اصلاحات انتخاباتی، شفافیت و اعادهٔ اعتماد عمومی به سیستم انتخاباتی افغانستان
سخنرانی در مراسم سوگند اعضای کمیسیونهای انتخاباتی
اساسي ټکي:
- اصلاحات انتخاباتی: حل مشکلات گذشته از طریق قوانین و طرزالعملهای بهتر.
- گزینش شفاف: پروسهٔ تقرر فراگیر با اشتراک تمام جوانب ذینفع.
- استقلالیت و پاسخگویی: کمیشنران غیروابسته (غیرحزبی) و پایبند به اصول و قواعد.
- حاکمیت قانون: برخورد قانونی با هر نوع تخلف و تخطی انتخاباتی.
- مبارزه با فساد: ایجاد کنترولهای داخلی و مکانیزمهای قرنطین (جداسازی آرای پاک از ناپاک).
- اعتماد عمومی: اعاده و تقویت باورمندی مردم به پروسهٔ انتخابات.
- آمادگی برای انتخابات: برگزاری به موقع، شفاف و قابل اعتماد انتخابات.
- حمایت دولتی: تأمین منابع و امنیت بدون اعمال هرگونه مداخله.
- تداوم قانون اساسی: انتقال مسالمتآمیز و دموکراتیک قدرت سیاسی.
۱۳ حوت ۱۳۹۷ | قصر چهارچنار
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب داکتر صاحب عبدالله عبدالله، جناب استاد دانش قاضیالقضات صاحب، هاشمی صاحب، تمام اعضای کمیسیونهای انتخابات و شکایات، رؤسای دارالانشای کمیسیون انتخابات و شکایات، داکتر صاحب فضلی و همکاران اداره امور، السلام علیکم و رحمتالله و برکاته!
په تېرو پارلماني ټاکنو کې چې کومې ستونزې رامنځته شوې، خصوصاً د نتایجو د اعلان په برخه کې، دغه وضعیت ته په کتو سره د دې ضرورت پیدا شو چې نه یوازې د دواړو انتخاباتي کمیسیونونو په ترکیب کې اصلاحات راشي، بلکې د انتخاباتو قانون هم تعدیل شي.
از جناب استاد دانش، قاضیالقضات صاحب، لوی خارنوال صاحب، هاشمی صاحب، به نمایندگی داکتر صاحب عبدالله و خودم و تمام حکومت وحدت ملی امتنان میکنم که در تعدیل قانون انتخابات مشورههای سرتاسری را با احزاب سیاسی تمام کاندیدان و متخصصین انجام دادید و نتیجه این یک اجماع کامل سیاسی راجع به قانون نو انتخابات بود، در عین حال از داکتر صاحب فضلی، چخانسوری صاحب، طوطاخیل صاحب، معین صاحب وزارت عدلیه و همه همکارانتان که در ترتیب اسناد سهم گرفتند، ابراز امتنان میکنم.
اوس له نوي قانون سره سم لازمه وه چې د دواړو کمیسیونونو لپاره کمیشنران او د دارالانشاء رئیسان وټاکل شي. دغه ټاکنه هم چې لېست یې د ټولو سیاسي ګوندونو او انتخاباتو باندې د څار د ټولو بنسټونو له خوا ترتیب شوی و او د جمهوري ریاست د انتخاباتو لپاره د ټولو کاندیدانو له خوا رایې ورکړل شوې چې نتیجه یې نن ستاسې په مخ کې ده.
مسئله مهم این است که این کمیشنران از تمام جناحها، کاندیدان، احزاب راجستر شده و تمامی نهادهای ناظر انتخابات و جامعه مدنی نمایندگی میکنند.
اینها مورد تأیید همه احزاب، نهادها و کاندیدان میباشند و از سوی آنها معرفی گردیدهاند. این پروسه را همه ملت مشاهده نمود که اعضای کمیسیونها در یک فضایی کاملاً شفاف انتخاب شدند، حالا این اتهامات از بین رفت که گفته میشد کمیسیونهای انتخاباتی مربوط به این و آن جناح است.
