وعده یک ملت: اعمال حق رأی و تضمین حاکمیت قانون در افغانستان
سخنرانی به مناسبت آغاز روند ملی انتخابات ولسی جرگه ۱۳۹۷
نکات اساسی:
- ایجاد باور: بدل کردن شک و تردیدها به یک موفقیت تخنیکی با مدیریت و رهبری افغانها.
- میراث ۱۲۲ ساله: ارجگذاری به مبارزه و قربانی یکقرنی مشروطهخواهان برای حاکمیت قانون.
- یک امانت مقدس: تعریف رأی به عنوان «امانتی» که مردم به خانهی ملت میسپارند.
- همبستگی ملی: به تعویق انداختن یکهفتهای انتخابات در قندهار به احترام سوگواری و غم مردم.
- وجیبه شهروندی: تغییر دیدگاه از «فرمان رئیسجمهور» به حق و وجیبهی شخصی هر شهروند.
- جانشینی قانونی: استفاده از قانون اساسی به عنوان یگانه تضمینکننده انتقال قانونی قدرت.
- آینده فراگیر: تعهد به تعیین تاریخ مشخص برای برگزاری انتخابات در ولایت تاریخی غزنی.
۲۸ میزان ۱۳۹۷ | لیسه امانی
بسم الله الرحمن الرحیم
ملت بزرگ افغانستان!
این روز را به شما تبریک میگویم. ناباوري، امروز به باور بدل شده؛ شک و تردید بود؛ اما امروز به یقین بدل شده است؛ انتقاد بود، امروز انشاءالله تعالی به همکاری بدل شده است. من اول میخواهم از اعضای محترم کمیسیون مستقل انتخابات ابراز امتنان کنم که به اساس گزارش نماینده خاص سرمنشی ملل متحد که به شورای امنیت ملل متحد داد، از نگاه تخنیکی، این موفقترین ترتیباتی بوده که تا به حال گرفته شده است. همچنین از نیروهای دفاعی و امنیتی، خاصتاً قوای هوایی افغانستان که مواد ضروری و غیر ضروری را به تمام نقاط افغانستان انتقال دادند، تشکر میکنم. تا دیروز شام تنها یک ولسوالی مندور نورستان مانده بود که انشاءالله تعالی امروز صبح به آن هم توجه خواهد شد، این یک موفقیت بزرگ است و تمام اینها توسط خود افغانها شده است. نو له دې نظره ټولو ته مبارکي وایم او له ټولو نه مننه کوم.
من میخواهم از کاندیدان محترم ولسیجرگه ابراز امتنان کنم، اول اینکه خودشان را کاندیدا کردند، دوم در مبارزات انتخاباتی سهم گرفتند و مردم را بسیج کردند، و این نشاندهنده باورمندی به قانون اساسی است که به اساس انتخابات آزاد و رأی مردم، وکلای مردم تعیین میشود.
نو د زړه له کومې مننه کوم چې تاسې ځانونه کاندید کړل او په دې مو باور درلود چې ولس ته مراجعه کوئ او ولس به فیصله کوي چې په څه اساس تاسې ته رایه درکوي. اما زه غواړم خاصتاً د افغانستان له ټولو هموطنانو نه مننه وکړم چې اضافه له ۸ میلیونه واجد شرایط هموطنان مراکز و ته ولاړل، نومونه یې ثبت کړل او نن دي ته آماده دي چې د افغانستان راتلونکی پخپله وټاکي.
رایه یو امانت دی چې موږ یې سپارو او د هغه امانت په اساس موږ له هر کاندید نه دا غواړو چې اساسي قانون او زموږ موضوعه قوانین تطبیق کړي او کله چې د ملت کور ته ځي، د ملت استازیتوب وکړي. نوم یې ځکه ولسی جرګه ده چې د ولس استازیتوب باید وکړي او لازمه ده چې دلته یو واضح ټولنیز تړون وي چې هر وکیل صاحب چې راځي او نن انتخابېږي د هغه په اساس یو ژمنه ولري چې اساسي قانون ته، د افغانستان لوړو ګټو ته ژمن وي او ټولو موضوعه قوانینو باندې به کلک درېږي او هغه قوانین به وضع کوي چې د افغانستان ولس یې غواړي او د افغانستان ضرورت دی.
