیشه خودش و اولادش افغان است. شرایط زندگی دشوار بوده، این را پاسپورت دومتان بدانید؛ اما در ایجاد سهولت، دولت برایتان تصمیم گرفته است، لیستها را برابر کنید، بهزودی ممکنه ابدالی صاحب ولېږئ او که وزارت خارجه کې جنجال وي، کاپي یې شخصاً زما دفتر ته را ولېږئ چې زه وکړې شم توجه ورته وکړم. د بهرنیو چارو وزارت باندې فشار دی، وزیر صاحب په ډېرو نورو شیانو اخته دی، مګر شخصاً زه حاضر یم په دې برخه کې اقدام وکړم.
دوم، یک قسمت از گُردوارههایتان٣ را من پس برایتان گشتاندم. در پکتیا در دو جای ضبط شده بود، من ضبط را پس گرداندم. در کندهار نام این شخص (غاصب) را به من بدهید، اقدام میکنم، در تمام جاها، غصب را امسال رفع کرده نمیتوانیم؛ چون مقدار غصب از حد زیاد است؛ اما در قمست معابد و گردوارهها، شخصاً برای من یک لیست بدهید، اقدام میکنم. این قابل قبول من نیست. اهل هنود افغانستان هزارها سال در افغانستان زندگی کرده، هیچکس اینها را افغان دومی گفته نمیتواند. حوزه کابل، تمامش هندو بود، پیش از اینکه به دین اسلام مشرف شوند؛ این نیست که بالعکس اینها آمده باشند.
بابه نانک١ در سلطانپور آمده و همراه مردم نشسته بود. وقتی بابه نانک وفات کرد، هندو و مسلمان سرش جنگ داشت که مسلمان است یا هندو. در تمام قریههای افغانستان، اهل هنود زندگی داشته که تجارت را ممکن بسازد. در خوست و تمام نقاط افغانستان جایداد زیاد داشتید؛ از این جهت، هیچ افغانی که معتقد به مذهب مبارک هندو یا سیک است، افغان دومی گفته نمیشود. قانون اساسی و تمام (مردم) افغانستان برایتان حق داده است. قسمت معابد را گرفته میتوانیم و در جایداد شخصیتان وقت بدهید، چون به اندازهای فساد زیاد بوده که خلاص کردن این قصه، زود نمیشود، من چیزی را برایتان وعده نمیدهم که عملی نمیشود؛ اما در قسمت اماکن مذهبیتان من اقدام میکنم.
مسئله دیگرتان، حق تحصیل اطفال است، اگر تعداد به همان اندازه باشد که شما میگویید، ما اقدام میکنیم که حق تحصیل برای اینها فراهم شود. این حق اصلی است. نزدیکترین دوست من در مکتب که رقابت نزدیک داشتیم، کلیانسینگ بود، کلیانسینگ حالی از کلانترین داکترها در جرمنی است. استعداد همه اینها خاص است، سرشان انشاءالله تعالی سرمایهگذاری میشود و زمینه را فراهم میکنیم، باز هم خواهر ما، انارکلی٢ از شما نمایندگی میکند، همراه اینها من نشستم و باز هم از وی پرسان میکنم که در این بخش، مشکلات خاصشان چیست و ضرورت به چه نوع اقدامات دارد؟
جایداد باقی ماندهتان را در هر حال به دنبالش هستیم که بتوانیم تثبیت کنیم؛ اما این وقتگیر است. محاکم ما هنوز بسیار فاسد است، من قاضیهای ٣٤ محکمه تمام ولایتها را شخصاً دیدهام و از دستشان به دو بینی هستم. این وقت میخواهد، همراهم یک کمی حوصله کنید؛ اما انشاءالله حق به جای میشود، درست است؟ مشکلات دیگری را که گفتید قدم به قدم سرش فکر میکنیم، راه حل را انشاءالله تعالی همراهتان میسنجیم.
از خواهر ما کتیبه یوسفزی، ابراز امتنان میکنم، مسئله UNCR این است که هندوستان به آن معاهده قایل نیست و امضا نکرده؛ کنوانسیونی که هندوستان وعده و با آن معاهده امضا نکرده باشد؛ کس مجبور ساخته نمیتواند، باز هم در این قسمت، چه نوع کمک شده میتواند، ما همراه UNCR گپ میزنیم و نکته بنیادی را بفهمیم. هنوز هم افغانستان پنج میلیون مهاجر دارد، دنیا آماده نیست که مهاجران را تمدید کنند. دیر یا زود فشار زیاد میشود، نکته بنیادی ما در افغانستان این است که شرایط بازگشت تدریجی، آبرومندانه و رضاکارانه را فراهم کنیم.
