تقویت وحدت ملی و امنیت از طریق حکومتداری فراگیر و مشارکت اجتماعی
( صحبت در دیدار با خانوادههای شهدای زابل - ارگ کابل)
نکات مهم:
- عدالت: بررسی حملات؛ ارائه نتایج ملموس به جای وعدههای میانتهی.
- وحدت: نیروهای افغان نماینده تمام اقوام هستند؛ جلوگیری از تفرقه.
- امنیت: حفظ نیروها؛ تأمین امنیت ولسوالیها و مسیرهای مواصلاتی.
- خانوادههای شهدا: مساعدت و تکریم خانوادهها؛ اطمینان از برگزاری مراسم تدفین.
- شفافیت: گزارشدهی بر اساس شواهد؛ سهیم ساختن نمایندگان محلی در امور.
- خدمت: حکومت در خدمت تمام شهروندان است؛ اولویتدهی به شایستهسالاری و مساوات.
- مشارکت عمومی: دخیل ساختن جوامع در تصمیمگیریها و برنامهریزیها.
- جلب و جذب دفاعی: تشویق برای پیوستن به صفوف پلیس و اردو؛ تقویت ظرفیتهای ملی.
۲۰ عقرب ۱۳۹۴
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم، بسم الله الرحمن الرحیم.
درود بر محمد و آل محمد و اصحاب اجمعین.
جناب محترم داکتر صاحب عبدالله، جناب محترم دانش صاحب، جناب محترم حاجی صاحب محقق، اعضای محترم کابینه، وکلای محترم، جناب داکتر صاحب سیما سمر، تمام بزرگان، مخصوصاً خانوادههای شهدا! اولتر از همه السلام علیکم و رحمتالله و برکاته!
من از جناب فهیمی صاحب۱ ابراز امتنان میکنم. هر فرد افغان حق دارد که رئیسجمهور خود را مورد انتقاد بگیرد. ما افتخار میکنیم که حوصله شنیدن انتقاد را داریم. پرسان کردید، پیپیاس۲! ۱۶۰ نفر از برادران هزاره ما در اداره ریاست جمهوری، در (بخش) محافظت هستند، معاون این اداره هزاره است. انتقاد کردید که جنرال صاحب مرادعلی خان چگونه تقدیر شده، مدال اعلای لمر که عالیترین مدال نظامی افغانستان است، به جناب جنرال صاحب اهدا شد. جناب فهیمی صاحب! هر وقت که شما بخواهید، بیایید که با ارقام و شواهد صحبت کنیم و من تشکر میکنم.
آیتالله فیاض از شخصیتهای بسیار بزرگ این مملکت است. جناب دانش صاحب شخصاً یکی از فتاویشان را ترجمه کرد. افتخار داریم که بر خلاف ایران که یک قاضی زن ندارد، ما ۲۴۹ قاضی زن داریم و این، حکایه از فکر جناب فیاض صاحب میکند. هر کسی که تعهد به افغانستان داشته باشد، انتقاد معقول و همهجانبه را قبول میکند، کوتاهیهای ما کم نیست؛ اما کوتاهی اراده جزء کوتاهیهای ما نیست. باور ما سر وحدت ملی و مساوات تمام اقوام برادر و برابر افغانستان، از کوتاهیهای ما نیست. ریاست جمهوری، ریاست اجرائیه، معاونیت و وزارتها، مقامات خدمت است، نه مقامات اضافهگویی یا خدای ناکرده غرور. بنابراین لطف کردید، همیشه لطف کنید، باز تشریف بیاورید، انتقادهای زیادتر کنید، اما امید است با ارقام و با اعداد. و باز ببینید که مشارکت است، زمینه بهتر میشود یا نمیشود.
جناب استاد محقق ذکر کرد که دولت از روز اولی که حادثه غمناک گرفتن گروگانها شروع شد، چی کرده. باز هم رئیس صاحب امنیت ملی را میگوییم که همراه همهتان بنشینند که هفته به هفته و ماه به ماه برایتان گزارش دهد. بیانیه امروز مرا بعداً اگر ببینید، (گفتم که) ۵۶ بار گروگانها تغییر جای داد و به صورت دوامدار. افرادی که در خاکافغان۱ پایین شدند، از تمام اقوام افغانستان بودند، شهادت دادند که اینها را رها کنند و نگاه نکنند. تمام برادرهایتان خون دادند تا اینها صاحب زندگی باشند، دو بار عملیات شد؛ بعد از آن، هوا تغییر کرد.
