رأی به جای گلوله: تحکیم مردمسالاری از طریق مشارکت ملی
سخنرانی در مراسم رسمی آغاز پروسه ثبتنام رأیدهندگان برای انتخابات پارلمانی و شوراهای ولسوالی
نکات اساسی:
- تعهد انتخاباتی: پابندی به قانون اساسی و قوانین انتخاباتی کشور.
- حقوق دموکراتیک: تأمین حقوق شهروندان برای رأی دادن و کاندید شدن.
- انتخابات مستقل: حفظ بیطرفی و استقلال کامل کمیسیون انتخابات.
- روند شفاف: تضمین برگزاری انتخابات عادلانه و پاسخگو.
- وحدت ملی: اجتناب از هرگونه تعصبات قومی یا منطقوی در انتخابات.
- همکاری نهادی: همسو سازی نهادهای دولتی برای حمایت از انتخابات.
- مشارکت عمومی: تشویق هیوادوال برای ثبتنام و اشتراک در رأیدهی.
- صلح از طریق آرا: حل اختلافات سیاسی و فکری از مسیر انتخابات.
بسم الله الرحمن الرحیم
امروز را من به فال نیک میگیرم، از جناب صیاد صاحب¹، جناب [وسیمه] بادغیسی صاحب² و تمام اعضای محترم کمیسیون مستقل انتخابات تشکر میکنم، قدم بزرگی را در راه عملی شدن قانون انتخابات و فرمایش قانون اساسی، امروز برداشتید، مننه!
حق رأیدهی و حق انتخاب شدن از خصوصیات بارز یک نظام مردمسالار است، از این جهت از حضور اعضای محترم کابینه ابراز امتنان میکنم و از جناب برمک صاحب³ مسؤول بخش امنیتی انتخابات و همچنین محتاط صاحب، رئیس صاحب احصائیه مرکزی و همه همکاران دیگر به خاطر همکاریشان، ابراز امتنان میکنم و از جناب بیک صاحب رئیس اداره مستقل ارگانهای محلی که همکاری همهجانبه ولایات را امروز تنظیم کردند و امروز همه والی صاحبها - مثلی که اعضای محترم کابینه و من خدمتتان آمدیم و ثبت نام کردیم، مثل هر شهروند دیگر افغانستان - این انسجام را اینها گرفتند و ثبت نام کردند و از وزیر صاحب محترم معارف که تمام اعضای سکتور معارف را طبق قانون انتخابات انسجام دادند که در همکاری با کمیسیون کار کنند و از وزیر صاحب محترم امور زنان تشکر میکنم که نظارت سه هزار خواهر ما را - که تا هفته گذشته به ۲۷۰۰ رسیده بودند و امروز به این تعداد رسیدند - که انشاءالله از آن زیادتر تأمین کردند، ابراز امتنان میکنم.
انتخابات امروز باید واضح باشد که حکومت وحدت ملی هم نیت دارد؛ هم اراده و تعهد واضح. او دا په دوه مرحلو کې ده: لومړی د ولسوالیو د شوراګانو او د ملي شورا د ولسي جرګې انتخابات دي چې تاریخ یې اعلان شوی او په تاریخ او تقویم باندې ټول ټینګ ولاړ دي.
ما یوازې نه د جناب صیاد⁴ صاحب سره او نه د کمیسیون د کوم بل غړي سره لیدلي، همیشه په ګډه له ډاکټر صاحب عبدالله، خارجي ملګرو او اوس د سیاسي ګوندونو له غړو سره ګورو. دا په دې خاطر چې زه د دوی استقلالیت ته کافي احترام لرم او نه غواړم چې ذره شک او شبهه په دې کې موجوده شي چې خدای ناکرده حکومت په انتخاباتو کې د دخالت اراده یا نیت لري.
نو دا طریقه چې ما نیولې، د دې حکومت هر چارواکی مجبور دی چې په همدې طریقه د کمیسیون استقلالیت ته د احترام په سترګه وګوري. صیاد صاحب او بادغیسی صاحب اگر کوچکترین مداخله را ببینید، راساً برایم اطلاع بدهید. مداخله در امور انتخابات از اعضای امنیتی، دفاعی یا ملکی حکومت قابل قبول نیست. این کار مداخله در حقوق صریح شهروندان و هموطنان ما است و قابل قبول نمیباشد. په عین حال کې له کمیسیون نه زموږ غوښتنه دا ده چې په کامله ایماندارۍ او بې طرفۍ دا انتخابات ترسره کړي.
