اقتصادي وده، پانګونه او شفاف قراردادونه | له افغان پانګوالو سره خبرې
۲۹ حمل ۱۳۹۴
لومړۍ برخه: بسم الله الرحمن الرحیم
جناب محترم زاخیلوال صاحب، جناب شینواری صاحب، جناب الکوزی صاحب، ټولو مشرانو و سرمایهداران افغانستان، قبل از همه اول تحفه پیشوای بشریت را برایتان ارائه میکنم؛ السلام علیکم و رحمة الله!
امروز از یک طرف روز غم است، و از طرفی آغاز یک حرکت که مردم انتظار آن را داشتند. غم دا دی چې نن سهار زه په بدخشان کې وم، په بدخشان کې زموږ د ځوانانو سرونه پرې شول، په ننګرهار کې نن بیا زموږ اولادونه د بې رحمو تر حملاتو لاندې راغلل. که دوی په دې فکر وي چې موږ به د دې وژنو له امله ورته سر ټیټ کړو، تر ابده یې نه ټیټوو! په دې به خلک پوه شي چې د افغانانو سر، زور ته نه ټیټېږي.
هر کسی که کوشش کند ما را به زور تابع بسازد و یا روحیه ملی ما را خراب بسازد، در عمر، این امکان ندارد. اول به روح شهدا دعا میکنم و برای همهشان جنتهای برین را میخواهم؛ اما امروز پارلمان افغانستان این افتخار را به ملت افغانستان داد که با وحدت نظر، اتفاق ملت و خواهش من از خاطر اینکه کل کابینه را به حیث کل، برایش رأی دهد، به تصویب رساند. به نمایندگی دولت و حکومت از پارلمان افغانستان ابراز امتنان میکنم.
تا حالا مخصوصاً در ساحه اقتصادی ما رکود داشتیم، از خاطر اینکه وزرای سکتورهای مربوط تصویب شده نمیتوانست. همراه قدمهای عمدهی اصلاحات، پالیسی را ما گذاشته نمیتوانستم. مگر در این مدت ما بیکار ننشستیم، یک قسمت اقدامات اساسی صورت گرفته است.
از روز سهشنبه، فردا و پسفردا به ایران سفر دارم و بعد از آن چرخ اقتصادی مملکت را انشاءالله تعالی ما به حرکت بنیادی خواهیم آورد. ځو پیغامونه درته لرم.
لومړی، دا وطن سرمایهگذاری ته تیار دی. هر کدامتان که ۵۰ میلیون دالر سرمایهگذاری کنید، شخصاً همراه من دیده میتوانید. دویم، هر یو چې له ۲۰۰ میلیونه ډالرو نه ډېره پانګونه کوي، په کوټېباغچې ماڼۍ کې زما مېلمه دی. هر څوک مو چې مخه ونیسي، زه به شخصاً ستاسې د پروژو مدیریت وکړم.
سوم، سکتور به سکتور سر از هفته آینده همراه شما مینشینیم و پیشنهاد من این است که صحبتهای ما در سه بخش تمرکز کند: اول، بخش صنعتی. دیروز با وجود اینکه جمعه بود، من همراه سکتور هوایی دیدم، از خاطر اینکه میخواهیم هر جای را پیش از پیش ترتیب بدهیم. در ۱۸ سکتور که بخش صنعتیتان کار دارد، سکتور په سکتور درسره کښېنوو چې اول سکتوري برخه وګورو، پس له هغې به عمومي مشکلات حل کړو.
دوم، بخش تجارتی است. درباره مشکلات تجارتیتان، من میخواهم بر اساس اینکه ضرورت ملی ما است، بیلانس تجارت را ما بگردانیم. با این وضعیت که واردات ما ۳۰ برابر صادرات ما باشد، این مملکت به پا ایستاده شده نمیتواند. با وضاحت کامل، برادران بیایید دست بدهید که افغانستان را به مملکت صادراتی تبدیل کنیم. با تجارت ترانزیتی برایتان راه باز میشود و به صورت اساسی، افغانستان باید پایگاه مرکز تجارت ترانزیتی باشد.