با توجه به اشتباهات و تخطیهای گذشته میخواهم که کمیشنران محترم را به چند موارد متوجه سازم:
د نوي قانون د تعدیل په اساس ټولې انتخاباتي تېروتنې د افغانستان د جزا نافذه قوانینو کې پیش بیني شوې دي، ټولې به د عدلي ارګانونو له خوا وڅېړل شي او مرتکبینو ته به جزا ورکړل شي.
وضاحت کامل باشد که قانون جزای افغانستان سر اعضای محترم تمام کمیسیونها و کارمندان دو کمیسیون تطبیق میشود.
د دې لپاره چې له وظیفې نه د ناوړه استفادې او فساد مخه ونیسوو، دواړه کمیسیونونه باید خپلو منځو کې سره کښېني او د قرنطین یو مشخص میکانیزم جوړ کړي.
طبق قانون انتخابات هیچ عضو کمیسیونها حق ندارد که در یک حزب سیاسی فعال باشد. ارتباطات شما با احزاب سیاسی که قبلاً به آنها تعلق داشتید از امروز قطع و هر نوع ارتباطات شما تخلف پنداشته میشود و یک میکانیزم واضح قرنطین باید وجود داشته باشد که حسابدهی و شفافیت کامل را برای ملت افغانستان به وجود بیاورد.
تقریباً همهتان در بیانیههای خود گفتید که عمدهترین وظیفه شما ایجاد اعتماد ملت بالای کمیسیونها و پروسه رأیگیری است و ما انتظار این را داریم که خود شما اصول واضح را برای ایجاد اعتماد مجدد و کامل ملت بالای یک پروسه شفاف به وجود بیاورید.
بل لومړیتوب له نن نه تر دوو ورځو پورې به دوی خپل نوي رئیسان وټاکي. دواړه کمیسیونونه به نه یوازې د جمهوري ریاست انتخاباتو، بلکې د ولایتي شوراګانو د غزني ولایت، ولسي جرګې او د ولسوالیو شوراګانو انتخاباتو لپاره هم چمتووالی نیسي او د دې ترڅنګ باید دوی د پارلماني ټاکنو د پاتې نهايي نتایجو فیصله هم زر تر زره وکړي چې د دواړو کمیسیونونو دغه کار به د افغانستان ځورېدلي ملت ته د دوی لومړۍ او مهمه ازموینه وي.
مهمترین دستاورد تاریخ معاصر ما قانون اساسی است که توسط آن در نتیجه انتخابات آزاد اقتدار از یک حکومت منتخب به حکومت منتخب دیگر گردش میکند.
خواهران و برادران!
به شما خطیرترین وظیفه سپرده شده است. استقلالتان در محتوای کارتان واضح است اما سابقه تجارب در پروسه انتخابات نشان داده است که استقلالتان نسبی و تحت قانون تنظیم شده است.
حکومت وعده مطلق میکند که از هر نوع مداخله جلوگیری کند و قوای امنیتی و دفاعی با افتخار افغانستان، امنیت انتخابات را خواهند گرفت؛ اما اعتماد ملت بالای کمیسیون باید مطلق باشد. هر نوع خدشه در اعتماد قابل قبول نیست؛ چون سرنوشت کُل ملت افغانستان به اعمال مناسب و قانونی شما بسته است.
تاریخ انتخابات، تعیین شده است، در این قسمت شما نه تنها که به خاطر تحقق یافتن انتخابات به تاریخ تعیینشده کار و زحمت میکشید؛ بلکه تمام ادارات دولتی با شما همکار خواهد بود و از نظر منابع دولت جمهوری اسلامی افغانستان تعهد میسپارد که تمام منابع ضروری را در اختیار شما قرار خواهد داد.
مسیر تقویتسازی نظام جمهوری اسلامی آغاز شده است و راهی برگشت ندارد، یک مثال زنده و واضح همین تقویتسازی اصلاحات اخیر در پروسه انتخابات ماست.
در اخیر به کمیشنران و رؤسای دارالانشای هر دو کمیسیون مسئولیت مهم و وظایف جدید را تبریک گفته و از بارگاه خداوند متعال برایشان موفقیت آرزو میکنم.
حالا از داکتر صاحب عبدالله عبدالله خواهش میکنم که اظهارات خویش را شریک بسازد.