کمیسیون کې نه قوم ځای لري، نه سمت ځای لري، نه ولایت ځای لري، نه مذهبي مختلف دودونه ځای لري. دا کمیسیون یو ملي کمیسیون دی او د ټول افغانستان ولس ته دا کمیسیون مسؤول دی. له رسنیو نه په خاصه توګه مننه چې همیشه یې مرسته کړې ده او د آزادو انتخاباتو په برخه کې یې لوی قدمونه ایښي دي. زه غواړم نن له تاسې ټولو نه د کار لپاره چې تاسې په تېرو انتخاباتو کې ترسره کړې مننه وکړم. له مدني ټولنو نه، له سیاسي احزابو نه او په عین حال کې له بینالمللی همکارانو نه غواړو چې د آزادو، هراړخیزو او بېطرفه انتخاباتو نظارت وکړي او مخصوصاً تاسې رسنۍ په دې کې ډېر مهم او ستر رول لرئ. رسانهها جزء افتخارات افغانستان هستند که رسانههای آزاد افغانستان همیشه مباحث را مطرح کردند و حال شورای عالی حاکمیت قانون و مبارزه با فساد وجود دارد و در صورتی که تخلفات را ببینید، لطفاً به ما اطلاع بدهید که در آجندای صحبت گرفته شود تا اقدامات همهجانبه شود.
نکته دوم این است که جناب صیاد صاحب و همکارانشان ترتیبات انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۱۸ را روی دست گرفتهاند و در این بخش اینها ترتیبات خاص خواهند گرفت؛ چون انتخابات ریاستجمهوری است باید نظارت همهجانبه از امروز برای آمادگی آن روی دست گرفته شود. اعلان تاریخ انتخابات ریاستجمهوری از طرف کمیسیون میشود و ترتیباتش مثل همیشه با انسجام مردمی میگردد.
از اعضای محترم شورای ملی تقاضا داریم که کارنامههای خود را با ملت افغانستان شریک کنند. مثل که قوه اجرائیه و قضائیه گزارش دادند که دستاوردها و مشکلات چه بوده، امید است که قوه مقننه به حیث نمایندههای ملت که پس به طرف قضاوت ملت میروند، از کارکردهای خود به ملت گزارش بدهند. همچنین تقاضای ما از تمام کاندیدان این است که قانون انتخابات را به دقت ببینند و در داخل چارچوب قانون کار کنند. چیزی که مورد قبول نیست؛ مداخله هیچ فرد کاندیدا در امورات امنیتی و اداری است او دا برخه باید واضح وي او جناب صیاد صاحب ځکه صلاحیت ستاسې دی. کوم افراد چې غواړي په دغه قانوني پروسه کې مداخله وکړي او تله په غیرقانوني توګه د عدالت له مسیر نه وګرځوي، زموږ غوښتنه له تاسې نه او له عدلي او قضايي ارګانونو نه دا ده چې بیا ورسره په قاطعیت عمل وکړي.
زه بیا هم دا مبارکه ورځ د افغانستان ولس ته مبارکي وایم او غوښتنه مې دا ده چې ټول هېوادوال، مېرمنې او نارینه ټول، په یوه آواز د رایې د ثبت پروسه جدي ونیسئ او لکه څنګه چې بې بې ګل⁵ او زه نن راغلو او د نورو هېوادوالو غوندې موږ بې له هېڅ امتیاز او بې له خاصو ترتیباتو نه، ګډون وکړ؛ هیله ده تاسې ټول هم ثبت نام وکړئ. کومو ولسوالیو کې چې امنیتي شرایط د دې اجازه نه ورکوي، جناب صیاد صاحب او همکاران به یې ورته خاص ترتیبات ونیسي، ځکه نهایت ضروري ده چې هر افغان چې له قانوني نظره هغه عمر ته رسېدلی وي چې په دغه مقدسه پروسه کې ګډون وکړي، دا زمینه ورته برابره کړو.
آخري غوښتنه مې دا ده چې موږ د سولې یو واضح او جامع وړاندیز خپلې ټولنې او طالبانو ته وړاندې کړی دی، که دوی په دې باور وي چې د افغانستان ولس کې ریښه لري، نو انتخابات موقع ده، انتخابات وسیله این است که اختلاف سیاسی به اساس عقاید مردم و اختلافات فکری به اساس رای واضح و شفاف مردم فیصله شود؛ مردم افغانستان از خونریزی خسته هستند و میخواهند که سیاست کارا، جای سیاستهایی که مقابله به زور و جبر است را بگیرند. نو ځکه مې غوښتنه دا ده چې انتخابات جدي ونیسئ، په انتخاباتو کې د ګډون شرایطو ته ځان آماده کړئ او که د سیاسي ګوند په حیث یا جمعیت په حیث راځي، د افغانستان ولس به د دوی په اړه فیصله وکړي.
بیا هم د جناب صیاد صاحب، بادغیسي صاحب، بیدار صاحب و تمام اعضای کمیسیون را تبریک میگویم و موفقیتتان را در اجرای این امانت بزرگ ملی آرزومند هستم.
یشه سین افغانستان!
زنده باد افغانستان!
تل دې وي افغانستان!