معماران نسلها: توانمندسازی مادران افغان
(پیام به مناسبت روز مادر)
نکات مهم:
- تجلیل و ارجگذاری: بزرگداشت و ادای احترام به جایگاه والای مادران افغان در داخل و خارج از کشور.
- بنیاد معنوی و دینی: تأکید بر جایگاه رفیع و الهی مادر در دین مبین اسلام و متون دینی.
- تأثیر جامعهشناختی: نقش محوری مادران در شکلدهی به شخصیت خانواده و تداوم هویت جامعه تا پنج نسل.
- مشارکت سیاسی و اقتصادی: تضمین سهم فعال مادران در عرصههای تعلیم و تربیه، حکومتداری و فعالیتهای اقتصادی.
- سلامت مادر و خودکفایی در واکسین: عرضه خدمات صحی، ایجاد شفاخانهها و حمایت از تولید داخلی واکسینها.
- فراخوان برای اقدام: تعهد دولت و جامعه برای حفاظت از حقوق، کرامت و جایگاه بلند مادران.
٢٤ جوزا ١٣٩٤
بسم الله الرحمن الرحیم. نحمده و نصلی علی رسوله الکریم.
قبل از همه، روز خجسته «مادر» را به تمام مادران افغان در داخل و خارج کشور، مردم سربلند افغانستان و نهادهای مدافع حقوق زن، تبریک و تهنیت میگویم. بسیار خوشحال هستم که از روز مادر در گوشهگوشه کشور عزیز ما تجلیل میگردد و به جایگاه بلند مادران ارج گذاشته میشود.
خواهران و برادران گرامی!
مادران در تاریخ زندگی بشر، همواره مقامی بلند داشتهاند. از هزاران سال قبل تا کنون هر کجا و در هر فرهنگ و آیینی و در میان هر ملت و نژادی که نام «مادر» برده میشود، قلبها سرشار از مهر، و عاطفهها مملو از عشق و ایثار میشود. هیچ جامعه انسانی را نمیتوانیم پیدا کنیم که برای مادر، جایگاه و مقام بلند قایل نباشد. آثار دینی و ادبی ملتهای گوناگون درباره مادر، نکتهها و آموزههای خواندنی و شنیدنی زیادی دارد؛ اما در اسلام بیش از همه بر جایگاه بلند مادران تأکید شده و قدر این نعمت بزرگ الهی پاس داشته شده است. قرآن کریم به صراحت میفرماید: «فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَ قُل لَّهُمَا قَوۡلٗا کَرِیمٗا»¹ یعنی به پدر و مادر حتی «اف» نگویید و به آنان پرخاش نکنید و با آنها با کلام زیبا و دلنشین سخن بگویید.
در حدیث شریف نیز آمده است که: بهشت زیر پای مادران است.
قدرمنو حضارو، مېندو ته له واقعي احترامه پرته او هغوی ته د خپلو انساني حقونو له ورکړې پرته د ټولنې ژغورنه او نیمګړتیا ممکنه نه ده. مور د اولاد په روزنه کې تر ټولو مهمه ونډه لري او خپل بچي ته له شیدو سره د پوهې او معرفت مینه تزریقوي. مور خپل ماشوم ته ژوند وربښي. اوبه، جامې او راشه درشه یې تنظیموي.
کله چې مور نیا شي، نو بیا لمسیو ته لارښوونه کوي او تر درېیم نسله ټول کور پالي او حقیقت دا دی چې تر پنځم نسله پورې یې ډېر تاثیرات پاتې وي. د یوه ماشوم سویه د کورنۍ له پاملرنې پرته نه شي لوړېدی. نړیوالو تجربو وښودله چې کله مېندې د ښوونې او روزنې په بهیر کې مستقیمه ونډه واخلي، د ماشومانو سویه ډېره لوړېږي. که په یوه ټولنه کې مېندې او له لویه سره ښځې د زدهکړې، ځان رسولو او په اجتماعي ژوند کې د فعال ګډون اجازه ونه لري، د هغې ټولنې سوکالي او نېکمرغي ممکنه نه ده.
