گذار از یک دولت حایل به یک مرکز جهانی | مصاحبه با روسیه ۲۴
نکات مهم:
- پارادوکس ثروت: کشوری غنی که به دلیل جنگهای سیستماتیک، فقیر نگه داشته شده است.
- چهارراه آسیا: تغییر نقش از یک «دولت حایل» به مرکز اتصال و ترانزیت منطقهای.
- تروریزم فراملی: تهدیدی «جهشیافته» که در آن جنگجویان خارجی ثبات مناطق خود را هدف قرار میدهند.
- سپر امنیتی: نیروهای افغان که در خط مقدم از امنیت کل جهان حفاظت میکنند.
- اقتصاد جرمی: مواد مخدر به عنوان موتور مالي و بینالمللی تروریزم.
- نیاز به سرعت: جایگزینی بروکراسی کُند با پاسخهای سریع و واحد در برابر تروریزم.
- صلح سیاسی: ایجاد یک چارچوب ملی با هدف کاهش ملموس خشونتها.
- همکاری، نه رقابت: بستر سازی برای مشارکت قدرتها، نه میدانی برای رقابتهای نیابتی.
۱۹ سرطان ۱۳۹۴ - ۱۰ جولای ۲۰۱۵
ترجمه
خبرنگار: صبح شما به خیر جلالتمآب رئیسجمهور. آقای رئیسجمهور، افغانستان در سال ۲۰۱۲ عضویت ناظر در سازمان همکاریهای شانگهای را به دست آورد که از آن زمان به بعد، این کشور در فعالیتهای این سازمان شرکت داشته است. افغانستان در کدام ساحات مشخص همکاریهای این سازمان علاقهمندی دارد؟
رئیسجمهور غنی: تشکر از این که با من مصاحبه گرفتید، و صبح همه ملت روسیه به خیر. جا دارد که از رئیسجمهور روسیه به خاطر میزبانیشان از نشستهای بسیار بااهمیت سازمان همکاریهای شانگهای و بریکس ابراز امتنان نمایم. سازمان همکاریهای شانگهای یک دیدگاه دارد که همانا ایجاد روابط اقتصادی بینالقارهیی اروپا - آسیا میباشد. آنچه که افغانستان را بیشتر علاقهمند میسازد این است که کشور ما در این دیدگاه به عنوان چهارراه تجارت، ترانزیت و سرمایهگذاری نقش ایفا خواهد کرد. ما در مهمترین موقعیتِ بین آسیای جنوبی و آسیای مرکزی، و آسیای غربی و جنوبی قرار داشته و با چین نیز سرحد مشترک داریم. لذا ما یک نقطه آرمانی اتصال هستیم که برای ما از اهمیت فوقالعاده برخوردار است. سازمان همکاریهای شانگهای به این نتیجه رسید که مشکلات امنیتی حل شدنی است.
روسیه و چین که یکی از بزرگترین سرحدات غیرمشخص و تحت منازعه را دارند، توانستند مشکلات امنیتی را مهار نموده و قدمهای پیشرفت را بپیمایند. موضوع امنیتی برای ما اهمیت زیادی دارد، چون منطقه ما با تهدیدهایی از ناحیه تروریزم، مواد مخدر و افراطیت مواجه میباشد - تهدیدهایی که هیچ کشور به تنهایی نمیتواند به آنها رسیدگی کند.
در عین حال، منطقهی ما یک ساحهی بسیار وسیع با فرهنگهای گوناگون میباشد. جوانان افغان تقریباً در تمام کشورهای عضو سازمان همکاریهای شانگهای مصروف فراگیری دانش و ادامه تحصیلات عالیاند. هر یک این جوانان میتواند یک نماینده بسیار خوب افغانستان در کشور میزبان باشد. حتی
زمانی که آنان به وطن برمیگردند، میتوانند سفرای حسن نیت آن کشورها در میان ما باشند. لذا، این سه ساحه برای ما حایز اهمیت حیاتی است.
