از انزوای محاط در خشکه تا چهارراه جهانی: احیای میراث راه لاجورد
سخنرای در مراسم افتتاح دهلیز ترانزیتی و ترانسپورتی راه لاجورد - هرات
نکات اساسی:
- فرمان شهروندان: اقدام بر اساس صدای مردم که حکومت شنوا است.
- شکستن انزوا: پایان دادن به آسیبپذیری ناشی از خشکه و تهدیدات مسدود شدن مرزها.
- فلسفه وصل: مبدل ساختن افغانستان به پل ارتباطی منطقه به جای نقطه جدایی.
- میراث ۴۰۰۰ ساله: احیای مسیرهای تجارتی قدیمیتر از راه ابریشم.
- چهارراه هرات: احیای نقش هرات به عنوان مرکز تجارت و دانش.
- فرهنگ مهماننوازی: آغوش باز برای شرکا و رد کردن کسانی که با نیت بد میآیند.
- اعتماد منطقهای: سرمایهگذاری همسایگان، سیگنال اطمینان به آینده افغانستان است.
- رشد صادراتمحور: گذار از کمک به سوی تجارت؛ صادرات زعفران، مرمر و میوه.
- رهبری سکتور خصوصی: پیشقدم شدن سرمایهگذاران در استفاده از زیربناهای جدید.
- الگوی ملی: تعمیم موفقیت هرات در تمام ولایات سرحدی کشور.
۲۲ قوس ۱۳۹۷ | هرات
بسم الله الرحمن الرحيم
خواهران و برادران هرات، جناب وزیر صاحب اسماعیل خان، جناب مولوی صاحب خدایداد، همه بزرگان هرات، خلیفه صاحب نوین، همه بزرگان، سفرای محترم ممالک دوست و برادر، اعضای محترم کابینه و داوودزی صاحب، اولتر از همه تحفه پیشوای بشریت را خدمتتان تقدیم میکنم، السلام علیکم و رحمتالله و برکاته!
یک باغبان هرات به نام گل احمد خان در نمایشگاه زراعتی به من یک فرمایش کرد، فرمایشش این بود که کوریدور هوایی را استقبال میکنم، منتظر هستم که کوریدور زمینی باز شود. مبارک باد گل احمد خان و مردم هرات.
معیار یک حکومت مسؤول این است که فرمایشات مردم خود را جامه عمل بپوشاند و امید است که امروز هرات باستان یک قدم بزرگ دیگر را در احیای مشق و تمدن گذشته خود برداشته باشد. همه مردم هرات را باز تبریک میگویم و از وکیل صاحبان پارلمان و شورای ولایتی، خواهران و برادران، سکتور خصوصی هرات، همکاران وزارت محترم امور خارجه و اداره امور ریاست جمهوری، و سفرای ما که در این راستا زحمت زیاد کشیدند، ابراز امتنان میکنم.
قبل از اینکه به موضوعات امروز برویم، از تمام شهدای ما یاد میکنیم و خاصتاً از شهید جنرال نعمتالله خلیل معاون قول اردوی هرات و همکارانشان که در سقوط طیاره شهید شدند، اتحاف دعا میکنیم و برای ایشان جنت میخواهیم و از مردم شریف هرات که پیکر وی را با شکوه زیاد دفن کردند، از صمیم قلب ابراز امتنان میکنم.
درد هر جنرال، سرباز، افسر و ساتنمن ما، درد کل مردم افغانستان است و از قوای امنیتی و دفاعی خود هم برای دفاع افغانستان و خاصتاً برای دفاع پروژههای بزرگ ملی، ابراز تشکر میکنم.
همچنین به مردم فاریاب که نقطهی دیگر وصل راه لاجورد هستند، از صمیم قلب تبریک میگویم و امید است که آقینه و تورغندی با هم مرتبط باشند و به زودی منتظر هستیم که پروژه بزرگ خطآهن که حیرتان را به تورغندی وصل خواهد کرد و یک قدم بزرگ دیگر در احیای راههای ابریشم و راههای لاجورد و دیگر راههای ارتباطی ما باشد، عملی شود و یاری صاحب و همکارانشان انشاءاللهتعالی این را عملی خواهند کرد.
