بلخ: د ملي یووالي، د راتلونکي هیلې او د افغانستان د اقتصادي ودې سمبول
مزار شریف کې ولسي غونډې ته وینا
مهم ټکي:
- ملي یووالی: د ټولو قومونو او ټولنو ترمنځ یووالی.
- د راتلونکي هیلې: په ټول هېواد کې د خوشبینۍ رامنځته کول.
- امنیتي ثبات: د ګډې همکارۍ له لارې د امنیت پیاوړتیا.
- اقتصادي وده: د کاري فرصتونو رامنځته کول او دوامداره وده.
- سیمهییزه نښلوونه: د سیمهییزو سوداګریزو اړیکو پیاوړتیا.
- دموکراټیکه حکومتولي: له رڼو دموکراټیکو پروسو ملاتړ.
- د ښځو ځواکمنول: د مشرتابه په کچه د ښځو د ګډون پرمختګ.
- د ځوانانو ونډه: په ملي پراختیا کې د ځوانانو ځواکمنول.
- مذهبي همغږي: د سوله ییز مذهبي ژوند ترویج.
- د زیربناوو پراختیا: د بنسټیزو پروژو او عامه خدماتو ښه کول.
- ښه حکومتولي: د ځواب ویونکې او رڼې حکومتولۍ ډاډ ترلاسه کول.
۱۴ میزان ۱۳۹۷ | مزار شریف
بسم الله الرحمن الرحیم
حرمتلی اولوغلر، قدرلی آپهلر، عزیز ایناغهلر بلخ باستان ولایتی نینگ عزیز یشاووچیلری السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!
حرمتلی بیرینچی عیال بی بی گل و مین، بوگون مزار شریف شهریدن و اوشبو مجلسده سیزلر بیلن بولگنیمیزدن کوپ خرسند میز. بو ولایت و بو شهرنی قدیمی و کته افتخاری تاریخی و اولکن ظرفیتی بار. بو تاریخی میراثگه قدر بیرماق و ظرفیتنی امکانیتگه ایلنتیرماق سیزلرنی یاردامینگیز بیلن ممکن و بیزنی وظیفه و مسئولیتیمیز دیر.
جناب والی صاحب، بزرگان محترم، خواهران گرامی، برادران عزیز و هموطنان عزیز ولایت باستانی بلخ السلام علیکم!
محترم بانوی نخست بی بی گل و من از حضور امروز در شهر مزار شریف و در این مجلس با شما خیلی خرسندیم. این شهر و ولایت، تاریخ باستانی و پر افتخار و ظرفیت بزرگ دارد. گرامیداشت از این میراث تاریخی و تبدیل این ظرفیت به امکانات توسط برنامههای مشخص و منظم انشاءالله تعالی با یاری شما ممکن بوده و وظیفه و مسئولیت ماست.
خویندو او وروڼو! نن زه افتخار لرم چې لومړۍ مېرمن سره بلخ کې یوو، هغه بلخ چې د افغانستان د ملي وحدت کور دی. هغه بلخ چې تفکیک نه کوي چې کوم افغان ورته له کوم ولایت نه راځي او غېږه یې پراخه ده. هغه بلخ چې مېرمنې یې د رابعه بلخي په لاره روانې دي او علماء کرام یې د مولانا بلخي او سل هاو نورو اولیا په لاره روان دي. هغه بلخ چې ځوانان یې مفکوره لري او تجار او صنعتکار یې مشخص پلانونه لري. دا چې زما ملا مو وتړله، زما اراده به پس له دې دوه چنده شي.
حرفهای من در چند بخش است: اول تشکری است. تشکری از این که تمام اقشار بلخ، شورای ولایتی بلخ، علماء کرام، جوانان، خانمها، صنعتگران، جامعه مدنی و تمام ابعاد [اقشار] مختلف جامعه بلخ در این دو روز نه تنها به حیث رئیسجمهور بلکه به حیث یک دوست و خادم، بانوی اول و من را پذیرایی کردند.