نکته دیگر را برادران و خواهران محترم جنرال صاحب مرادعلی خان برایتان به تفصیل تشریح داده میتواند، یک جنگ تمامعیار سر ما تحمیل شد. از هفت مرحله این جنگ ما گذشتیم، روزانه قوای امنیتی و دفاعی ما قربانی میدهند و ضرور است که ارج به این قربانیها گذاشته شود. افغانستان قوت این را ندارد که بدبختانه یک هفته ضروریات قوای امنیتی و دفاعی خود را بدون کمک بینالمللی تأمین کند. محدودیتها را هم بدانید که در چارچوب واضح امکانات چیست؟ جنرال صاحب در رأس این قرار دارد با ارقام و اعداد. جلب توجه دنیا و اعتماد اینها را گرفتن، همکاری در چارچوب جنگ جزء وظایف ما بوده، اگر ناکام ماندیم، پارچه ناکامی خود را قبول میکنیم.
اما امید است که هیچ وقت فکر نشود که ما فکر میکنیم که ارگ به ما تعلق دارد، ارگ به ما تعلق ندارد، به مردم افغانستان تعلق دارد. از این چوکی و کرسی کرده، چوکی بیثباتتر در روی زمین نیست. هر رئیسجمهور دنیا که همراه ما یا جناب داکتر صاحب صحبت میکند، میگوید میفهمیم که بدترین وظیفه دنیا را شما دارید. وظیفه ما این است که از بیثباتی به ثبات و از بیعدالتی به عدالت برویم، و از فقر انشاءالله تعالی به رفاه برویم.
از وکیل صاحب علیزاده و جناب مصباح صاحب تشکر میکنم.
سر مشخصات میآییم، یک اعلامیه مقدماتی پیش رویتان قرار دارد که تعهدات دولت را به صورت واضح خدمتتان ارائه میکند، مگر من سر نکاتی که جناب مصباح صاحب تأکید کرد، دوباره میروم.
اول، انتقاد و مجازات است. درد از هفت نفر نیست، درد از کل ملت است. امروز تمام افغانستان در عزاداری نشسته و مخصوصاً من. از صمیم قلب هر یک از بازماندگان خانوادههای شهدا را تسلی میدهیم، غمشان مشترک است. چون بدبختانه اینها تنها فامیلهایی نیستند که امروز به عزا نشستهاند. چند روز اگر وقت داشتید همراه مردم شینوار صحبت کنید، اگر چند لحظه وقت داشتید، همراه مردم پکتیکا صحبت کنید، اگر چند لحظه وقت داشتید، همراه مردم کندز یا مردم فاریاب صحبت کنید. هلمند! هلمند امروز به خون مطلق نشسته. بنابراین، غم عام است.
در جنگ سرتاسری، از برکت افسران شجاع ما که تعلق به همه مردم افغانستان دارند و تمامش رضاکار است، در میدان جنگ ما را شکست داده نتوانستند. هدفشان این است که تفرقه بیندازند. تفرقه بزرگترین خطر است. انفجاری، تروریست و غیره خطرهایی است که قوای امنیتی و دفاعی ما به خوبی میتوانند همراهشان مقابله کنند، اما خطر تفرقه! اگر هزار دفعه (به من) بگویند که مرگ، من عمر خود را تیر کردیم، زندگیام صدقه سرتان؛ اما مقام ریاست جمهوری را سرش شعار مرگ دادن کمک به دشمن است و دولت را با تهدید مواجه کردن کمک به دشمن است. کی دشمن را کمک میکند؟ این سوال را شما جواب بدهید. اگر دولت را هر چی نیمهکاره باشد، خادمتان میدانید؟
قوای امنیتی و دفاعیتان امروز عملیات کرده نتوانستند، چون محافظت مظاهرهچیان را گرفتیم، این وظیفه ما است. اما امروز کوچههای کابل بسته است. در این گِل و لای، این عالیجنابها ده دفعه برایشان مراجعه شده است، میتوانستند برایشان بگویند همراهم ببینند، میتوانستند بگویند با رئیس صاحب اجرائیه ببینند، رئیس صاحب اجرائیه دیروز به خدمتشان رفت، جناب دانش صاحب به خدمتشان رفت و جناب محقق صاحب نیز، اصول باید واضح باشد.
