از حماسه جهاد تا معماری دولتداری: میثاق ملی برای صلح و اصلاحات
بیانیه در مراسم تجلیل از بیست و ششمین سالروز پیروزی جهاد افغانها
نکات اساسی:
- پیامد جهانی جهاد: پیروزیِ مبتنی بر عقیده که تاریخ جهان را دگرگون ساخت.
- قانون به جای زور: گذار از قدرت تفنگ به قدرت قانون.
- میثاق ملی: قانون اساسی که پیوند دهنده مسجد و ارگ است.
- انتخابات مقدس: رایدهی روز حسابدهی است که در آن ملت قضاوت میکند.
- دفاع مشروع: عالمان دین مشروعیت شرعی جنگ در برابر نظام را رد میکنند.
- روزه ده ساله: دسپلین ملی برای رسیدن به رشد اقتصادی ۹ درصدی و شایستهسالاری.
- وجیبه صلح: مصالحه به عنوان یک نقطه قوت برای تأمین آینده کشور.
۸ ثور ۱۳۹۷
بسم الله الرحمن الرحیم
جلالتمآب حضرت صاحب اولین رئیسجمهور افغانستان، جناب استاد دانش، ابراهیمی صاحب، مسلمیار صاحب، فضیلتمآب قاضیالقضات صاحب و اعضای محترم شورای عالی ستره محکمه، لوی څارنوال صاحب، اعضای محترم کابینه، جنرالان محترم و شخصیتهای محترم جهادی، سفرای محترم، جناب یاماماتو، قومندانان جهادي، برادران و خواهران محترم! تر هر څه اول د افغانستان د جهاد د کامیابۍ ۲۶مې کلیزې په مناسبت ټولو ته مبارکي وایم. دا یوه مبارکه ورځ وه او ضرور ده چې موږ یې قدر وکړو او ویې نمانځو.
د امنیتي او دفاعي ځواکونو او د وروستیو تروریستي پېښو شهیدانو روحونو ته دعا کوم، مخصوصاً هغو شهیدانو ته چې غوښتل یې اساسي حقوق چې اساسي قانون کې ځای شوي دي، د هغه په اتکاء یې د امنیتي او دفاعي ځواکونو په لیکو کې ثبت نام وکړي. دا مه هېروئ چې داعش او نور تروریستان د ولسواکۍ دښمنان دي او له ولس نه ډارېږي. که دوی په ولس کې ریښې درلودای، دوی به ولس باندې حملې نه کولای.
امروز سخنان من در هفت بخش متمرکز است:
نخست: به دوام صحبتهای ابراهیمی صاحب و مسلمیار صاحب، حماسه جهاد حق مردم ما است. بین هفت ثور سال ۱۳۵۷ و هشتم ثور ۱۳۷۱ ملت قهرمان افغانستان حماسه آفرید. هیچ شخص بی طرف و تحلیلگر عدالتگرا، از این حماسه انکار کرده نمیتواند. اول ببینید آیا کدام کسی که بر اساس منطق کتابی حساب میکرد به افغانها مشوره میداد که بیرق جهاد را به اهتزاز بیاورید؟ آیا محاسبه توازن قوا و گذشتهی اتحادیه شوروی کسی را به این جهت میبرد که ۸ ثور ممکن خواهد بود؟ چرا به موفقیت رسیدیم؟ این حماسه چرا رخ داد؟
دلیل اول عقیده محکم و راسخ اسلامی ملت ما بود. ملتی که به اراده خداوند ﷻ، احکام دین مبین اسلام، سیرت پیغمبر ﷺ و تاریخ گذشتگان خود باورمند بود. نو ځکه دې هېڅوک دا فکر نه کوي چې د اسلام د مبین دین نه بهر، په دې وطن کې کومه سیاسي فلسفه راتلی شي یا کوم نظام جوړېدی شي.
ما ضرورت به توحید کردن فکرها نداشتیم، در بحث تمدنها به سر چشم؛ اما ضرورتی نیست که یک عقده فکری داشته باشیم. یک مملکتی که تاریخ ۵ هزار ساله دارد و انشاءالله تعالی چند سال بعد به ۱۵۰۰ سال سالگیره دین مبین اسلام میرسیم، ضرورت به عقده ندارد. ملت ما عقده نداشت از این جهت پیروز شد. دوم وحدت ملی ما بود. آیا کدام نقطه و گوشه افغانستان بود که در جهاد سهیم نبوده باشد؟ آیا کدام فرقه و قشر و قومی از افغانستان بود که در این جهاد مقدس سهیم نبوده باشد؟ آیا کسی برایشان امر کرده بود؟ آیا کدام فرمانی صادر شده بود یا یک حرکت خودجوش ملی بود؟
جهاد افغانستان ریشههای عمیق در وحدت ملیاش داشت و وحدت ملی، افغانستان را محکم کرد و تحکیم داد. اگر تمام شبکههای بینالافغانی وجود نمیداشت، چطور جهاد به شمال، غرب و مرکز افغانستان میرسید؟ نو زموږ ملي وحدت یو اساس و او دا اساس له پېړیو راهیسې کښېښودل شوی دی.