دوم از هر بلخی برای ثبات و امنیت بلخ تشکر میکنم. بدون نقش فعال مردم در بلخ ثبات، رفاه و امنیت ممکن نبود. از هر بلخی باز هم از صمیم قلب تشکر میکنم.
سوم از خواهران بلخ یک تشکر ویژه دارم. در عرصههای مختلف، دیروز وقتی که شفاخانه نسایی - ولادی را افتتاح میکردیم، داکترهای لایق، نرسهای ورزیده و قابلههای متعهد را در بلخ دیدیم. امروز حضور بانوان بلخ در تمام عرصههای زندگی قابل افتخار تمام مردم افغانستان است و مخصوصاً صنعتگران و بانوان تجارتپیشه بلخ را دیدیم و نظریات مشخصشان را هم بانوی اول شنید و هم من شنیدم.
از جناب والی صاحب خاصتاً تشکر میکنم. نماینده خاصم بودی، هستی و خواهی بود. از مدیریت سالم جناب والی صاحب، از ایجاد یک فضایی که آیندهنگر است و به آینده باورمند میباشد، تشکر میکنم و خاصتاً تشکری دارم که گزارش وضعیت امنیتی شهر مزار شریف را که از طرف چند تا اوباش به خطر مواجه شده بود، به من رساندی و پیشنهاد قطعه خاص را کردی، دهها قطعه خاص را در خدمتت میدهم. از تدبیرتان ابراز تشکر میکنم، از شورای ولایتی و خاصتاً حدید صاحب تشکر میکنم. مردمسالاری باید بر اساس انتقاد سالم استوار باشد و رئیس جمهوری که حوصله شنیدن انتقاد را نداشته باشد در افغانستان جای ندارد. کار ما این است که در شهر مولانا برای وصل بیاییم نه برای فصل، و اگر نی فغان داشته باشد، فغان آرام دارد، تشکر میکنم از تمام اعضای شورای ولایتی و از تمام اقشار بلخ.
بخش دوم؛ امروز بلخ باستان برای افغانستان و جهان چند پیام دارد و من میخواهم هفت پیامی را که شنیدهام به اطلاع دیگر هموطنان و شهروندان برسانم:
پیام اول بلخ، امید و باورمندی به آینده است، بلخ ناامید نیست، افغانستان ناامید نباشد. من یک فضای آکنده از امید را میبینم. هر جوان، سرمایهدار، خانم و عالمی بلخی که صحبت کرد، از امید به آینده صحبت میکند و این امید کلانترین دارویی رفع بحران چهل ساله میراثی ما است. بلخ امیدوار است که بحران چهل ساله را نقطه پایان بگذاریم و خود بلخ با ثباتش نمونه این میشود که «امید» ریشههای وسیعتر پیدا کند.
پیام دوم بلخ، تحول است. بلخ اصلاحات، مردمسالاری، خانمسالاری، جوانسالاری و مشارکت ملی تمام افغانهای برادر، برابر و خواهر را میخواهد و این را ما با دل و جان قبول و عملی میکنیم.
سوم، بلخ رشد میکند و بلخ آماده رشد است. برای من بلخ امروز دروازه باز افغانستان به آسیای مرکزی، چین، قزاقستان، روسیه و اروپا است. بلخ امروز خود و حیرتان را در یک مقیاس کوچک محلی نبیند. بلخ انشاءالله تعالی به یکی از بزرگترین مراکز صادرات و همچنین تجارت بینالمللی بدل خواهد شد.
از این جهت یک نقشه راه واضح هم برای حیرتان و نایبآباد و هم برای شهر مزار شریف اساسی است و یکی از بزرگترین شرکتهای مشورتی بینالمللی در خدمتتان گذاشته خواهد شد که آینده مزار شریف و شهرهای بلخ و حیرتان را به صورت واضح ببینیم و از حد دروازه به قلب و وحدت شما تعلق دارد. اگر میخواهید که یک جویچه خالی باشد، در آن کوتاهبینی شود، اگر میخواهید که یک شاهراه ده لینه باشد، حیرتان و بلخ آماده است و من میخواهم که یک شاهراه ده لینه باشد نه یک کوچه کوچک.