امروز یک مانع بزرگ برای اینکه هدف ما که یک افغانستان صادراتی و متوصل است، دور شد. هفده سال پیش افغانستان در انزوا بود، ما راه ارتباط با کس نداشتیم و چهار سال پیش تهدید میشدیم که اگر این و یا آن سرحد را سرتان بسته کنیم، نان خوردن نخواهید داشت، امروز افغانستان متوصل است.
هدف مردم، دولت و قشر اقتصادی افغانستان، وصل است، ما مردم وصل هستیم نه مردم فصل. ما جدایی و انزوا نمیخواهیم، بلکه ارتباط و همکاری میخواهیم و این راه که باز شده معنیاش بسته شدن راههای افغانستان در مقابل آسیای جنوبی نیست، بالعکس قدمی است که این راه لاجورد، آسیای جنوبی را در قدم دوم به آسیای مرکزی، قفقاز و اروپا وصل کند.
اگر سه دقیقه اجازه بدهید که سر سابقه راه لاجورد صحبت کنم، چون باز دفعهها مردم سوال میکنند که چرا نامش را راه ابریشم نگذاشتید. جواب ساده این است که راه لاجورد چهار هزار سال سابقه دارد، راه ابریشم در سال یکصدو نژده قبل از میلاد ایجاد شد، بنا بر این صادرات لاجورد افغانستان و بدخشان به مصر و هندوستان چهار هزار سال سابقه دارد، راه ابریشم تقریباً دو هزار سال بعد از آن آمد، ما راههای وسیع داریم، به یک راه محدود نیستیم و صدها راه وصل میخواهیم.
در این بخش، تاریخ درخشان هرات را فراموش نکنیم، قبل از اسکندر مقدونی، هرات سر شاهراه بزرگ منطقه که یک هزار و ششصد میل بود، موقعیت داشت، بعد از آن بار بار هرات حیثیت کلیدی و یاقوت را در زیور ارتباط منطقهای داشت.
مخصوصاً از آن فرزند تاریخساز هرات، طاهر فوشنجی باید یاد کنیم که تاریخ منطقه و جهان اسلام را تغییر داد. امروز اکثریت مورخین به این عقیده هستند که همراه طاهر، تجارت، علم و صنعت از شرق به غرب یعنی به بغداد رفت. عرض من چیست؟ پروگرام ما بسیار ساده است. ما میخواهیم که مجد گذشته خود را زنده کنیم و این مجد به ارتباطات و وسایل ارتباطی بسته است. متفکر، تجار، سرمایهدار، صنعتکار و جوان و زن هرات، در ارتباط با دنیای اسلام، منطقه و جهان هستند.
افغانستان به صورت عموم و هرات به صورت خصوص چهارراه بوده است. در گذشته اگر به مرکز شهر هرات ببینید، نامش چهارسو بود و در چهارسوی هرات از شرق و غرب، شمال و جنوب و از اقصای روسیه و سایبیریا تا اقصای نیپال مردم حضور داشتند. فراموش نکنیم که ما فرهنگ مهماننوازی داریم، نه فرهنگ رد. فرهنگ رد ما تنها برای کسانی هست که به نظر چپ طرف ما ببینند و امید است که از تاریخ یاد بگیرند که بهتر است با ما دست بدهند تا با ما مشت بزنند.
در گذشته ما موقعیت چهارراه، مرکز تفکر و شهرها را داشتیم. فراموش نکنید که وقتی تاریخ دانان عرب به بلخ آمدند، نامش را امالبلاد گذاشتند. از خاطری که ۵ یا ۶ چند شهرهایی بود که آنها دیده بودند. امروز ما نه تنها که دروازهی نیمقاره هند هستیم، انشاءاللهتعالی باز دروازه آسیای مرکزی، قفقاز و اروپا هم هستیم. من میخواهم که از شرکای بینالمللی ما که امروز، این روز تاریخساز را برای ما ممکن ساختند، ابراز تشکری کنم.
اول جمهوری ترکمنستان، از جلالتمآب بردی محمدوف برادر عزیزم که دفعه پیش هم به هرات تشریف آورده بود، از صمیم قلب ابراز امتنان کنم. خواهران و برادران! ترکمنستان نه تنها فیصله کرد که ما را وصل کند، بلکه فاصله خط آهنی که بین ماری، تورغندی و فاریاب وجود داشت، به پول خود و زحمت کارگران و انجنیران ترکمنستان، تکمیل کرد و ما را وسیله وصل داد. تشکر جمهوری ترکمنستان!