مردمی که آرامی مردم افغانستان را ده سال پیش از هفت ثور میدیدند، فکر میکردند که مردم ما تنبل شده و به مسائل دنیایی علاقه گرفتهاند؛ آنها تاریخ پنج هزار ساله ما را درک نمیکنند. از اسکندر پرسان کنید تا اتحاد شوروی، جواب ملت افغانستان همیشه محکم بوده است. از این جهت لازم است که اعم از اینکه چه واقع شد، بعد از آن این تاریخ حماسی ما برای نسلهای نو زنده نگهداشته شد. چون هنوز هم بدبختانه ما ضرورت به حماسه داریم، فردا و پس فردا هم ضرورت به حماسه خواهید داشتیم و اگر گذشتهی خود را درک نکنیم، باز شاید قابلیت این را از دست بدهیم. نو دا ضرور ده چې موږ خپل تاریخ باندې پوه شوو او انشاءالله تعالی پوه یوو.
نتایج این حماسه ما چه بود؟ جهان را متحول ساخت. وقتی که تاریخ دو و سه دهه اخیر قرن بیست نوشته شود، جهاد افغانستان یکی از نکات مهم تحول دنیایی در قرن بیست خواهد بود؛ یک نظام دو قطبی را از بین برد. آیا پولند، صاحب یک نظام مردمسالار میشد اگر جهاد افغانستان نمیبود؟ آیا دیوار برلین هنوز هم پابرجا نمیبود؟ آیا اتحاد شوری برجا نمیبود؟ این سوالهایی است که مردم دنیا باید به صورت اساسی بکنند و مردم ما نیز از خود بپرسند. نو دې جهت نه واضح ده، ځکه دنیا مو بدله کړله. دلته د ټولو مجاهدینو، مشرانو، ټول ولس او مخصوصاً د هغوی دی چې د یو نیم میلیون شهیدانو کورنۍ دي او لا یې دردونه ژوندي دي.
کدام خانواده افغانستان هست که بین ۷ ثور و ۸ ثور بی درد مانده باشد؟ من به دقت روزهایی را یاد دارم که پدرم و اعضای خانوادهام در کوته قفلی بودند و بین یک هفته و هفته دیگر هیچ نوع اعتباری نبود که خبر مرگشان را میشنویم یا خبر زندگیشان را. داغها دوامدار بودند و ضرورت این است که مرهم گذاشته شود.
اما دوم، د ثور له ۸مې فاجعې سره مصادف شو، از یک طرف فاجعه دشمنان افغانستان بود، از طرف دیگر فضای نفاق و تضاد آمد. ضرورت واضح این است که چون اکثریت دنیا بی اعتماد بود سر پیروزی افغانستان، ترتیبات لازمهی جهانی برای موفقیت مجاهدین بعد از سقوط رژیم گرفته نشد. حکومتداری ته سم شرایط برابر نه شوو. ډېر ژر د نفاق فضا حاکمه شوه. اصلي خبره دا وه چې د دولت جوړولو قواعدو او اصولو باندې موافقه ونه شوه.
نکته دیگر این است که بدبختانه اتکا و توسل به زور بسیار زود جای تدبیر، مفاهمه و مباحثه را گرفت. او دا د ثور د ۷مې میراث دی. که داوود خان مو ونمانځه په دې خاطر و چې شهادت له هماغه ورځ نه شروع شو. د ریاست جمهوري ارګ چا بمبار کړ؟ هغه پیلوټان چې د داوود خان په لاس روزل شوي وو او د ده له خوا مقرر شوي وو، نو ضرور ده په دې باندې فکر وشي چې هر شی په زور نه حل کېږي.