چهارم، بلخ نقطه وصل است و وصل میخواهد. بعد از ۱۱۷ سال مناسبات برادرانه ما با اوزبیکستان دوباره تأمین شده است و ۱۹ موافقتنامه در یک روز امضا شد و زیادترین فایده را بلخ برده و تبریک میگویم به بلخ و بلخیان.
امروز بلخ از یک طرف نقطه وصل تمام ولایات با همدیگر است. سرمایهای که امروز در بلخ وجود دارد، از کل افغانستان نیست؟ و بلخیان در دیگر نقاط افغانستان سرمایهگذاری نمیکنند؟ دیدگاه ما یک دیدگاه واضح است که اقشار، اقوام، زن، مرد، طفل، جوان، پیر و معلول، همه باهم باید وصل شویم. از این جهت بلخ سر قوای امنیتی و دفاعی خود افتخار میکند، جناب لوی صاحب، جناب معین صاحب ارشد و جناب جنرال صاحب عبادخان از زحمات و توجه عاجلتان که به تغییر وضع شهر مزار شریف کردید، به نمایندگی از مردم شریف مزار شریف و بلخ از شما قهرمانهای افغانستان تشکر میکنم و هدایت واضح من به شما این است که امنیت چهار ولسوالی بلخ در صدر امنیت ملی گرفته شود.
بلخ مرکز وحدت ملی و آیندهاش در وحدت ملی افغانستان است، بلخ به تفرقه، کوتاهنظری، تعصب و امتیازپذیری اجازه نمیدهد. بلخ میخواهد که تمثیل تمام افغانستان را کند و من سر این دیدگاه و شیوه مدیریت جناب والی صاحب افتخار میکنم.
وحدت ملی تنها در حرف نیست، در ارتباط ما است. امروز از برکت پالیسی موفق که پیاده کردیم و به آسیای مرکزی وصل شدیم، تأثیر خشکسالی را مردم احساس نکرد. از جناب غضنفر صاحب و تمام همکاران، تشکر.
چند سال پیش در سال ۲۰۰۹ خشکسالی آمد، تأثیرش را دیدید به چی رقم بود؟ اما امروز کسی احساس این را نکرد که گندم کم است یا زیاد، این نقطه وصل است و در این جا وحدت اقتصادی افغانستان به اندازه وحدت فکری ما مهم است؛ اما پایه همه چیز، وحدت فکری ما است، وقتی افغانها متحد باشند، قوتی را من در روی زمین نمیبینم که ما را شکست داده بتواند.
ما که صدمه در تاریخ دیدیم، از کوتاهبینیها و رقابتهای کوچک خود ما بوده، هیچ اختلاف بزرگ در قشر سیاسی افغانستان وجود ندارد، سر یک چند چوکی، به لحاظ خدا افغانستان را خراب نکنید، چند تا چوکی من برایتان میخرم اگر ضرورت بود. [خنده رئیسجمهور و کف زدن حاضرین]
نکته دیگر بلخ که من میخواهم پیامش را به کل افغانستان بدهم، وفاق مذهبی بلخ است. نمونه خواهری و برادری اهل تسنن و اهل تشیع در بلخ بیمثال است، این وفاق را من سرش افتخار میکنم و واقعاً جای امید است؛ چون فعلاً در کابل بدبختانه دشمنان افغانستان حملاتی را پیاده کردند که فهمیدند در میدان جنگ و سیاست ما را شکست داده نمیتوانند، آمدند که خدای نکرده تفرقه مذهبی را ایجاد کنند که در این چشمشان کور خواهد ماند و مردم افغانستان واحد و متحد هستند.