من میخواهم که از شهدای راه آزادی و مبارزه با تروریزم بینالمللی هم امروز یادآور شوم. شهدای راه آزادی ما شهدایی هستند که از کاندیداها گرفته که آخریناش جناب قهرمان صاحب¹ بود و شهدای خانواده رسانهها، ژورنالیستهای محترم، ناظرین و تمام افراد ملکی که در این پروسه سهم وسیع داشتند، اینها همه شهدای راه آزادی هستند. شهدای مبارزه با تروریزم که آخرین شهدای ما جنرال صاحب رازق و جنرال صاحب مومن حسینخیل [آمرین پولیس و امنیت ملی قندهار] هستند.
من دیروز به اساس بررسی شورای امنیت ملی افغانستان فیصله کردم که برای جنرال صاحب رازق رتبه سترجنرالی و برای جنرال صاحب مومن، رتبه دګرجنرالی را بدهیم. اینها شهدای راه مبارزه با تروریزم بینالمللی بودند و در مقابل تروریزم بینالمللی ایستاد شدند و از این خاک دفاع کردند، خداوند جنتها را نصیب اینها بکنند و برای خانوادههایشان و تمام منسوبینشان صبر میخواهم. امروز انتخابات در قندهار به اساس خواهش مردم برای یک هفته به تعویق افتاده، اما کمیسیون محترم انتخابات ټول ترتیب یې نیولی دی چې انتخابات په راتلونکې اونۍ کې وشي، ځکه قندهار باندې لوی غم راغی او له دې غم سره ټول افغانستان ځان خواشینی ګڼي، خپل غم یې ګڼي او ولس خپل نظریات ورکړي او د ولس خواشینۍ ته احترام و. دا فیصله معلومدار د قانون په اساس محترم کمیسیون وکړه او د قانون په اساس د ملي امنیت شورا چې په هغه کې جناب قاضي القضات صاحب، لوی څارنوال صاحب او د اساسي قانون د نظارت مشر او د ولسي جرګې او د مشرانو جرګې رئیسان یې استازي دي، دا فیصله وکړه. موږ غواړو یقین ولرو چې انشاءالله تعالی دا ټاکنې به هم په وخت ترسره شي.
د غزني خلک یوازېني خلک دي چې د دوی په ولایت کې انتخابات نه کېږي، اما جناب استاد دانش، انجنیر صاحب محمد خان او بېک صاحب موظف دي چې تاریخ یې د غزني د ولس په مشوره ترتیب کړي، خو د انتخاباتو تاریخ په دې ستر ولایت د افغانستان کې هم برابر شي چې د اسلامي تمدن کور هم دی او همیشه یې قهرمانان زېږولي.
کلمات آخرم: امروز من به حیث رئیسجمهور صحبت نمیکنم، بلکه به حیث یک شهروند صحبت میکنم و به حیث یک شهروند خواهش من از شهروند دیگر افغان، زن و مرد، پیر و جوان و هر فرد افغان این است که امروز این حق خود را ایفا کند. از یک طرف رأی دادن یک حق است و از طرف دیگر وجیبه است. وجیبه به این معنی است که بدون اینکه این حق را ما عملی کنیم، حق بدون استفاده میماند.
در آخر میخواهم که زیادتر از ۱۲۲ سال مشروطهخواهان افغانستان را نام بگیرم. ۱۲۲ سال پیش اولین مشروطهخواهان اعدام شدند. دیگران نیز بودند مثل واصف صاحب و جوانان رشید که از توپ دهمزنگ پرانده شدند و صدها متفکر افغان مثل مرحوم انیس در زندان جان دادند؛ افرادی مثل داکتر محمودی و شادروان غبار، فرهنگ و دیگر مبارزین این کشور، حبیبی فقید و همه منتظر این روز بودند. این آرزویی نیست که در یک روز و یک سال آمده باشد؛ ملت افغانستان همیشه خواهان این بوده که بتواند مسئله جانشینی را در مقام علیای کشور از راه رای خود حل کند. قانون اساسی ما امروز ضامن این است که تبدیل رهبری در عالیترین سطح دولت و نهادهای انتخابی دولت به اساس اراده مردم میشود. موفقیت این انتخابات را آرزو دارم و وعده ما - به اجازه کمیسیون - و وعده کمیسیون این است که انتخابات ریاستجمهوری همین رقم به وقت و زمان و با تمام کوشش انجام خواهد شد تا ملت افغانستان آینده خود را خودشان رقم بزنند.
یشه سین افغانستان!
تل دې وي افغانستان!
زنده باد افغانستان و پایندهباد دموکراسی ما!