همدا وجه ده چې په ټولو هیوادونو او له نېکه مرغه افغانستان کې د مېندو او خوېندو حقونو ته توجه ورځ په ورځ ډېره شوې ده.
اکنون به فضل خداوند بزرگ، مادران ما دارای جایگاه نسبتاً خوبی در عرصههای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی هستند. به خصوص در یک و نیم دهه اخیر، بسیاری از مشکلات و نارساییهای گذشته در مورد مادران، جبران شده است. اکنون دولت در تلاش است که با همکاری مردم و نهادهای فعال مدافع حقوق زنان، جایگاه رفیع مادران را در جامعه تثبیت نماید. مادران و زنان کشور، از حقوق بایسته و شایسته برخوردار شوند و مشارکت آنان در حق تعیین سرنوشت، فعالیتهای اقتصادی، شغل و پیشهوری تأمین گردد.
همین اکنون در سراسر کشور، مکاتب دخترانه فعالیت میکنند، خواهران و مادران در نهادهای مختلف دولتی و غیردولتی ایفای وظیفه میکنند، آنان در سطح مدیریتهای کلان هم نقش دارند. تجربه چند سال گذشته نشان داده است که مادران و خواهران میتوانند به خوبی از عهده کارهای مدیریتی در کشور برآیند. این زمینهها باید بیشتر از پیش تقویت شوند. دولت متعهد است که فعالیتهای اقتصادی مادران و خواهران را مطابق قوانین نافذه کشور در خصوص مالکیت و آزادیهای فردی تضمین نماید.
عزتمنو خوېندو، قدرمنو ورونو!
دا زموږ یو اصلي هدف دی چې مېندو او خوېندو ته لازم روغتیایي خدمات ورسوو. له بده مرغه افغانستان لا تر اوسه پورې یو هغه هیواد دی چې ډېرې حامله مېندې په کې ځوانیمرګېږي. دغه وضعیت باید بدل کړو. موږ د مېندو او مېرمنو د روغتیایي وضعیت د بهتري لپاره واضح تعهدات لرو او د نړیوالو مرستو په جذب کې به مو یو اساسي اولیت دا وي چې د ښځو لپاره په نړیوالو معیارونو برابر روغتونونه ولرو. دولت د مور او ماشوم لپاره د واکسینونو تطبیق ته ژمن دی او غواړي چې د هیواد په داخل کې د واکسینونو د معیاري تولید لپاره سرمایه گذاری ته لاره هواره کړي. له بلې خوا دا مو ژمنه ده چې د مور او ماشوم د ژوند د خوندي کولو لپاره د ډاکترانو، نرسانو او قابله ګانو روزلو ته لا زیاته توجه ولرو. دغه راز په شریکه باید هغه تبعیض ختم کړو چې د مېندو، خوېندو او لوڼو د علاج په برخه کې لیدل کېږي. مطالعاتو ښودلې ده چې حامله مېندې نه یوازې د دوا او ډاکټر د کمبود په وجه، بلکې په ځینو مواردو کې ډاکټر او روغتون ته د نه رسولو په وجه هم د مرګ له خطر سره مخامخ شوې دي.
ضمن سپاس و قدردانی از وزارت امور زنان و سایر نهادهایی که از مقام مادر در هر کجای کشور تجلیل میکنند؛ از آنها میخواهم که زمینههای تحقق اهداف کمک به مادران و زنان کشور را بررسی نمایند
تا با تشریک مساعی دولت و مردم، زمینههای انکشاف و پیشرفت مادران و زنان در ابعاد گوناگون زندگی مساعد شود.
بار دیگر، روز خجسته و مبارک مادر را به مادران جهان، به خصوص مادران افغان در داخل و خارج از کشور صمیمانه تبریک میگویم. از خداوند متعال استدعا دارم تا فرصت ارائه خدمات بهتر و بیشتر برای مادران را برای ما عنایت کند تا بتوانیم احترام و جایگاه بلند مادر را آن گونه که بایسته است، پاسداری کنیم.
زندهباد افغانستان و درود بر مادران افغان!
¹ سوره اسراء، آیه ١٧