نکته دیگری که من شنیدم - جناب والی صاحب از اطمینانتان در قسمت انتخابات تشکر میکنم - باورمندی به مردمسالاری است، بدون انتخابات، نظام مردمسالار تحکیم پیدا کرده نمیتواند، امید است که برایتان ثابت شده باشد که خادمتان کسی است که عوض اینکه یک بخش قانون اساسی را محکم بگیرد که پنج سال دوره ریاست جمهوری است، بخش دیگر را محکم گرفت که انتخابات باید در روز معین که قانون اساسی گفته انجام شود.
موفقیت انتخابات ولسیجرگه، شورای ولایتی و ریاست جمهوری ضامن قانونیت است، ضامن این است که وثیقه ملی ما واقعاً به عمل مبدل میشود نه اینکه به یک چیز نظر بماند، چوکی را محکم گرفتن عرفی است که باید قطع کنیم. همهی ما خادم هستیم و من افتخار خواهد داشتم که هممسلکهای من از معلمین تشریف دارند و روز جهانی معلم را باز برایشان تبریک میگویم، مثلی که از وزارت مالیه رفتم معلمی کردم، بعد از ریاست جمهوری بروم و در خدمت اولاد وطن قرار بگیرم.
مسئله سوم، یک قسمت مشکلات است. اول جناب حدید صاحب و لوی درستیز صاحب رفتند و بررسی کردند، ساحه در اختیار محبس و معتادین قرار داده میشود. اگر سرعت عمل میخواستید، امید است که سرعت عمل را ببینید.
دوم سرک حلقویتان را ارگ محاصره نکرده بود، در جلسه آینده کمیسیون ملی تدارکات که در روز دوشنبه میشود در جلسه گرفته میشود و وقتی تصمیم سر میز من بیاید، قاطع میباشم، انشاءالله.
مسئله سوم کمکهای عاجل بشری است. به وزیر صاحب زراعت، و جناب فهیم صاحب¹ و تمام اراکین دیگر هدایت واضح من است که یک بررسی سرتاسری را جناب فهیم صاحب و درانی صاحب تحت نظر جناب والی صاحب در اینجا انجام بدهند. هدایت من این است که هر مقدار کمکی که برای بلخ کار باشد، در اختیار بلخ قرار داده شود. چون این مشکل باید نماند.
موضوع میدان هوایی را برای من بیک صاحب تأکید کند که مشخص بیاید و تعهد من این است که یک فیصله واضح باید بین دو بدیل شود. مردم حق دارد و دولت وقتی حق مردم را تلف میکند و تصمیم نمیگیرد، این قابل قبول نیست، تصمیم باید به صورت واضح گرفته شود و حق به حقدار برسد، هیچ نوع تشویشی در این بخش نداشته باشید.
موضوع برق را گفتم که یک هیئت بررسی میکند، اگر ادعایتان عادلانه باشد که شهرهای دیگر، برق دیگر رقم میگیرند و بلخ برق دیگر را میگیرد، من سرش تصمیم میگیرم، غیر از بعضی نقاط سرحدی که برقش قرارداد خاص است. مژده من برایتان این است که در ظرف هجده ماه انشاءالله تعالی تمام شبکه برق افغانستان را به یک شبکه واحد بدل کنیم. وقتی من رئیسجمهور شدم ۹ شبکه و نُه جزیره مختلف بود، ما در آخرین مرحله هستیم که یک شبکه برق واحد بیاید. قیمتیترین برق را بادغیس میداد. شما سرش شکایت دارید، آنها ۵۴ افغانی میدادند و غزنی ۳۵ افغانی میداد، از داکتر صاحب طالب² پرسان کنید. شبکه در حال ساختن است، اینها یک قسمت چیزهایی دارند من باید بررسی کنم؛ چون شرکت دولتی را اگر سرش امر غیابانه صادر کنید باز صبا میگوید که شرکت دولتی نیست؛ اما حق شما این است که یک بررسی واضح شود و این انشاءالله تعالی انجام میشود.
