از جنگ تا کار: ایجاد اشتغال، ثبات و خودکفایی
(سخنرانی در مراسم افتتاح برنامه ملی اشتغالزایی)
نکات مهم:
- برنامه ملی اشتغالزایی: یک طرح سراسری برای ایجاد فرصتهای شغلی فوری در کشور.
- انکشاف دهات: حمایت از دهاقین، سیستمهای آبیاری و احداث سرکهای روستایی.
- مشاغل شهری: استخدام در بخشهای تنظیف شهر و خدمات عامه.
- مسکن ارزانقیمت: ساختوساز خانههای رهایشی با هزینه کم.
- افزایش تولید برق: دو برابر ساختن ظرفیت تولید انرژی در کشور.
- بندهای جدید: احداث بندهای آب گردان جهت مدیریت آب و ایجاد کار.
- اشتغال جوانان: فراهمسازی فرصتهای کاری برای جوانان تحصیلکرده و متخصص.
- خودکفایی اقتصادی: کاهش وابستگی به کمکهای مالی خارجی.
۲۶ لړم ۱۳۹۴
بسم الله الرحمن الرحیم
برادران و خواهران گرانقدر، حضار محترم، عصر شما به خیر!
ماه های دشواری را همه ما طی امسال گذشتاندیم. هغه کسانو چې د جنګ لپاره یې په افغانستان کې د خارجي عسکرو شتون پلمه کاوه، هغوی د خارجي عسکرو د وتلو د بهیر له سرعت سره جنګ لا تېز کړ. دوی ګومان کاوه چې افغانستان به تباه کړي، خو لکه څنګه چې تاریخ ثابته کړې ده، هر هغه څوک تباه شوی چې د افغانستان د تباه کولو او ماتولو خوبونه یې لیدلي.
په هر حال، د افغانستان دښمنان که هر څو په خپلو مقصدونو کې ناکام شول او ناکام به شي، خو امنیتي مشکلات یې زیات کړل او زموږ د زرګونو وطنوالو وینې یې وبهولې. آخري بېلګې یې شکریه په زابل کې او تورپیکۍ په کندهار کې دي.
اما مردم ما به صورت جمعی با حرکت مدنی خود، «هفته گذشته» نفرت و انزجار خود را از خشونت، ترور و آنانی که مردم ما را بیرحمانه هدف قرار میدهند، در یک اعتراض مدنی به نمایش گذاشتند. دنیا شاهد این بود که میان اکثریت مطلق این ملت که صلح و آرامش میخواهند و عدهای بسیار اندکی که یا فریب بیگانگان را خوردهاند و در خدمت منافع آنهایند و یا خود در این کشور بیگانهاند، که به ترور مردم ما گماشته شدهاند، از زمین تا آسمان فرق است.
البته یوازې جنګ او ناامني زموږ لویه ستونزه نه ده. زموږ بله لویه ستونزه د اقتصادي مشکلاتو او په تېره بیا ځوانانو ته د کارونو د کموالي ستونزه ده. کله چې دلته ۱۳۰ زره خارجي عسکر موجود وو، نو هغوی د خپلو لوژستیکي او نورو چارو لپاره ۴۰۰ زره خارجي او داخلي قراردادیان لرل چې په نتیجه کې یې په سلګونه زرو کسانو ته د ښو معاشونو کارونه برابر وو. د خارجي عسکرو له وتلو سره نه یوازې دغه کسان وزګاره شول، بلکې ګڼو هغو کسانو ته هم اقتصادي مشکلات ورپیدا شول چې د دغو کسانو د ګټې وټې له برکته یې خان ته یوه مړۍ ډوډۍ پیدا کوله.
با رفتن عساکر خارجی به صورت طبیعی مصارف مالی خارجی که مرتبط با فعالیتهای نظامیان بود، نیز محدود شد. کشورهایی که عساکرشان در افغانستان بودند، قبلاً مقادیر بیشتر پول را در کشور ما مصرف میکردند؛ وقتی عساکرشان رفت، آن پولها هم رفت. شما میدانید که با محدود شدن امکانات مالی که از دو سال قبل آغاز شده بود، پول کافی برای ادامه کار بعضی از نهادها وجود نداشت، و بدین دلیل در حال حاضر حتی نیمی از انجوها و موسسات دیگر در کشور فعالیت ندارند. تشدید جنگ و کاهش کمکهای خارجی، روی اقتصاد افغانستان و زمینههای کار، تأثیر منفی گذاشته است و این تأثیر بیشتر بر آن عده از هموطنان ما است که کار و اشتغال ندارند و روزانه در چهارراهیها منتظر میمانند که کسی پیدا شود و آنها را برای کار ببرد تا لقمه نانی برای خانوادههایشان پیدا کنند.
تلاش عمده من در عرصه اقتصادی در سال گذشته این بود که اعتماد کشورهای تمویلکننده را اعاده کنم و روابط کشور را که با همکاران بینالمللی شدیداً سرد شده بود، دوباره بهتر بسازم. خوشبختانه تا اندازهای در این عرصه موفق شدم.