رفاه، که رسیدن به آن هدف منطقه ما را تشکیل میدهد، همواره با فقر تهدید میشود. منطقه ما هنوز با یک فقر گسترده روبهرو است و لازم و ضروری است که بر آن فایق آییم تا ملتها بتوانند در این جوامع حاکمیت داشته باشند.
خبرنگار: آیا افغانستان پلان دارد تا به عضویت کامل این سازمان دست یابد؟
رئیسجمهور غنی: بلی! ما در مرحله انجام کارهای لازم و مقدماتی قرار داریم. هماهنگی لازم با تمام رهبران دول عضو وجود دارد، و از اینکه در این زمینه حمایت آنان را داریم، خرسند هستیم.
خبرنگار: وضعیت همکاریای که در حال حاضر بین روسیه و افغانستان وجود دارد را چگونه ارزیابی میکنید؟
رئیسجمهور غنی: همکاری خوب است. یک تعداد پروژههایی است که کار آن قبلاً آغاز شده و در مرحله تکمیل شدن قرار دارند. در زمان شوروی یک مرکز فرهنگی اعمار شده بود که بعدها تخریب گردید، حالا کار آن رو به اختتام است. بعضی سرمایهگذاریهای مشترک میان شرکتهای روسی و افغانی نیز وجود دارد که همکاریهایی نیز در این زمینه صورت گرفته است. اما بدون شک که کارهای بیشتر میتواند صورت گیرد. تجارت میان دو کشور از اهمیت زیادی برخوردار است. روسیه چهارمین شریک بزرگ تجارتی افغانستان به شمار میرود. صادرات این کشور به افغانستان با ارزشی بیش از یک میلیارد دالر در سال میباشد؛ اما صادرات افغانستان به آن کشور در یک حد بسیار پایین قرار دارد. لذا، باز هم تأکید میکنم، ما تلاش داریم که روابط دوجانبه تجارتی خود را هر چه بیشتر توسعه دهیم.
خبرنگار: اما در سالهای اخیر تجارت دوجانبه و روابط اقتصادی بین روسیه و افغانستان در نوسان بوده است. به نظر شما، طرفین به خاطر بهبود آن، چه اقداماتی را باید روی دست گیرند؟
رئیسجمهور غنی: آنچه که ما باید انجام دهیم این است که از موجودیت یک سلسله پروژههای زیربنایی با حمایت منطقهیی حصول اطمینان نماییم. افغانستان نیازمند سرمایهگذاری بیشتر در عرصه زیربنایی خود است. چون در نبود یک خطآهن، آسیای مرکزی و اروپا و آسیای جنوبی و به همین شکل آسیای غربی نمیتوانند با هم وصل گردند. این ساحاتی است که ما به خصوص نیازمند بانک توسعهیی جدیدی میباشیم که بریکس ایجاد نموده است. ما میتوانیم سرمایهگذاریهای مشترک را تأمین نماییم.
افغانستان یک کشور غنی است؛ تنها یکسوم ثروت طبیعی ما، سه تریلیون دالر تخمین زده میشود. روسیه در این زمینه تجربه کافی دارد، چون این کشور در دهههای گذشته سرویهای مقدماتی را در افغانستان انجام داده است. خوب، این یک بخش دیگر است؛ اما سرمایهگذاری در هر دو کشور و برداشتن موانع فراراه سرمایهگذاری از هر دو طرف، میتواند تجارت میان دو کشور را در حد قابل ملاحظهای افزایش دهد.