برادران و خواهران بیایید اگر مثل آقای فهیمی انتقاد میکنید، بر سر هر دو چشم، اما وقتی میگویید: «مرگ»! حرف به چه میماند؟ حرف صلح را همراه کسی بگوییم که صلح را (قبول دارد). شعار مرگ ما را، طالب، داعشی و دشمنان خارجی ما میدهند.
حال سر نکته اول میآییم. انتقام! پیغام وسیع ما را ببینید که هدف اول ما است و رسانیدن «عدالت» هدف اول ما است، مطلق! جناب مصباح صاحب همراهتان همگام هستیم. عملاً برای ما اجازه بدهید، وعده ما خلاف چیزی که جناب فهیمی صاحب میگوید، وعده خالی نیست، مصداقش عملیاتها و قربانیهایی ما برای رها شدن ۱۹ نفر از یک طرف و ۸ نفر از طرف دیگر است. (اینها) امروز رها نمیبودند، اگر ما مسئله را جدی نمیگرفتیم.
مسئله دوم، امنیت منطقه و راههای مواصلاتی است. وزیر صاحب داخله را من هدایت واضح دادهام که عملاً برایتان گزارش بدهد، نه این که گزارشهای نظری. وزیر صاحب دفاع، داخله، و رئیس صاحب امنیت ملی، با یک پلان مشخص برای امنیت راه مواصلاتی اقدامات میکنند. فعالسازی ولسوالی خاکافغان در اصل قبول، عملاً مشکلات ما را درک کنید، این کار آسان نیست. (در مورد) یکی از دورترین نقاط، من نمیخواهم همراهتان حرف دروغ بگویم. هدف دشمن این بوده که در هر گوشه افغانستان ما را بکشاند، هدف واضح است. چه وقت عملی شده میتواند؟ به تفصیل همراهتان مینشینیم.
جناب مصباح صاحب بهتر این است که واضح و روشن صحبت کنیم که هم محدودیتهای خود را بشناسیم و هم اهداف خود را تا این که من وعده کنم و باز فردا چیزی نشود. پوستههای گیلان بر سر چشم، وزیر صاحب داخله را هدایت واضح دادیم که پولیس محلی قابل اعتبار در گیلان ایجاد شود، در چند روز آینده نه، چند هفته آینده که ترتیب اساسی گرفته شود. توجه به ورثه شهدا بر سر چشم، این وظیفه ما است، پیش از این که شما درخواست کنید، از هر یک از بزرگانی که در شورای ملی هستند، به محض این که خبر اسناد برای من رسید، اولین اقدام را کردم. روز دوشنبه جلسه شورای امنیت بود، تا حال سه بار شورای امنیت ملی بر این موضوع جلسات داشت و اولین موضوع ما رسیدگی به خانوادههای شهدا است. تعهد واضح داریم که در داخل امکانات دولت کمک و رسیدگی میکنیم. چون منظوری را گفتیم، همهاش انشاءالله تعالی به صورت عملی تطبیق میشود. پلان مشخص عملیات در این نقاط را در همکاریهای امنیتی و دفاعی ما جمع جناب پوپل صاحب که رئیس ارگانهای محلی است میسازد و همراهتان شریک میکند.