اتکا و توسل به زور بدون اینکه اول به نظامسازی و شریعت غرای محمدی مراجعه کنیم، یک مشکل و مصایب بار میآورد. درس این است که ما از راه جنگ، ثبات افغانستان را تأمین کرده نمیتوانیم،، او بله نتیجه یې څه وه؟ دوه عمده پایلې راغلې: یوه په نړۍ کې، دنیا مدیون ما بود، ما با افتخار به دنیا میگفتیم که شما مدیون ما هستید و هنوز هم وقتی که قضاوت عادلانه شود، دنیا مدیون جهاد افغانستان خواهد بود؛ اما نکته این شد که ما را ملامت کردند که افغانها توان حکومتداری ندارند، ما را به انزوا گذاشتند و انزوا هم برای دنیا قیمت تمام شد؛ اما کلانترین قیمت آن را مردم ما داد، ما بودیم که بیجا شدیم، ما بودیم که خاک ما به خاک یکسان شد، ما بودیم که دو نسل ما بی تعلیم ماند، ما بودیم که سرمایه بشری ما ضایع شد، ما بودیم که قوای هوایی ما پارچه پارچه شد و ما بودیم که نظام ما به خاک نشانده شد. نتیجه چی بود؟ تشدد. د دې په ځای چې نظام جوړ شي، د تشدد خوا ته لاړو او د تشدد قیمت چا ورکړ؟ مجاهدینو! د مجاهد کلمه انحصار نه ده، د مجاهد کلمه د هر هغه افغان ده چې د ثور د ۷ او ۸ په منځ کې ودرېده او ملا یې وتړله. دا د ټول ولس کلمه ده، که څوک مجاهدینو ته توهین کوي، خپل مور او پلار ته توهین کوي، خپل ورور ته توهین کوي، خود را چرا دو میزنی؟ آیا به خود فحش دادن جز فرهنگ عظیم ماست؟ کی در چتر بزرگ دامن جهاد شامل نبود، نو مسلمیار صاحب! دا واضح ده چې کوم اقلیت هغه برخه نیسي. اما د افغانستان له نوي نسل نه زما غوښتنه دا ده لکه پرون مې چې داوود خان په اړه د خبرو برخه کې غوښتنه وکړه چې تله دې عادلانه ونیسي او په شرایطو دې بحث وکړي. ځکه موږ باید درسونه واخلو او د درسونو په اساس باید مخکې لاړ شوو.
موضوع سوم؛ قانون اساسی مظهر اجماع ملی ماست، در لویه جرگه قانون اساسی نظر عاجزانه من این است که ملت افغانستان بهترین آمال جهادی، هویت اسلامی و ملی ما را در یک اجماع ملی تحت نظر جناب حضرت صاحب - که ریاست لویه جرگه را به دست داشت - تمثیل کرد. چی به دست آوردیم در قانون اساسی که ۲۵۰ سال به دست نیاورده بودیم؟ اصول و قواعد بازی. بعد از درگذشت احمدشاه کبیر تفرقه راجع به جانشینی در این مملکت تا همان روز دوام داشت، قانون اساسی به صورت بنیادی مسئله اقتدار را به رأی آزاد و مستقیم مردم افغانستان وابسته کرد. زه که دلته یم د څو ورځو لپاره یم او کله چې دغه ومنئ له حاکم نه په خادم بدلېږئ، جناب قاضي صاحب! ماته مو اول دا لقب راکړ، خدای مو وساته، مننه! ځکه دا د یوه ولسواک نظام اثر دی.
دوم؛ از استاد دانش، جناب قاضیالقضات و علماء دیگر پرسان کنید، از قانون اساسی ما کرده اسلامیتر قانون اساسی در تمام منطقه و یا جهان اسلام وجود دارد؟ ارزشهای ما به صورت واضح انعکاس داده شد، تضاد قرن بیست ما که بین مکتب و مسجد فاصله ایجاد شده بود، در قانون اساسی ما حل شده است. د ارګ او جومات ترمنځ فاصله نشته، زما لوی افتخار دا دی چې د حضرت نبي اکرم ﷺ میلاد مې بار بار په دې ارګ کې نمانځلی او بار بار به یې نمانځوو. جناب متولي صاحب او ټولو نورو علماء کرامو، عرفاني شخصیتونو، او نورو ته دا واضح ده چې موږ اسلامي دولت یوو، موږ کوم بل رقم دولت نه یوو، ځکه چې دا د اساسي قانون فرمایش دی.
نکته سوم این است که تعادل سه قوا شرط اصلی ثبات نظام است. قشر سیاسی افغانستان از دوره تیمورشاه درانی تا ختم داوود خان برای اصول و قواعد بازی واضح تردید نداشت. امروز پارلمان افغانستان، مظهر اراده ملت است. جناب ابراهیمی صاحب شما به اساس آرای مردم آمدید و نمایندگی از مردم میکنید و هر بار مثل ریاست جمهوری، اراده و دستورالعملتان را از رأی مردم میگیرید و این تعادل نهایت اساسی است، و مخصوصاً بخش سوم سه قوه، قوه قضائیه ما که از جناب قاضیالقضات صاحب و همکارانشان، از جناب لوی څارنوال صاحب و همکارانشان تشکر میکنیم. استقلال قوه عدلی و قضایی ما شرط ثبات و حاکمیت قانون است. بدون یک قوه قضائیه مستقل و متعهد یک نظام سیاسی به پا ایستاد شده نمیتواند و در قانون اساسی ما بحث را ساعتها دوام داده میتوانیم، مگر به صورت خلص عرض من این است که در قانون اساسی ما تمام ارزشهای اسلامی، تاریخی و ملی ما با شرایط قرن ۲۱ به بهترین وجه منطبق شده است او زه ځکه دې ته ملي وثیقه وایم چې له دې نه بغیر موږ داسې اصول نه لرو چې پرې راټول شوو او په دې اصولو په راټولېدو به انشاءالله تعالی د افغانستان هغه ټول مشکلات او بحرانونو حل شي موږ ته له څلوېښتو کالو، یا سل کالو یا له ۲۵۰ کالو یا هر څومره چې وایئ، را پاتې دي. جناب پیر صاحب دې خدای وبښي، ځوان پیر صاحب تشریف لري، له ټولو نه بیا هم مننه کوم چې دې قانون کې یې زښته ډېره هلې ځلې وکړې.