در عین زمان، ما بر سر کارهای عمدهای که در درازمدت اقتصاد کشور را از اتکا به کمکهای خارجی کمتر سازد، کار نمودیم و اصلاحات دوامدار اقتصادی را به شمول صرفهجوییها در مصارف دولت روی دست گرفتیم. ما برعلاوه به فکر آن عده از هموطنان خود نیز بودهایم که در حال حاضر کار و اشتغال ندارند و اولادهایشان نان میخواهند.
برای مقابله با این مشکل، از منابع مختلف ملی و کمکی یک مقدار پول آماده کردیم تا «پروگرام ملی اشتغالزایی برای صلح» را طرح و عملاً آن را امروز افتتاح کنیم. هدف اصلی پروگرام ملی اشتغالزایی ایجاد زمینههای کار و اشتغال جدید برای مردم است. تلاش میشود که در قالب این پروگرام ملی، هم برای شهرنشینها و هم برای روستانشینها کار ایجاد شود.
په کلیو کې غواړو چې د باغونو او کروندو د حاصلاتو د زیاتولو، د اوبو لګولو د سیستم د ښه کولو او د زراعت د بهتره کولو لپاره زارعینو ته مالي مرستې ورکړو. موږ کولای شوو خپل حاصلات څو برابره زیات کړوو، خو دې مقصد ته د رسېدو لپاره یو لوی مشکل دا دی چې زارعین مو په باغ او پټي باندې د خلکو د استخدامولو لپاره د مصرف کولو پیسې نه لري. د کارموندنې د ملي پروګرام یو مقصد دا دی چې دغو زارعینو ته پیسې ورکړل شي چې د زراعت او باغدارۍ او اوبو لګولو د بهترۍ لپاره کار ورباندې وکړي. په دې ډول به هم حاصلات زیات شي او هم به په کلیو کې د کار نوي فرصتونه پیدا شي. په کلیوالو سیمو کې د لارو جوړول، د کارموندنې د ملي پروګرام یوه بله برخه ده، چې انشاءالله نن به یې کار پیلېږي. په اوله مرحله کې به ۴۷۰۰ کلي او په پسرلي کې به تر ۱۵۰۰۰ کلي تر پوښښ لاندې راشي.
یک هدف عمده پروگرام ملی اشتغالزایی در شهرها این است که تعداد زیادی از هموطنان ما برای پاککاری شهرها استخدام میشوند. شهرهای بزرگ ما متأسفانه با داشتن محیط ناپاک، باعث تولید بسیاری از امراضاند؛ این حالت، قابل تحمل نیست. در نظر است که هزارها نفر برای پاککردن شهرها و تنظیف آنها مشغول به کار شوند.
خوشبختانه در سالهای اخیر بسیاری از جوانان ما شغل و حرفهای را یاد گرفتهاند. پروگرام ملی اشتغالزایی زمینههای کار برای بخشی از آنها را نیز فراهم خواهد کرد.
علاوه بر آن، همانگونه که وعده کرده بودم، کارهای ابتدایی روی خانهسازی و شهرسازی را آغاز کردهایم. هدف این است که نزدیک به صد هزار باب منزل ارزانقیمت را بسازیم که برای تأمین منابع مالی آن با مراجع مختلف در حال مذاکره هستیم. در نتیجه این تلاشهای ما، کشور دوست، چین، موافقه کرد که منابع کار ساخت و تعمیر ده هزار خانه را بپردازد. کار این پروژه بزرگ ملی فعلاً در حال آغاز و اجرایی شدن است که زمینه کار را برای هزارها نفر فراهم میکند.
د کارموندنې ملي پروګرام د افغانستان د ټولو سیمو لپاره دی. موږ لکه څنګه چې د ښار او کلي ترمنځ تبعیض نه منوو، هېڅ سیمه هم تر بلې زیاته نه ګڼوو او د متوازن انکشاف د اصل په اساس ټولو ته برابره توجه کوو.
دغه پروګرام سر له همدې شېبې پیلېږي. البته، د هوا د یخوالي په وجه به ځینې چارې په یخو سیمو کې پسرلي ته معطلې شي او په ګرمو سیمو کې چې امنیتي مشکلات زیات دي، ځینې چارې به د امنیت تر بهترۍ پورې وځنډېږي، خو له لویه سره د کارموندنې ملي پروګرام سر له همدې شېبې پیل شوی دی.
باید واضح ساخت که برای حل بنیادین مشکلات اقتصادی، به اقدامات بنیادین اصلاحی ضرورت داریم که بالای آن کار جریان دارد. به طور مثال میخواهم در مورد پیشرفتها در مورد برق و کارهای در دست اقدام آن کمی توضیح بدهم.