رئیس جمهوری محترم آذربایجان برادر عزیزم الهام علیاوف، در سال ۲۰۱۲ در کنفرانس شیکاگو اعلام کرد که راه کوریدور شمالی را ممکن میسازد. آذربایجان صدها میلیون دالر سرمایهگذاری کرد. اگر سرمایهگذاری آذربایجان نمیبود، خطآهن به جورجیا و ترکیه هم وصل نمیشد. از جمهوری آذربایجان و خاصتاً جلالتمآب علیاوف به نمایندگی از مردم افغانستان، ابراز امتنان میکنم. همچنین از رئیسجمهور ترکیه برادر عزیزم جلالتمآب اردوغان که یک سرمایهگذاری عظیمی را سر ارتباط بین جیحان و باتومی در قسمت اول در بخش پایپلاین به وجود آورد و حالا به خطآهن. قبل از این در حدود ۲۴ روز در بر میگرفت که از ترکیه به آذربایجان برسید؛ ولی امروز، دو روز وقت میگیرد. همچنین از دوست بسیار عزیزم جلالتمآب گیورگی مارگولی شویلی ابراز امتنان میکنم که خود ایشان و هم رئیسجمهور پیشین جورجیا یک سرمایهگذاری عظیم را در مناسبات نیک بین افغانستان، جورجیا و راه لاجورد ایجاد کرد.
این مثالها را از این خاطر گفتم که وقتی جناب طهماسبی صاحب [وزیر ترانسپورت] روی موافقتنامهها و قراردادها صحبت میکرد که مطلق ضرور است که از ایشان و جناب شمس صاحب، یاری صاحب، همه همکاران، سفیر صاحب ما ویسى صاحب [سفیر افغانستان در آسترلیا] که زحمت زیاد کشیدند، سفیر صاحب ناب، سفیر صاحب خلیلی و دیگر سفرا و از تمام همکاران وزارت امور خارجه ابراز امتنان میکنم؛ اما سرمایهگذاری عمومی بدون صدها میلیون دالر سرمایهگذاری، این ممکن نمیبود. این نمونه چیست؟
این نمونه این است که همسایههای شمالی ما سر آینده افغانستان اعتبار دارد و این اعتبار برای ما زمینه این را فراهم میکند که پس به گل احمد خان بیاییم. حال انگور بی نظیر هرات انشاءالله به اروپا میرسد. سنگ مرمر چشت شریف که در دنیا بی نظیر است، انشاءالله به ایتالیا و دیگر جاها پس میرسد و زعفران هرات که سه بار مقام اول جهانی را پیدا کرده، به تمام نقاط به حیث صادرات افغانستان خواهد رسید و این ابتدای کار است. انار کندهار، بادام سمنگان و زابل و تمام پیداوار ولایات دیگر ما، شیرین بویه، هینگ و اینها انشاءاللهتعالی به بازار جهانی میرسد. در این، خوشی تمام مردم افغانستان است، همانگونه که مردم افغانستان افتتاح بند سلما را جشن گرفتند، من امروز توقع دارم که کل مردم افغانستان شروع این کوریدور را استقبال کنند و جشن بگیرند.
نکته آخرم! آرزوی دیرینه هراتیان، برای احیای مجد دورههای تیموری، طاهری و قبلالتاریخ انشاءاللهتعالی در حال عملی شدن است. وعده من این است که تا یک رمق در جان داشته باشم، این تقاضای هراتیها را عملی میکنم و پیامم به ۲۰ ولایت دیگر افغانستان که هم در نقاط سرحدی هستند، این است که چیزی را در هرات شروع کردیم، انشاءاللهتعالی در تمام افغانستان تکرار خواهد شد. در آخر بازهم، اول از تمام همکارانی که در این سهم گرفتند، تشکری میکنم. دوم، توپ حالا در میدان سرمایهگذاران ماست. زمینه برابر شده، حال ببینیم که توپ را شما با کدام قوت و تا کجا میرسانید. من یقین دارم که این ظرفیت در شما است و انشاءاللهتعالی عملی میشود و کارهای باقیمانده توجه عاجل کار دارد که انشاءاللهتعالی به آنها برسیم و هر قدم بعدی با تدبیر و دقت؛ اما با سرعت باید عملی شود.
تل دې وي افغانستان!
یشه سین افغانستان!
زنده باد افغانستان و پاینده باد هرات باستان!