اما زما لوی ویاړ دا دی چې نن د افغانستان ولس ډېر پراخ سیاسي شعور لري. د افغانستان ولس په سیاست کې دوکتورا لري. زه چې هر وار ولس سره غږېږم واقعاً د خپلې پوهې حدودو باندې پوهېږم. هغه شیان چې ما په کتابونو کې زده کړي او تاسې ته معلومه ده ډېر کتابونه مې لوستي دي. اما د ولس عقل او جمعي عقل یوه ډېره ستره سرمایه ده او زه ویاړ کوم چې افغان یم او مسلمان یم. د نظام شکل ترتیب شوی، اوس خبره دا ده چې څنګه نظام د اساسي قانون په فرمایشاتو باندې جوړوو، څنګه یې استواروو او څنګه قوت ورکوو. آیا تاسې ټول محترم حضار چې د اساسي قانون په لویه جرګه کې وئ، یا نن تشریف لرئ، پرته له دې چې د افغانستان ستر ولس یو قوي ولسواک دولت غواړي، کومه بله لار ګورئ؟ آیا زموږ بحرانونه بې له قوي حکومتداری، نه چې په تعادل د قواو او وسیع مشارکت باندې بنا وي، بله د حل لار لري؟ که بله لار نه وي، نو باید سیاسي اجماع په دې واضح توګه د دې لپاره وي چې رایشئ د وحدت لاسونه ورکړو او د ولس آرزوګانې ترسره کړو او انشاءالله تعالی دا کېږي.
موضوع چهارم، انتخابات است. انتخابات پارلمانی مثل که ابراهیمی صاحب و مسلمیار صاحب گفتند، حتمی است. انتخابات باید شفاف و عادلانه باشد. جناب ابراهیمی صاحب من به شما تعهد میکنم که دولت مداخله نمیکند؛ اما خواهش من این است که پارلمان هم مداخله نکند. میدان رقابت باید مسطح باشد. برادران و خواهران محترم، بیایید که اراده ملت را ببینیم که به کی رأی میدهد. من نه حزب ساختهام و نه حزب میسازم. حزب از بالا ساختن نتیجه نداده است. احزاب محترم سیاسی هستند که جهت را تعیین میکنند؛ اما مداخله در تعیین قوماندانان امنیه ولسوالی یا ولایت یا والی و غیره، غیر قابل قبول است، غیر قابل قبول است.
خواهران و برادران محترم! انتخابات روز حساب است. مثل که - توجیه غلط نشود - وقتی آدم میمیرد تنها اعمال خود را همراه خود میبرد؛ نه مال را میبرد نه اولاد و نه چیز دیگر را. روز انتخابات روز حسابدهی است و در آن روز ملت قضاوت میکند و ملت آزادانه و بدون مداخله قضاوت کند. خواهش من از احزاب محترم جهادی، جامعه مدنی، سازمانها و جوانها این است که شرایط مداخله را تشخیص کنند و گزارش بدهند و ما و شما همه به اجماع برسیم که هم کمیسیونهای مستقل انتخابات و شکایات و هم دستگاههای عدلی و قضایی ما طبق قانون انتخابات عمل کنند.