سوم، بخش قراردادیتان است. په دې بخش کې باید بېل سره کښېنوو. تر اوسه چې ما لیدلي په تاسې د خدای ﷻ غضب راغلی دی. قراردادونه هر شنبه شپه زه پخپله اداره کوم. نن یې درېیمه شنبه ده چې قراردادونه په حرکت راوستل شوي او زه پوهېږم چې تاسې د منفي تاثیراتو لاندې وئ. یوه عمومي تصفیه باید راشي چې پر تاسې کوم جبر او زور و، هغه درنه لرې شي.
قراردادی افغانی باید اطمینان داشته باشد که دولت از پیشش پول نمیگیرد و قراردادش به صورت شفاف عقد و عملی میشود. من حاضر هستم که تقاضای دولت را مبدل کنم به اینکه شرکتهای افغانی سر پا ایستاده شود. هفته پیشتر هدایت دادم که ۱۵ فیصد، پیداوار افغانستان، باید ترجیح داده شود تا بتوانیم رقابت کنیم.
در بخش چهارم، زاخیلوال او شینواري صاحب نه غواړم چې درسره شریک یې کړي. ستاسې ترانزیتي موضوعات مهم او حیاتي دي. هغه بل پرون د پاکستان د تجارت وزیر راغی، ما سره یې ځینې مطالب شریک کړل، نو ځکه تاسې ته دعوت درکړل شو چې پوه شئ هغه خبرې مو چې شروع کړې وې، هغه وخت چې موږ پاکستان ته لاړو یو لړسله بنیادي مشکلات مو حل شوي دي، ټول نه دي حل شوي او زه غواړم چې زاخېلوال او شینواری صاحب دا برخه درسره شریکه کړي.
له هغې وروسته به زموږ او ستاسې بحث تشریحي نه وي، زه به تاسې ته غوږ نیسم چې په ترانزیټ کې ستاسې باقي مشکل څه دی.
دویمه برخه: من دو حرف دیگر دارم. اول، راه لاجورد در حالت باز شدن است. مذاکرات ما همراه ترکمنستان، آذربایجان، ترکیه و گرجستان تا به حال نتایج بسیار نیک داشته است و انشاءالله تعالی باز شدن این راه، امکانات این را که افغانستان واقعاً به چهارراه آسیا مبدل شود، به مراتب زیادتر میسازد.
دوم، زه سبا ایران ته ځم، نو ځکه غواړم له تاسې نه واورم چې په ایران کې ترانزیټي مشکلات څه دي و تجارتي مشکلات څه دي؟ پیشنهاد ما به دولت همسایه ما این است که مناسبات ما یک بسته را تشکیل میدهد؛ جدا جدا از هم نیست. بنابراین ترانزیت و تجارت، یکی از مسایل عمده است.
همچنین برای صنعتکاران ما، دولت از شما نمایندگی میکند تا مناسبات ما همراه همسایهها بر اساس مساوات و قانونمندی بازار شکل بگیرد. من برایتان اطمینان میدهم که تعرفههای ما بعد از این از منافع ما نمایندگی خواهد کرد و حاضر هستیم که تعرفهها را به صورت موسمی تغییر بدهیم؛ تعرفه وسیله است، هدف نیست.
حالا که کابینه از پارلمان رأی گرفت، بخش اقتصادی تکمیل شده است. از هفته آینده این بحث بهگونه عملی شروع میشود. پروژههایی را که همکارهای بینالمللی ما تمویل کرده بودند بررسی نمودیم؛ پول به فضل خداوند جلجلاله موجود است، اما مصرف نشده بود.
من میخواهم این پول هدفمند شود، تمرکز پیدا کند و نتایجش را در چهار سال، هم مردم افغانستان و هم سکتور خصوصی افغانستان بهصورت واضح ببینند. بستر را آماده ساختیم، امکانات و پول را پیدا کردیم.
در اخیر، باز هم تأکید میکنم که تقاضای وزارتهای محترم داخله و دفاع بزرگترین فکتور برای اقتصاد ما است. بعد از این، تقاضا پراکنده نخواهد بود و باید از شرکتهای درجه اول استفاده شود. آب، جوس، مرغ و گوشت نمیتواند همه از بیرون بیاید. سیستم قراردادی دولت باید بهگونه بنیادی تغییر کند تا تولیدکننده افغانستان خود را در یک زنجیر ارزش دوامدار ببیند.