له مصرفه تر تولیده: د حکومتولۍ او بودیجې اصلاح
(له کابینې، د پارلمان له استازو او والیانو سره په ناسته کې وینا)
مهم ټکي:
- د بودیجې تصویب: د پارلمان له خوا د ملي بودیجې د لومړي ځل لپاره تصویبېدل.
- قانوني چوکاټونه: د مالي ثبات لپاره د اړینو قوانینو جوړېدل.
- د حکومت او ولایتونو توازن: د خدمتونو د عادلانه وړاندې کولو لپاره د تړونونو او پلانونو جوړول.
- ځواب وینه او روڼتیا: ولس ته د شویو ژمنو او مکلفیتونو څارنه.
- اقتصادي بدلون: له مصرفي ټولنې، تولیدي او صادراتي ټولنې ته د افغانستان بدلول.
٥ دلو ١٣٩٤
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب دانش صاحب، جناب داکتر صاحب، اعضای محترم کابینه، نمایندگان محترم ملت، سناتور صاحبان محترم، والی صاحب ارزگان، والی صاحب پکتیکا، والی صاحب جوزجان، والی صاحب پکتیا، والی صاحب پنجشیر، والی صاحب غور، مستوفی صاحب بلخ، والی صاحب زابل، والی صاحب کندهار، صدیقی صاحب، یما صاحب و خواهران برادران، السلام علیکم و رحمتالله برکاته!
لومړی غواړم د ملت له استازو نه د زړه له کومې مننه وکړم.
لومړی غواړم د ملت له استازو نه د زړه له کومې مننه وکړم. اوله مننه مې دا ده چې بودیجه د لومړي وار لپاره له هغه وخته چې شورا افتتاح شوې، تاسې هم د مشرانو جرګې له خوا او هم د ولسي جرګې له خوا تصویب کړې، کور مو ودان. نوی مالي کال د قانون په اساس، ځکه چې بودیجه قانون دی او قانون له اول ورځې فضل د خدای عملي کېږي، نو زه له ټولو نه مننه کوم، من از هر کدامتان تکتک و از مجلسین مشترکاً ابراز امتنان میکنم.
دوم، قوانین لازمه را که برای ثبات مالی افغانستان ضرورت بود، شما تصویب کردید؛ بار دیگر خانهتان آباد، به خیر باشید! بر اساس این اقدام شما، این زمینه فراهم شد تا ما در ماه اکتوبر سال آینده در کنفرانسی که در بروکسل دایر میشود، کمکهای وسطمدت را برای آینده افغانستان جذب کنیم. بدون تصویب قوانین لازمه که از طرف شما صورت گرفت، اعتبار دولت در زمینه این که میتواند عواید به دست آورد و شفافیت و موثریت را تأمین کند، مورد سوال قرار میگیرد.
سوم، از اشتراک سناتور صاحبان و وکیل صاحبان در مجلس گذشته که با چهارده تن از والی صاحبان داشتیم ابراز امتنان میکنم. تجربه اول بود، اما من فکر میکنم که یک تجربه بسیار موفق نیز بود؛ مثل این که رئیس صاحب ١ محترم ذکر کرد. او له تاسې، په پارلماني چارو کې د دولت وزارت او ټولو همکارانو نه بیا هم ډېره مننه، هیله ده چې زموږ مننې او احترامات ورسوئ او دا چې ښې اړیکې مو جوړې کړې دي، کور مو ودان، پخیر اوسئ، ژوندي اوسئ!
هدف ما چه است؟
هدف ما این است که توازن اصلی بین وزارتها و ولایتها را که، قانون اساسی به حیث «وثیقه ملی» به ما هدایت داده، عملی کنیم. هدف حکومت وحدت ملی این است که این توازن به صورت اساسی به وجود بیاید؛ بدین جهت تا به حال قراردادهای تحریری بین ٢٤ ولایت با وزارتهای امنیتی و وزارتهایی که ارائه خدمات میکنند، انجام شده است. فردا بعد از جلسه کابینه، این قرارداد با ١٠ ولایت دیگر که والی صاحبانشان این جا حضور دارند، تکمیل میشود. این قراردادها اساس این را میگذارند که دولت به صورت عموم و من به صورت خاص بتوانیم بر تطبیق (وعدهها) نظارت کنیم. چون نکته بنیادی در ارتباط بین ملت معظم افغانستان و دولت این است که ما خادم ملت هستیم؛ وعدههای ما باید تطبیق شود. «اعتبار» از تطبیق وعدهها به وجود میآید. ملت افغانستان یک قرض بزرگ را به این حکومت داده است. ما قادر به پرداخت این قرض در یک قسط نیستیم، قسط به قسط این را عملی میکنیم.
در عین حال تمام والی صاحبان پلان صدروزه خود را ترتیب کردهاند. آن کارهایی که در حوزه صلاحیت والی صاحبان است، والی صاحبان انجام میدهند. من از تمام والی صاحبان تشکر میکنم که تا حال و در چند ماه گذشته، ٧٠٠ کنفرانس مطبوعاتی انجام دادهاند. چیزی که امروز صبح در جلسه شورای امنیت ملی داشتیم، این بود که یک جهت واضح حرکت ایجاد شده و دوام این حرکت و سرعت دادن به آن، یکی از اقدامات بزرگ ما است.
نکته ضرور دیگر این است که از نمایندگان ملت به صورت واضح بشنویم که نظریات و فرمایشاتی که اینها دارند با پروگرامهای عملی که داریم همسان باشد. همه از امکانات باخبرید، در داخل چارچوب امکانات، حد اعظم کوشش ما این است که توازن متناسب را در بین کل نکات افغانستان ایجاد کنیم.
مګر په عین حال کې موږ مجبور یوو چې فکر ور باندې وکړو او راتلونکی کال به موږ له سختو تصامیمو سره مخ شوو، ځکه اصلي خبره دا ده چې افغانستان د یوې مصرفي ټولنې په حیث دوام نه شي کولای. افغانستان باید از یک جامعه تولیدی به یک جامعه صادراتی مبدل شود. تقاضای ما، به مراتب از امکانات ما زیادتر است. در حالی که تقاضا، معقول است، اگر خود ما امکانات را مهیا نکنیم، این تقاضا عملی نمیشود و حلقه نجیبه اعتبار به وجود نمیآید. بدین جهت ضرور است که به صورت واضح بفهمیم که از دو ماه آینده تا اول بهار استفاده اعظمی کنیم.
پیغامهای مشخص را والی صاحبان و مستوفی صاحب خواهند داد و از نمایندههای محترم ملت و سناتور صاحبان خواهیم شنید.
نو زه بیا هم تاسې ټولو ته خپل کور ته ښه راغلاست وایم، موږ ته مو د څو ورځو په اجازه راکړې، کور ستاسې دی. هر ځل ښه راغلاست. انشاءالله تعالی نن به زموږ بحث هم په زړه پورې وي، هم به عملي وي او هم تطبيقي جنبه ولري.
تل دې وي افغانستان!
پاینده باد افغانستان!