پروژههای انکشافی در صدر کار ما قرار دارد و پیش میرود. از جناب میرزایی صاحب از صمیم قلب تشکر میکنم و نکته کلیدیتان جناب میرزایی صاحب مطلق به جاست که در حدود زیادتر از ۲۵۰۰ جوان در پستهای مهم مقرر شده، خوب است، اما کافی نیست. زنها هم در پستهای بسیار کلیدی مقرر شدند، خوب است مگر کافی نیست. شما دو قشر جوانان و زنان اکثریت قاطع این مملکت هستید که توجه زیادتر کار دارد و تعهد من برایتان این است که توجه زیادتر باشد و ممنون هستم از اینکه این نکات را ذکر کردید.
به صورت واضح، هر دزدی که میخواهد امنیت مزار شریف را به خطر بیندازد، میگویم که اگر در کوه بگریزد و در دریا خود را بیندازد، مزار جایش نیست، به شدت تمام همراهتان برخورد میشود.
تعهد من جناب والی صاحب همراهتان این است که قطعه بلخ را هدایت دادهام که امنیت بلخ تقویت شود، اختیارتان باشد هر دزد و رذیل را به شدت سرکوب کنید، هدایت و صلاحیت دارید و همچنین امنیت چهار ولسوالی. دشمنان افغانستان چرا جنگ را به شمال انتقال میدهند، لوی درستیز صاحب افغانستان برایتان میگوید که یک دلیل عمده این، پروژههای بزرگ و وصل ما به آسیای مرکزی است.
برادرها این خطرها اتفاقی ایجاد نشده است. این خطرات عمدی است، از خاطر که هر روزی که تورخم و سپینبولدک را بسته میکردند در کابل لرزه میآمد. ما مردم لرزه نیستیم، شمال افغانستان را ما اجازه نمیدهیم که غیر مصون شود. توجه عمده من در چهار ماه آینده سر امنیت شمال و شمالشرق افغانستان خواهد بود. تقسیم قوا در نقاط مختلف افغانستان در زمانی شده که نوع تهدیدات خطر فرق داشت، امروز نوع تهدیدات فرق دارد. مخصوصاً یک مثلث در فاریاب، جوزجان و سرپل که بلخ را متأثر میکند و مثلث دیگری که بغلان و یک اندازه سمنگان و کندز را، اینها مورد توجه جدی است، انشاءاللهتعالی در نتیجه شاهد اقدامات خواهید بودید و از این جهت جنرالی را برایتان روان کردم که هلمند را به صورت بنیادی تغییر داد، هلمند ده چند مشکلتر از ولایت شمال است و از والی صاحب تشکر میکنم در انتخاب پیشنهادش از معین صاحب ارشد از این بُعد که بلدیت کامل دارد. تمام قوای امنیتی و دفاعی افغانستان با وحدت کار کنند. پولیس مشکلات دارد، تغییرات خواهد آمد، پولیس باید در بلخ به صورت اساسی مسلکی، مجهز و با شرایط باشد، خاصتاً پولیس شهری و تعداد حوزهها باید زیاد شود. در پولیس توجه اساسی میشود. هدف عمده ما چیست؟ اردو باید متحرک شود تا وقتی که اردو دامنگیر باشد و پوستهای خورد و کوچک را محافظت کند، به این رقم قوت اردو را از دست میدهیم، کوماندو را سرش پهره نکنید.
چیزی را که برایتان اطمینان میدهم این است که به فضل خداوند بزرگ و کریم، قوای امنیتی و دفاعی، کوماندو و قوای هوایی ما تنها کافی است که حاکمیت ملی افغانستان را تأمین کند. در ماه اول که من رئیسجمهور شدم سر یک تپه در دانگام کنر حمله شد، سه هفته وقت گرفت که تمام رهبران قوای امنیتی و دفاعی ما بتوانند یک تپه را جبران کنند. امروز در هر نقطه افغانستان اینها قوت این را دارند که در ظرف ۱۲ یا ۲۴ ساعت برسند. دشمنان بدانند که این افغانستان، آن افغانستان قدیم نیست و نه قوای امنیتی و دفاعی ما.