حالا خواهش من: قولاردو در داخل امکانات من نیست، به آن غور میکنیم. سقف قوای امنیتی و دفاعی افغانستان تعیین شده است، برادران و خواهران محترم، سهصد و پنجاه هزار نفر هستند. دنیا پیسه زیادتر نمیدهد، در داخل ترتیباتی که موجود است، جناب جنرال صاحب مراد علی خان مسوول این کارها است، به حیث معاون لوی درستیز که تعبیه قوتها را به چه شکل تعیین کند. پس ما چند ماه کار داریم که کل قوتها را بررسی کنیم. جناب وزیر صاحب دفاع طرز اساسی آن را روی دست گرفته برایتان گزارش میدهیم. هدف این است که امنیت بیاید، هدف این نیست که قولاردو جور شود. محدودیتهای ما را بفهمید و باید قوتهای بینالمللی را قناعت بدهیم، خدمتتان عرض کردم که یکطرفه نمیشود، کاش افغانستان یک ثروت سرشار میداشت که شما میگفتید و فردا عملی میکردیم، اما تعبیه مجدد نیروهای ما، هدف اصلی ما است، در جلب و جذب از پیشتان کمک میخواهیم.
هر کسی که حاضر است به پولیس ملی و اردوی ملی برود، مقدار کافی جای وجود دارد، لطفاً بچههای مستعد را تشویق کنید که بیایند. برای پولیس محلی از امکانات خود اقدام نمودیم، از بودجه دیگر صرفهجوییهایی که کردیم و جای دیگر را کم کردیم تا تعداد پولیس محلی را زیادتر کرده بتوانیم، تشکر از یادآوریتان جناب دوست صاحب.
خواهش من چیست، خواهش اول من این است که طبق اصول دین مبین اسلام، شهدا به خاک سپرده شوند. این ضرور است که بحث در کوچه نماند، (مظاهرهکنندگان) بیایند بین نمایندگان مشروع مردم، بین بازماندگان خانوادههای شهدا و حکومت. حکومت از کسی دیگر نیست، حکومت از شما است، ما در خدمت شما هستیم.
خطرات امروز! باز هم از برادران پرسان کنید، بار بار خطر این بود که یک انتحاری در بین مظاهرهچیان داخل شود. کل قوتهای امنیت ملی را سه بار جهت دادیم تا جلوگیری شود. دشمنانمان را بشناسیم. در خوست یکی از وکیلصاحبها سر والی صاحب قهر بود، جلسه گرفت بیشتر از بیست نفر شهید دادیم. عرض من این است که در داخل این چارچوب، بیایید به وضاحت به نتیجه برسیم. دوم، این خواستهها معقول است، اعلامیه را خدمت شما تهیه کردیم. اگر تغییری در متن میخواهید، پیشنهاد کنید. اما سوم، یک هیئت از شماست همراه کسانی که خود را نمایندههای مظاهرهچیان میدانند، بنشینید و به نتیجه برسید. شما نمایندههای منتخب و وارثین خانواده هستید، تصمیم بگیرید ما را هدایت بدهید. ما در خدمت شما هستیم و عملاً میخواهیم به چیزی به تعهد برسیم که فوراً قابل اجرائیات شود.
باز هم از نصیحتها، انتقادات و پیشنهاداتتان من از صمیم قلب ابراز امتنان میکنم. ما جز هدف خدمت، چیزی نداریم. یک نکته خدمت جناب فهیمی صاحب عرض میکنم با عجز تمام! من برادر سکه خود را عاق نمودهام و در ارگ پای مانده نمیتواند. من در ارگ خانواده ندارم، جناب فهیمی صاحب! خانواده من تمام مردم افغانستان است. من تعلق به یک حزب سیاسی و کدام جریان هم ندارم، به تمام مردم افغانستان متعلق هستم. اگر شما یافتید که یک عضو خانواده من مقرر شده، استفاده میکنم، دست مرا قطع کنید. امید است شما هم باز حاضر باشید که اگر فرمایشهایتان درست نبود و به ارقام و شواهد برنیامد، همین بزرگی را داشته باشید که تجدید نظر کنید و در آینده خادمتان را مورد توجه قرار بدهید.
زنده باشید، بسیار خوش آمدید، به خیر باشید.
۱ از ولسوالیهای ولایت زابل
¹ محمد بشیر فهیمی، رئیس دفتر آیتالله عظمی فیاض در کابل، یکی از سخنرانان به نمایندگی از حاضرین نشست بود.
² ریاست محافظت رئیسجمهور (PPS).