از کمکهای بشردوستانه تا تحول استراتژیک: میراث روابط افغانستان و سوئیدن
(سخنرانی در هفتاد و پنجمین سالگرد روابط دیپلماتیک افغانستان و سوئیدن)
نکات مهم:
- تداوم تاریخی: تجلیل از ۷۵ سال دوستی ناگسستنی میان افغانستان و سوئیدن از سال ۱۹۴۰ بدینسو.
- قربانی مشترک: ادای احترام به فداکاریهای سربازان سوئیدنی در راستای تامین امنیت و ثبات افغانستان.
- میراث آموزشی: حمایت کمیته سوئیدن (SCA) از بخش معارف افغانستان در جریان فروپاشی نظام در دهه ۹۰ میلادی.
- ارزشهای مشترک: ترویج حقوق بشر به عنوان نقطه وصل میان شمال اروپا و افغانستان.
- همبستگی جهانی: ایستادگی متحدانه بینالمللی در برابر تروریزم پس از حملات پاریس.
- دههی تحول: تعهد یک میلیارد دالری سوئیدن برای انکشاف افغانستان تا سال ۲۰۲۴.
- اصلاحات نهادی: همکاری در چوکات مجمع جی هفت پلس (g7+) جهت پیشبرد روند صلح و دولتسازی.
۲۶ لړم ۱۳۹۴
بسم الله الرحمن الرحیم
د دوست هېواد سوېډن د انکشافي چارو محترمې وزیرې ایزابېلا لوین۱، قدرمنو مېرمنو او ښاغلو!
ویاړم چې د افغانستان او سوېډن د دوستۍ پنځه اویایمه کلیزه دلته په کابل کې نمانځو. له مېرمن ایزابېلا لوین نه ډېره مننه چې افغانستان ته راغلې او زموږ مېلمنه ده.
سوئیدن کشوری است که به صورت دوامدار با افغانستان در عرصههای مختلف، کمک کرده است. سوئیدن علاوه بر این که در بخشهای انکشافی و اقتصادی با افغانستان کمک کرده است، در بخشهای امنیتی و ایجاد ثبات در افغانستان نیز مساعدتهای چشمگیری نموده و قربانی داده است. در سالهای گذشته عساکر سوئیدنی برای آرامش و ثبات مردم ما در افغانستان زندگی کردند و در جنگها علیه تروریزم، سهم گرفتند و به همین خاطر پنج کشته و پانزده زخمی هم دادند. ما با اطمینان گفته میتوانیم که بنیاد این دوستی میان ملتهای افغانستان و سوئیدن در نتیجه این قربانی دادنها مستحکمتر شده و مردم افغانستان این فداکاری دوستان سوئیدنی خود را برای همیشه به یاد خواهند داشت.
سوئیدن در شمال اروپا و افغانستان در قلب آسیا واقع است. فاصله جغرافیایی میان دو ملت خیلی زیاد است؛ اما ارزشهای مشترک بشری و تهدیدات مشترک علیه بشریت، این دو ملت بزرگ را کنار هم قرار داده است.
د خشونت پلویان غواړي چې د مختلفو سیمو، نژادونو او فرهنګونو خلک له یو بله بېل او په یو بل بدګومانه کړي، خو مشترک بشري ارزښتونه بشریت متحد او غمشریک ساتي. تېره اونۍ چې په پاریس کې د آزادۍ، دموکراسۍ او عدالت غلیمانو د بې ګناه انسانانو وینې وبهولې، زموږ خلکو په دې غم کې ځان شریک احساس کړ.
موږ چې تروریزم تر بل هر چا ډېر ځپلي یوو، د هغو خلکو درد او غم لا ډېر احساسولای شوو چې تروریستان ورنه ارام ژوند اخلي او ظلم ورسره کوي.
دوستی افغانستان و سوئیدن در مبارزه موفقانه علیه شر و نفرت، نمونه عالی روابط میان دو ملت آزاد و صلحدوست است. تاریخ هفتاد و پنج ساله دوستی میان افغانستان و سوئیدن نشان میدهد که این کشور در شرایط سخت و دشوار، افغانستان را تنها نگذاشته، بلکه همواره با ما کمک و همکاری نموده است.
در سالهای ۹۰ که نظام دولتی در افغانستان از هم پاشیده بود، کمیته سویدن برای افغانستان، نقش وزارت معارف را در راستای تعلیم فرزندان افغان بازی کرد و برای تقویت سرمایههای بشری در افغانستان مساعدتهای فراموشناشدنی انجام داد.
امروزه، بسیاری از جوانان چیزفهم و تحصیلکرده را در گوشه گوشه افغانستان میبینیم که در مکاتب ساختهشده از سوی کمیته سوئیدن درس خواندهاند. در پانزده سال گذشته نیز نقش سوئیدن در عرصه کمکهای بشری و انکشاف افغانستان خیلی برجسته بود. همچنین سوئیدن یکی از اولین کشورهایی بود که کمکهای زیادی برای «دهه تحول» وعده داده است که حتی از کمکهای سابق این کشور بیشتر است.
این کشور برای دههی تحول یعنی از ۲۰۱۵ تالی ۲۰۲۴ نزدیک به یک میلیارد دالر با افغانستان تعهد کرده است.
سویدن یو له هغو لومړنیو هیوادونو و چې د افغانستان د دولت په لومړنیو ملي پروګرامونو مثلاً د ملي پیوستون د پروګرام په تطبیق کې یې همکاري وکړه. سویدن چې د نړۍ د هیوادونو ترمنځ د سولې او تعاون د تحکیم په کار کې مخکښ رول لوبوي، په ۵۷+ مجمع کې هم له افغانستان سره شریکه برخه لري. ما نن مبرمن ایزابیله سره چې دوی د دغه مجمع مشترکه ریاست په غاړه لري، ومنله چې افغانستان د دغه مجمع کلنۍ مجلس چې راتلونکي کال د حمل په میاشت کې کېږي، کوربه وي.
زه د افغانستان د خلکو په استازیتوب د سویدن د خلکو او دولت له زیاتو او سخاوتمندانه مرستو د زړه له تله مننه کوم.
د دواړو هیوادونو ترمنځ پنځه اویا کلنه دوستي چې په تېرو پنځلس کلنو کې یو نوي پړاو ته داخله شوه، په راتلونکو کلونو کې لا ټینګېږي او لا پراخېږي.
پیوند افغان – سوئیدن پاینده و جاویدان باد.
¹ Isabella Lövin