امسال، سال (خوب) نیست، امسال، سال جنگ سخت و شرایط دشوار است؛ بنا براین همراه مقامات هندوستانی کوشش اعظمی میکنیم؛ اما چیزی را که معاهده نداشتند، از آن زیادتر امکانات نیست. در قسمت سکالرشیپها، حرفهایتان مطلق به جای است، در اسکالرشیبها، فساد نهایت زیاد از نوع خویش خوری یا فساد دیگری بوده است. ما بهصورت بنیادی میخواهیم که سرمایه جوان افغان بر اساس استعداد و بدون در نظر گرفتن هیچگونه ارتباطات به وجود آید و برای جذب اینها، پس برای افغانستان اقدامات میکنیم. بعد از شما جلسه با محصلین داریم که بتوانیم، مشخصاً مسایل اینها را گوش کنیم.
در قسمت مکتب سید جمالالدین، خواهر محترم ما سونیا فدا تاج یاد آوری کرد، تشکر! من برای وزارت معارف هدایت میدهم که تقاضایتان را عملی بسازد و اگر معاشهایتان مانده باشد، این برای ما شرم است.
وزیر صاحب امور خارجه، یکی از تقاضاهای عمده افغانها که امیرخان به نمایندگیشان صحبت کرد، من به شما قبلاً هم پالیسی را واضح ساختیم، سفارتهای بیکاره ما را در اروپا بسته کنید و تعداد قونسلگریها را در اینجا زیاد کنید. تعداد افرادی که در لندن داریم، ده نفر است که قطعاً در سفارت حاضری نمیدهند، در همین هفته بسته کنید و پس بخواهید آنان را، پول را سر قونسلگری در کلکلته مصرف کنید. دلته خلک ضرورت لري او زر تر زره باید دا فیصله وشي او کار باید اجرا شي.
د بهرنیو چارو وزارت بودیجه په ډېره سطحه باندې باید زموږ په اولې حلقې چې له هندوستانه تر آذربایجان پورې ده، مصرف شي او هلته چې بې ځایه مصرفېږي او خلک په واسطې تللي دي، ما وزیر صاحب خارجه ته ویلي او پارلمان ته مې هم ویلي څو ټول هغه کسان له خارجه وزارته وباسي چې په واسطې راغلي دي. نه د وزیرانو خپلوان منم، نه د وکیل صاحبانو خپلوان منم! د کفایت په اساس باید سفارتونو ته آزاد افغانان راشي. دا مو پالیسی ده او انشاءالله تعالی دا به عملي شي.
وزیر صاحب باندې بوج ډېر دی، اما هیله ده چې زر تر زره دا سیاست عملي کړي، کلکتې کې تقاضا وکړي او د کونسلګرۍ شرایط برابر شي. سفیر صاحب ابدالي نور مشکلات هم له موږ سره شریک کړي دي. من از خاطر اینکه خدمت شما بیایم، اعضای سفارت را گفتم، بعد از این که با شما دیدم با محصلین میبینم و همراه اعضای سفارت دوباره ملاقات میکنم تا به مشکلات به صورت اساسی و انشاءالله تعالی برای حلش اقدام کنیم.
در خاتمه میخواهم، باز هم از علاقهتان به وطن و توجه و تحملتان از کوتاهیهای ما و عدم رسیدگی به شما، اول امتنان کنم و بعد معذرت بخواهیم. اگر سفارتها در گذشته، نقش این را داشتند که بهصورت اساسی نتوانند، خدمت شما را کنند، حالی موقع این رسیده چې ټول سفارتونه لکه چې زه ځان ستاسې خادم بولم، دوی به ستاسې خدمت ته تیار شي. انشاءالله تعالی په ګډه به دا خدمت کوو.
سفیر صاحب یو بل کار هم وکړئ. پس له دې نه په هندوستان کې د سفارت له خوا هم د ټولو افغانانو لپاره د امتحان یوه پارچه برابره کړئ چې په هرو درېیو میاشتو کې دوی ستاسې د هلو ځلو بررسي وکړي. چیرې بریالي یئ؟ چیرې مشکلات دي؟ کوم یې ستاسې صلاحیت دی چې تاسې یې حل کولای شئ؟ او کوم یې زموږ صلاحیت دی چې په مرکز کې یې اصلاح کړو؟ هغه څه چې په مرکز کې دي، له دې وروسته به مخصوصاً د بهرنیو چارو وزارت په يوې اوونۍ کې وکړۍ شي چې یا یې ارګ ته ورسوي یا یې نورو وزارتونو ته ورسوي. په دا رقم چې ستاسې مکتوبونو ته ځواب ورنه کړل شي، دا د منلو وړ نه ده.
زه غواړم همدا اطمینان درکړم، انشاءالله تعالی دا به حل کوو. په وطن کې ستونزې شته، موږ همېشه مشکلاتو سره اخته یوو، مګر په یوه شي باید پوه شئ: یو وار چې افغانان ملا وتړي، څوک مو هم نشي ماتولای او دا ملا موږ تړلې او په اعتماد او اطمینان سره له دې تالار نه وځوو. انشاءالله تعالی روغ جوړ افغانستان به وي، تاسې او ستاسې بچیان، ستاسې لمسیان او کړوسیان به ټول د وطن غېږې ته راځي.
مننه! تل دې وي افغانستان! پاینده باد افغانستان!