خبرنگار: ممکن است از بعضی پروژههای مربوطه نام ببرید؟
رئیسجمهور غنی: خوب، تونل سالنگ که مهمترین تونل در کشور ما محسوب میشود و شمال افغانستان را به جنوب آن وصل میکند. سالنگ سه هزار و سهصد متر از سطح بحر تعریف دارد. این تونل در حال حاضر از وضعیت خوبی برخوردار نبوده و تخریب شده است. بدیل گذرگاه سالنگ، یک پروژه توسعهیی بسیار زیاد مهم است. احیای لولههایی که در گذشته با اتحاد شوروی وقت وصل بود، میتواند بخشی از شبکه وسیع تجارت در منطقه باشد. گاز ترکمنستان که به پاکستان و هند منتقل میگردد، نیز یک فرصت بسیار خوب بوده که قرار است به زودی ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند به صورت مشترک روی آن کار کنند.
مدیریت آب نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است. ما دهها هزار (کیلومتر) سرک مواصلاتی را خواهیم ساخت. این فقط نمونههای بود که بیان نمودم، فراتر از این، فرصتهای بسیار زیادی در دست است.
خبرنگار: به نظر شما، همکاری در کدام عرصه اهمیت بیشتری دارد، در بخش امنیت یا مبارزه با قاچاق مواد مخدر؟
رئیسجمهور غنی: قاچاق مواد مخدر چهار عنصر دارد: تولید، پروسس، انتقال و مصرف. روسیه یکی از بزرگترین قربانیان مصرف مواد مخدر است. متأسفانه که مرگ و میر ناشی از این پدیده در روسیه بیشتر از تمام اروپا است. لذا، این موضوعی است که روسیه به آن دلچسبی خاص دارد. از آنجایی که اقتصاد جرمی از تولید و پروسس مواد مخدر بهره میبرد، و ما از این ناحیه صدمه میبینیم، و از طرفی هم با مشکل شدید اعتیاد در میان جوانان ما به خصوص آنهایی که از مهاجرت برمیگردند مواجه هستیم، لذا یک استراتیژی نیاز است تا کشورهای مصرفکننده، کشورهای مسیر قاچاق و ترانزیت و کشورهای تولیدکننده و پروسسکننده مواد مخدر با هم یکجا در برابر این پدیده، اقدام مشترک کنند.
این تهدید را بدون توسعه زراعت و تأمین رفاه اقتصادی، نمیتوان نابود کرد. چون مزد کارگر، به طور مثال، روزانه ٤ دالر است، اما قاچاقچیان مواد مخدر روزانه ۱۶ دالر در فصل این مواد به کارگر پرداخت میکنند. ما نیاز داریم تا سطح زندگی مردم را بلند برده و یک طبقه متوسط را به وجود بیاوریم. افغانستان و روسیه با یک تهدید مشترک در این زمینه مواجهاند و من امید دارم که همکاریهای ما بیشتر از پیش، توسعه یابد.
خبرنگار: قرار است شما امروز با رئیسجمهور پوتین ملاقات نمایید. چه موضوعاتی شامل آجندای این ملاقات میباشد؟
رئیسجمهور غنی: همکاریهای منطقهیی، همکاریهای دوجانبه و همکاریهای جهانی. افغانستان به هدف تروریزم جهانی و منطقهیی مبدل گشته است. تروریزم، روسیه، چین و هند را تهدید میکند. ما در خط مقدم مبارزه با تروریزم قرار داریم و به نمایندگی از سایر کشورها، با این پدیده میجنگیم. اما لازم است که همگان با درک ابعاد این تهدید با هم همکار باشند.
در عین حال، افغانستان این فرصت را دارد که به یکی از موفقترین و مرفه ترین کشورهای منطقه مبدل شود. امیدوارم که همکاری نه تنها به خاطر مقابله با تهدیدات، بلکه به خاطر استفاده از فرصتها نیز صورت گیرد.