امنیت افغانستان خصوصی شده نمیتواند. قوای امنیتی و دفاعی ما طبق قانون اساسی ما محافظ این خاک هستند. کدام جای اینها سر دادند، سنگر ندادند؟ کدام جای اینها نرفتند؟ لوی درستیز، معین ارشد امنیتی و معاون استخبارات در کدام نقطه افغانستان در یک روز نمیرسد. امروز از هر کدامشان پرسان کنید، افرادی که فکر میکردند در پانزده و شانزده سال، بعضیشان در بیست و بیست و پنج سال ترفیع نکرده بودند، امروز به اساس لیاقت شخصی خود ترفیع میکنند و تمام اقوام افغانستان حضور باشرف و افتخار در اردوی ملی، پولیس ملی و امنیت ملی ما دارند. امنیت ما پلان چهارساله است که ما در ختم سال اولش هستیم.
امنیت انشاءاللهتعالی بیشتر میشود. هیچکس باید شک و شبهه نداشته باشد که ما از چه ساخته شدهایم، خون و استخوان ما انجماد خون نسلهای گذشتهی ما است و در این باید وضاحت داشته باشیم؛ اما چیزی که من واقعاً میخواهم و حرف آخر من است که امروز یک بحث اساسی همراه سرمایهداران بلخ داشتیم، ضرورت به یک پیشنهاد و طرح راه نو برای ایجاد کاریابی، سرعت اقتصادی و سرمایهگذاری است. خواهش من این است که در ظرف چهار تا شش هفته آینده کلتان با یک طرح متحد، سرمایههایتان را باید متمرکز کنید. مشکل زمین را دولت به صورت بنیادی حل میکند، پارکهای صنعتیتان را من از همین جا اعلام میکنم که خودتان پیشنهاد و تکمیل کنید، کاغذپرانی دولت قابل قبول من نیست. قانون شاروالی، قانون سرمایهگذاری خصوصی است، مشارکت همه فراهم شده و زمینه یک تحرک بزرگ آماده شده است، بیایید که تعهد کنیم، بلخ را به رشد نُه فیصد برسانیم، یک هدف بمانید صادراتی که از حیرتان میشود از یک میلیون دالر در سال تجاوز کند، زیادتر شود و رشد بلخ را به نُه فیصد برساند. در این دیدگاه همه بلخیها باهم یکجا میشوند، بدون رشد دوامدار مشکل حل نمیشود. مشکل فقر را با صدقه حل کرده نمیتوانیم، مشکل فقر را با کاریابی حل میکنیم. از زنهای محترم بلخ تشکر میکنم و باز هم تعهد من برایتان این است که تشبثتان تقویت میشود، سر هر زنی که به یک متشبث بدل میشود نه تنها یک فرد؛ بلکه یک خانواده به پا ایستاد میشود. فراموش نکنید که شما دخترهای بیبی خدیجه، کلانترین تاجر وقت عربستان سعودی، رابعه بلخی، گوهرشاد و صدها زن بزرگ تاریخ ما هستید، ما انشاءاللهتعالی کارهایی را انجام داده میتوانیم که موجب مصونیت تمام افغانستان شود.
شما پشت کمکهای بیرونی اشاره میکردید، من میخواهم که بلخ مرکز این شود که ولایت عقبمانده افغانستان را کمک کند نه اینکه تنها منتظر کمک بیرونی باشد. در اخیر باز هم تشکر میکنم.
یشه سین افغانستان!
تل دې وي افغانستان!
زنده باد افغانستان!
پاینده باد بلخ باستان!