تأمین برق برای انکشاف اقتصادی و ایجاد کار، یک امر مهم است. تا خزان سال آینده، تولید برق در افغانستان دو برابر میشود. در حال حاضر ما ۲۳۱ میگاوات برق از تأسیسات و منابع آبی و داخلی خود تولید میکنیم؛ اما با توفیق الهی همین وقت سال آینده این مقدار تا دو برابر افزایش مییابد و ۲۴۰ میگاوات برق دیگر تولید خواهیم کرد. مطالعات تخنیکی این بخش تکمیل شده، و کارهای مقدماتی این پروژههای تولید برق که در برخی موارد با همکاری سکتور خصوصی انجام میشود، نیز آغاز شده است. فعلاً زمان تطبیق آن فرا رسیده است که با اکمال فاز اول آن در طول یک سال، صد میگاوات برق از انرژی آفتابی، صد میگاوات برق حرارتی از منابع گاز طبیعی کشور خود ما و چهل و دو میگاوات برق بند سلما به تولید مجموعی برق کشور افزوده میشود.
همچنین در ظرف دوازده ماه آینده، ۱۷ بند آبی در ۱۷ ولایت ساخته میشوند که بودجه آن را تا اندازهای از مدارک مختلف تشخیص کردهایم و برای فراهمآوری متباقی بودجه جداً کار جریان دارد. مطالعات تخنیکی اولیه این بندها نیز صورت گرفته و فعلاً زمان تطبیق آن فرا رسیده است. تکمیل شدن بودجه این پروژههای تولید برق و بندهای آبی، حداقل برای ۲۵ هزار نفر، کار به صورت مستقیم ایجاد میکند. (همچنین) بهبود در سیستم آبیاری و دو برابر شدن تولید برق، طبعاً زمینههای زیاد کاریابی را برای هموطنان ما به صورت غیرمستقیم فراهم خواهد کرد.
من و سایر همکارانم در حکومت به صورت روزمره تلاش داریم که سایر پلانهای انکشاف اقتصادی را که برای کشور داریم به مرحله اجرایی شدن برسانیم. در وقت آن به ملت بزرگ خود در مورد آنها خواهیم گفت. فعلاً مژده من به هموطنانم این است که پروگرام ملی کاریابی و اشتغالزایی آماده تطبیق است و از پلان به مرحله اجرا رسیده است که انشاءالله برای تعداد زیادی از مردم ما، مخصوصاً آن عده جوانان که میخواهند به کشور خود خدمت کنند، کار فراهم میشود.
خواهران و برادران، هموطنان باعزت من!
دولت و مردم ما به خاطر حفظ ثبات، سربلندی تاریخی و آینده آبرومند نسلهای آینده کشور، در یک جنگ اعلانناشده، روزانه قربانی میدهند. کشور ما از این جنگ دوامدار خسته است؛ اما ما به عنوان یک ملت سربلند و فداکار ظرفیتهای استثنایی معنوی، انسانی و مادی را در اختیار داریم. در غایت امر با اتحاد و همدلی، و از قوه به فعل در آوردن و استفاده بهینه از این منابع و ظرفیتهای مادی و معنوی و با قبول مسوولیت فردی و جمعی خود، میتوانیم موفقیت را از آن این ملت بزرگ بسازیم.
تا دیروز به دلیل اتکای بیش از حد به منابع امنیتی و مالی همکاران بینالمللی ما، میزان مشکلات ما شاید در کوتاهمدت کمتر بود، اما امروز و فردای ما، باید با اتکا به ستونهای استوار منابع داخلی، پایدار گردد. در این مسیر برای مدتی ملتمان با مشقات و سختیها دست و پنجه نرم خواهند کرد. اما به دلیل درک پذیرش مسوولیت و به آرزوی به پای خود ایستادن این ملت، و به دلیل تقاضای جمعیمان برای اصلاحات، از میزان مشکلات ما به صورت تدریجی اما بنیادی کاسته خواهد شد.
زمان این که دیگران مسوولیت ما را بگیرند و احتیاجات امنیتی و مالی کشور و مردم ما را فراهم کنند، گذشته است. اگر ما خود در فکر فلاح و بهبود مردم خود نباشیم، مطمئن باشید که هیچ کس دلسوزتر برای مردم ما نخواهد بود. اما اگر ما از حداقلها استفادهی عقلانی و بهینه را انجام دهیم، اتحاد و همدلی خود را حفظ نماییم، استوار در مقابل مشکلات بایستیم، اعتماد نسبت به خود را اعاده کنیم و به درد همدیگر، خود را شریک سازیم، شرکای بینالمللی ما نیز با ما در راه ثبات و انکشاف کشور همراهی خود را ادامه خواهند داد. ما نیز مانند سایر ملل مترقی قادر به این هستیم که از این طریق سربلند و با افتخار، بدون این که برای مدت طولانی به دیگران محتاج باشیم، جایگاه تاریخی خود را دوباره دریابیم. انشاءالله.