نکته دوم این است که انتخابات ریاستجمهوری طبق فرمایش قانون اساسی برگزار میشود. جناب صیاد صاحب و همکارانشان تاریخ را اعلام میکنند؛ اما این تاریخ پیش از جوزای ۱۳۹۸ است. من یک روز خواهش این را ندارم که در این مقام مسئولیت، بدون اراده ملت باشم. ۵ سال به این رقم حساب نمیشود که کدام روز من حلف گرفتم. سال به این رقم حساب میشود در قانون اساسی افغانستان چه ذکر شده است. چون وقت این است که کل ما حساب بدهیم و حکومت وحدت ملی حساب خود را میدهد. قاضی ملت افغانستان است و رأی به دست آنها میباشد. از این جهت نکاتی را که جناب ابراهیمی صاحب و مسلمیار صاحب گفتند، من بازهم تأکید میکنم: ثبت رأی و رأی دادن یک وجیبه ملی و وظیفه اسلامی است؛ چون راه رسیدن و دور شدن از بحران در این است و ضرورت واضح است که ما تمام زمینه را برای سهم وسیع خواهران و برادران محترم فراهم کنیم و در بخش امنیت هدایت واضح من است، با وجود اینکه زیر حمله شدید هستیم، تأمین امنیت مراکز انتخاباتی و پروسه انتخاباتی از وظایف درجه اول ماست و از هیچ کوشش خودداری نخواهد کردیم؛ اما در عین حال از شخصیتها و قوماندانهای جهادی و تمام قشر وسیعی که در جهاد سهم گرفتند، خواهش من این است که در این جهاد اکبر هم سهم بگیرند و شرایط را مساعد بسازند.
پنځمه موضوع مې جګړه ده. طالبانو د خندق په نوم جګړه اعلان کړې. عجبه ده، آیا دوی د خندق د جګړې په مفهوم پوه دي چې دا عظیمه جګړه د پیغمبر ﷺ له خوا د چا په مقابل کې وه؟ آیا دوی جناب حضرت صاحب باندې د جګړې اعلان کوي؟ زموږ جهادي مشرانو باندې، زموږ علماء کرامو باندې، زموږ مسلمان ملت باندې؟ دا جګړه د یوه مسلمان او خپلواک افغانستان په ضد جګړه ده. د انتقال له پروسې مخکې چې کله جناب کرزی صاحب جمهور رئیس و، دوی ویل چې بهرني ځواکونه به له افغانستان نه په سلو کالو کې ونه وځي. ما دولتي کار نه درلود، معاش مې وانه خیست. مګر د انتقال پروسه ما په لاس کې واخیسته. ۱۲۰ زره بهرني ځواکونه مو له دې ځایه په عزت او احترام وویستل که نه؟ زموږ په نیت کې کوم شک پاتې و؟ که بینالمللي ځواکونه دلته دي، دا دوه دلیله لري: یو د افغانستان اسلامي دولت په مقابل کې د دوی د جګړې اعلان او بل له ترورستانو سره د دوی مناسبات وو. موږ د خپلې بقا لپاره جنګ کوو. موږ د څه لپاره جنګ کوو؟ او دوی د څه لپاره جنګ کوي؟ اما له هغې نه مخکې زموږ جنګ دفاعي جنګ دی. زه په خپلو امنیتي او دفاعي قواو باندې، ملي اردو، ملي امنیت او ملي پولیسو باندې ویاړ کوم، درباندې نازیږم!
خواهران و برادران محترم و هموطنان گرامی!
آیا یک نفر در قوای امنیتی و دفاعی افغانستان هست که رضا کار نباشد؟ آیا بچه کسی را به زور آوردیم که از این خاک دفاع کند؟ آیا در نیمه شب گرفتیم که بیا از این خاک دفاع کن، آیا از سر سرک گرفتیم که دفاع کن؟ یا که این رادمردان با عزت، احترام و تعهد به این خاک رضا کار آمدهاند؟
در این وقت میخواهم که یک نکته را خدمتتان بگویم که قوای امنیتی و دفاعی افغانستان میراث جهاد افغانستان را با شهامت تمام، روزانه انجام میدهند. سه و نیم سال پیش زیادتر از ۹۰ فیصد مبصرین که خود را متخصصین میگفتند، نمیگفتند که این اردو خدای ناکرده در دو روز از هم پاشیده میشود؟
تاسې یې پاشبدل ګورئ؟ دا اردو په جوړېدو ده انشاءالله تعالی. په درې نورو کالو کې به یې پایلې وګورئ. ورځ په ورځ د خدای ﷻ فضل دی قوت خوا ته ځوو. اما د څه لپاره او ولې قوت ته ځوو؟ د دې لپاره چې داعیه مو په حقه ده.
قوای امنیتی و دفاعی افغانستان از خاطر کلمهالله و قانون اساسی میجنگند. کدام قولاردو، لوا یا کندک قوای امنیتی و دفاعی بدون مسجد و قوای عقیدتی است؟ مگر در مساجد آنها پنج وقت نماز اجرا نمیشود؟ بدون شک که میشود.
امسال امر اعمار ۴۵ مسجد نو را دادم و به این کار افتخار دارم، دومره جوماتونه چې انشاءالله تعالی موږ جوړ کړي، نورو به نه وي جوړ کړي او دا د خدای ﷻ حکم دی. دویم، موږ راتلونکو نسلونو لپاره جنګ کوو، د آرامۍ لپاره، د رفاه لپاره او د یووالي لپاره یې کوو.