خبرنگار: خبرهایی وجود دارد که در این اواخر مذاکرات بین طالبان و دولت افغانستان آغاز گردیده است. به نظر شما این مذاکرات موفقیتی در پی خواهد داشت؟ در صورتی که پاسختان مثبت باشد، در چه مدت زمان شما به توافق خواهید رسید؟
رئیسجمهور غنی: خوب، باید بگویم که برای اولین بار در جریان ١٤ سال گذشته، مذاکرات مستقیم و رو در رو میان طالبان و دولت افغانستان صورت میگیرد. لذا، از نظر روانی یک مرحله بسیار مهم است. ما سه هدف را در این نشست دنبال میکردیم. نخست، توافق در مورد مجلس بعدی که صورت گرفت و در ۱۳ جولای یا حوالی آن تدویر خواهد شد. دوم، تعیین موضوعات عمدهای که به آنها به صورت مشترک یا یکجانبه رسیدگی صورت گیرد؛ به این هدف نیز نایل آمدیم. و سوم، اقدامات اعتمادسازی بود، به خصوص کاهش خشونت. ما افغانها در تمام طرفها قربانی میدهیم و مسئولیت من به عنوان رئیسجمهور افغانستان این است که به این خونریزی نقطه پایان بگذارم. توافقات صلح، مسیر خود را میپیماید، امیدوارم این روند به سرعت طی گردد. هدف عمده برای ما رسیدن به صلح پایدار است، صلحی که امنیت افغانستان و ثبات منطقه در آن تضمین گردد.
خبرنگار: به نظر شما، دولت اسلامی [داعش] برای جهان یک تهدید بزرگ خواهد بود؟
رئیسجمهور غنی: (داعش) یک تهدید مهم است. بزرگ یا کوچک، تهدیدهای دیگر را نیز در کنار خود دارد. چون یک سازمان بسیار متفاوت از القاعده است، لذا یک تهدید مهم محسوب میشود. در جریان ١٤ سال گذشته، شکل تروریزم تغییر کرده است؛ به قساوت آن افزوده شده، منظمتر و ثروتمندتر شده است، تمرکز آن بیشتر روی تخریب است، نه تنها به خاطر تخریب بلکه با هدف ایجاد رعب و وحشت و شکستن روحیه مردم. ما از این تکتیکهای تروریزم، آگاهی داشته و آن را تحت نظارت خود داریم. اما، باز هم تأکید میکنم که لازم است منطقه یک درک مشترک از تروریزم داشته باشد.
تروریزم به سرعت و با قساوت و بیرحمی تمام در حرکت است، حال آنکه پاسخ دولتها در برابر آن پراکنده، بطی و تدریجی میباشد. لذا، لازم است تا در این قسمت یک توازن ایجاد گردد؛ نحوه پاسخدهی ما در برابر تروریزم باید تغییر کند، یک درک واحد از تروریزم نزد ما به وجود بیاید، بعد یک راهکار عملی مشترک ایجاد کرده، متعاقب آن، پلان محو این پدیده را عملی نماییم.
نابود ساختن تروریزم از توان یک کشور یا یک حکومت خارج است. اما به صورت مشترک، ما هم منابع و هم توانمندی به خاطر از میان برداشتن این پدیده را خواهیم داشت. ما باید به خاطر رسیدگی به این معضل، درک مشترک و اراده سیاسی مشترک داشته باشیم.
خبرنگار: آیا میتوانید با این تهدید مقابله نمایید؟
رئیسجمهور غنی: بلی، قطعاً. به خاطر اینکه جهان با یک تهدید بزرگ مواجه است و ما به عنوان حکومتها یا نهادهای حفاظتکنندهی مردم، باید بالای این تهدیدها فایق آییم. ما زمانی میتوانیم به هدف خود برسیم که از رقابت دوری نموده در همکاری با هم قرار داشته باشیم و روی موضوعات کوچک که باعث انشعاب ما میگردد، توجه نداشته، روی موضوعات بزرگی تمرکز کنیم که ما را به هم نزدیک میسازد. ما میتوانیم یک صف واحد را در برابر این تهدید تشکیل دهیم.
خبرنگار: تشکر از شما
¹ این مصاحبه در حاشیه نشست سران کشورهای بریکس و سازمان همکاری شانگهای در شهر اوفای روسیه انجام شده است.