امروز قیمت جنگ را کی میپردازد؟ فقرا، زنان، جوانان و پیرمردان افغانستان؛ کدام قشر افغانستان است که صدمه نمیبیند؟ در هر نقطهای که جنگ حاکم بوده، اولاد خود را از مکتب محروم کردید یا نه؟ از کلینیک و نکات حیاتی محروم شدهاند یا نه؟ از خاطر چه؟ خو که سیاسي مذاکرات غواړئ، کوم وړاندیز چې ما وکړ تاسې په شلمه او یوویشتمه پېړۍ کې د جنګ په تاریخ کې له دې نه لوی وړاندیز را وښیئ. ټوله بینالمللي ټولنه وايي چې دا سخاوتمند وړاندیز و، نو دلته باید د یوه شي تفکیک وکړو، او آن این است که هر طالب جنگ نمیخواهد؛ جنگ از طرف یک عده محدود سر اکثریت اینها تحمیل شده است.
موږ پوهېږو، له منځه مو خبر یوو. پوهېږو، ځکه تاسې میاشتې میاشتې په دې فکر وکړ او د دې جرئت مو نه درلود چې سولې ته راشئ یا ووایئ چې سوله ولې نه منئ؟ که جنګ کوئ نورو در باندې جنګ منلی. نو اوس یو واضح وخت د انتخاب دی. که افغان او مسلمان یئ، سوله ومنئ، د ولس غږ ومنئ، د دې ولس پراخه غږ ده. زموږ د مشرانو لاره ومنئ. اما که جنګ غواړئ، نو پوه شئ چې دا ولس دې په مقابل کې ودرېږي. دا ولس دې څوک کم نه ګڼي. زموږ ملي اراده ټینګه ده، ځکه موږ یوازې د پنځو کالو لپاره نه جنګېږو، موږ غواړو چې د پنځه سوو کالو لپاره تهداب کېږدو. زموږ ګاونډی ملک په ۲۰۴۷ کې سل کلن کېږي، موږ به د احمد شاه بابا د ۳۰۰ مې کلیزې جشن ونیسوو. موږ په خپلو راکټونو نومونه غوري او غزنوي نه دي اېښي، ځکه غوري او غزنوي خو زموږ خپل دي، اما زموږ سرتېري هم خواهش لري. خواهش یې په دوو برخو کې دی. تاسې پوهېږئ زه همیشه قول اردوګانو ته ځم او زما طریقه دا ده چې لومړی له سرتېرو سره ګورم، بیا له بریدملانو سره، بیا ځوانو افسرانو سره، بیا لوړپوړو چارواکو د قول اردوګانو او دوی سره ګورم. له ټولو سره مجلس کوم. زه غواړم چې د دوی دوه غوښتنې د افغانستان ولس او ستاسې خدمت در ورسوم: یوه یې دا ده چې دا د افغانستان رسنۍ ولې زموږ شهیدانو ته شهید نه وایي. شما کلتان در همین جهت پیام بدهید: «کشته». امنیت تمام اقشار سیاسی و فرهنگی افغانستان را کی میگیرد؟ کی قربانی میدهد؟ کی در صف اول قرار دارد؟ کی از سنگر دفاع میکند؟ دوم یک خواهش از پارلمان دارم، هم از مداخله و هم از عدم پشتیبانی. یک خواهش متواضعانه است که قشر سیاسی سر قوه امنیتی و دفاعی افغانستان باورمند باشد، همین طور است یا نه جنرال صاحبان محترم؟ اعتمادتان را داشته باشید، چون قسمی که ابراهیمی صاحب گفت، با اعتماد و اتفاق همه چیز انشاءالله تعالی انجام شده میتواند.
قیمت را باید بگوییم. من دو روز گذشته [پیش] به شفاخانه ایمرجنسی رفتم. یک خانم زخمی ماهگل نام داشت. یک هفته پیش همراه دو طفل خود و شوهرش از ایران آمده بودند. به قانون اساسی افغانستان باور کرد که باید برود و ثبت نام کند. دختر پنج سالهاش شهید شده، دختر دیگرش زخمی و شوهرش هم زخمی بود. حالی فکر کنید که این جنگ سر کی تحمیل میشود؟ یک خانواده که سالها درد مهاجرت را کشیده و تنها با باور به خدای ﷻ و آینده این خاک میآید و در مرکز ثبت نام میرود. او مرا بار بار میگفت که دخترم را پس بده. کدام قلب است که در مقابل این تقاضا آب نشود؟ کدام سنگ است که در مقابل این طور تقاضا صبور مانده میتواند؟ ما نمیخواهیم روزانه در شفاخانه به دیدن شهدا و خانوادههای زخمیان برویم. ما میخواهیم که شفاخانه بسازیم تا امراض دیگرشان علاج شود. این خانم، هیپتایت B داشت و امکانات این را نداشت که علاج شود. معلومدار کمک میشود، اما ضرورت واضح است چې د دې قیمت باندې پوه شوو. دا جګړه او دا اعلان ولسي بنسټ نه لري او اوس مې غوښتنه له ټول ولس، جهادي شخصیتونو، علماء کرامو او قومي مشرانو نه دا ده چې تاسې واضح پوهېږئ چې دا شرعي استناد نه لري. د پاکستان علماو، دلته مو یو مشر ناست دی چې مفتي صاحب (تقي) عثماني سره یې درس لوستی، لکه څنګه چې ما ورسره درس ویلی، هغوی د پاکستان اساسي قانون په اړه اعلان وکړ چې دا اسلامي دی، نو ځکه یې په مقابل کې د جهاد جواز نشته. زموږ د اساسي قانون په مقابل کې څنګه جواز د جهاد کېدای شي؟ دا جهاد نه دی. که د مخدره موادو لپاره جنګ کوي هغه بله خبره ده. که د بینالمللي تروریستانو لپاره جنګ کوي هغه بله خبره ده. اما باید پوه شوو چې هېڅ نوع شرعي مشروعیت نشته او تاسې ټولو باندې غږ کوم او فضل دې خدای ﷻ مکې معظمې نه، مدینې منورې نه، دیوبند نه، تېمبکتو نه، ټولو نورو ځایونو نه، نه فتواګانې راغلي دي، د دې فتواګانو مجموعه به په اندونیزیا کې جوړه شي چې یوه فتوا له الازهر نه لري او ځکه باید لار شوو.
سولې ته راځم. راجع به صلح، این ملت عظیم افغانستان اجماع دارد و من از تمام احزاب سیاسی، جامعه مدنی و شخصیتهای جهادی از مشورههای بسیار مفیدشان ابراز امتنان میکنم، چون به اساس پیشنهادی که کردم، پیشنهاد شخص خود من نبود، از راه واضح ملت نمایندگی کرد و جناب داکتر صاحب احدی الفاظ خوب گفت. در موضوعات داخلی سر حکومت انتقادات دارند، اما در سیاست خارجی مطلق هماهنگی داخلی وجود دارد او زموږ ټول ګاونډیان باید په دې پوه شي چې موږ نه شو تقسیمولای او په سولې باندې موږ ملي اجماع لرو. د دغې ملي اجماع چوکاټ د ملي وحدت حکومت، ډاکټر صاحب عبدالله، استاد دانش او ما دا وړاندیز کړی او دا د ټول افغانستان وړاندیز دی. سوال میکنم که آیا حکومت افغانستان اراده و اختیار صلح را دارد؟ که اراده مو نه درلودای، جناب حکمتیار صاحب به نن کابل کې ناست وای؟ دا خبرې مې هغه وخت نه کولې. د ټولو په منځ کې د بې باورۍ فضا نه وه. نن حکمتیار صاحب په افغانستان کې دی. له همدې تالاره څو وارې غبرګدلی دی، اما هغه کې دا جرئت و چې راشي. و مو ویل چې دنیا مو نه پرېږدي، له ټولې نړۍ، له ټولو په کنفرانس کې واورېدل چې زموږ په تګلاره موافق دي. ویل مو منطقه مو نه پرېږدي، تاشکند کې مو واورېدل چې ټوله منطقه څه وايي؟
عرض مې څه دی؟ هم نیت لرو، هم اراده لرو، هم عزم لرو او هم اختیار لرو. له اقتصادي نظره تکیه یوو. تراوسه په پښو نه یوو درېدلي، اما د افغان په سیاسي ارادې شک مه لرئ. موږ سوله غواړو او اختیار یې لرو او که زما سر په سولې لار شي، قربان دې وي! موږ پوهېږو.
دوهمه خبره دا ده چې د افغانستان ستر ولس مخصوصاً په دې درې ورځو کې قرباني ورکړې. باید خپله د سولې اراده له لاسه ور نه کړو. د افغانستان دښمنان دا غواړي او نن یې دا غوښتل چې په دې پرتمنې جلسې کې زه بیا د جنګ وکړم او ووایم چې سوله ختمه ده. سوله هېڅ وخت نه ختمېږي تر هغه چې موږ سولې ته ورسېږو. جناب متولي صاحب! سږ کال په کندهار کې یوازې ۱۱۷ نفره ترور شوي که نه؟ ولس دا غواړي؟ کوم وخت کې داسې شوي چې نجلي له کوره ووځي، قرآن شریف زده کړي، بیا یې نیمه تنه بېرته کور ته ورسېږي، نیم بدن یې په یوه شفاخانه کې وي، نیم یې په بله شفاخانه کې؟ نو باید واضح پوه شوو چې د سولې اراده لرو او سوله به نتیجې ته رسوو. اما د سولې لاره سیده نه ده، نو باید هم بینالمللي اجماع وساتو، هم ملي اجماع وساتو او هم منطقوي اجماع وساتو او ورو ورو انشاءالله هغه چې د جنګ پلوي دي، د سولې خوا ته را واروو. د دې لپاره ضرور ده چې د افغانستان ټول ولس، هر یو ځان جلا جلا د سولې سفیر وګڼي او جناب سباوون صاحب او نورو ټولو مشرانو! باید په واضح توګه سولې ته ملا وتړو. موږ خو له یو بل سره تړلي ولس یوو، نو سوله یوازې د دولت کار نه دی، د ټول ولس کار دی او دا باید نتیجې ته ورسوو.
۷مه او آخري خبره اصلاحات دي. اصلاحات فرمایش قانون اساسی است. کدام قانون اساسی دیگر است که با این صراحت گفته که اصلاح اداره باید صورت بگیرد و باربار از مقدمه تا آخر، تکرار سر محو فساد داشته باشد. نو دا زما شخصي سلیقه نه ده، ځکه ترڅو چې موږ اصلاحات را نه وړو، په پښو نه ودرېږو. یوه بېلګه یې درته وایم. زموږ طبیعي پانګه سلهاو میلیارده ډالر ارزې، خو موږ وړې تږي ناست یوو، ولې؟ ځکه اساس یې نه و او ځینو خلکو غوښتل چې زموږ طبیعي پانګه چور کړي او په خپل منځ کې یې ووېشي. زه نه چور ته راغلی یم او نه چور ته اجازه ورکوم.
نکته اساسی بسیار ساده است. الفاظ مردم را در قسمت اصلاحات تکرار میکنم: ضوابط باید سر روابط حاکم و کار به اهل کار سپرده شود. کل فلسفه وجودی اصلاحات ما همین دو جمله است. وقتی که ضوابط بر روابط حاکم شود، مساوات هر افغان به افغان دیگر تأمین میشود. غیر از آن دو نرخ میآوریم و یک بام و دو هوا؛ کسی که روابط دارد، دروازههای حکومت و سکتور خصوصی برایش باز میشود؛ اما کسی که مفکوره دارد، پسمان میماند. برای ما نشان بدهید که در کجا این ملت عظیم افغانستان مانع اصلاحات بوده. عرض مې څه دی، راځئ چې یو شپږ یا لس کاله روژه ونیسو، پخوا یې څلوېښتي نیوله، د څلوېښت کالو به یې نیوله، خو زه د څلوېښتو کالو غوښتنه نه کوم، ډېر عاجزانه له شپږو نه تر لسو کالو غوښتنه کوم. نتیجه به یې د څو سوو کالو روښنایي وي.
رفاه افغانستان برای ما حتمی است و ضرورت این است که چند هدف ساده اما واضح را به حیث اهداف ملی تعیین کنیم. رشد اقتصادی افغانستان را باید به ۹ فیصد برسانیم. غیر از آن با رشد نفوس هر پیشرفت اقتصادی که داشته باشد، فقر زیادتر میشود. دوم؛ عواید ملی افغانستان را باید به ۸ میلیارد برسانیم، حد اکثر تا پنج سال. سه، بیلانس تجارت افغانستان را باید به صورت اساسی از منفی به مثبت برسانیم، حال هفت چند واردات داریم در مقابل صادرات خود، در حقیقت جیبهای خود را خالی میکنیم و فاجعهاش در این است که ۸۰ فیصد این، چیزهایی است که در افغانستان تولید شده میتواند.
این روز معظم را باز هم به جناب حضرت صاحب و تمام مجاهدین کرام که تشریف دارند، تبریکی میدهم و از پیششان تشکر میکنم. هغه وخت چې تاسې فیصله وکړه جناب حضرت صاحب چې بیرغ او علم شریف جګ کړئ او اعلان وکړئ، خلکو فکر کاوه چې دا خدایناکرده د عقل او تدبیر لاره نه ده. اما تاسې دوام ورکړ. تاسې او نور جهادي محترم مشران چې دلته حضور لرئ او خدای ﷻ دي هغه مشران وبښي چې زموږ په منځ کې نشته، تاسې دا فیصله وکړله، ځکه چې تاسې د ولس په نبض باندې پوهېدئ. د ولس نبض مو دقیق ونیوه، نتیجه یې یوه لویه حماسه وه، یوه لویه لاس ته راوړنه وه. اوس ضرور ده چې دغه مبارکه ورځ نمانځو او دا اراده په ټینګه توګه له ولس سره شریکه کړو چې موږ د جوړولو، د بحران د ختمولو، او د افغانستان د آبادولو نیت لرو.
یشه سین افغانستان!
زنده باد افغانستان!
تل دې وي افغانستان!
ژوندي دې وي د افغانستان د جهاد خاطرې!