د نبوي میراث نمانځنه: په افغاني ټولنه کې یووالی، پوهه او عدالت
د میلادالنبي ﷺ د نمانځنې په مراسمو کې وین
نکات اساسی:
- نبوي میراث: د رسول الله ﷺ د مبارک ژوند، ارشاداتو او معنوي لارښوونو درناوی.
- یووالی او سوله: د افراطیت غندنه او په اسلامي نړۍ کې د همغږۍ او ورورولۍ ترویج.
- اسلامي هویت: د اسلامي تاریخ، تمدن او ځلاندو ریشو باندې د ویاړ پیاوړي کول.
- دیني لارښوونه: د ټولنیز ثبات او زده کړې په برخه کې د علماوو او جوماتونو ځواکمنول.
- د ښځو پیاوړتیا: په اسلام کې د ښځو د حیاتي رول او تاریخي ونډې روښانه کول.
- متوازنه ښوونه: په مدرسو کې د دیني ارزښتونو او عصري علومو یوځای کول.
- کلتوري میراث: د اسلامي هنرونو، ادبیاتو، نعتونو او دیني اشعارو ملاتړ.
- عدالت او برابري: د ټولو لپاره د قانوني برابرۍ تضمین او د هر ډول تبعیض مخنیوی.
- اخلاقي حکومتولي: د اسلامي اصولو او انساني کرامت پر بنسټ د دولتي تګلارو برابرول.
- نړیواله ورورولي: د غوره اخلاقو، شفقت او نړیوالې ورورولۍ د روحیه خپرول.
۱۲ قوس ۱۳۹۶ | قصر سلامخانه
بسم الله الرحمن الرحیم
برادر عالیقدر استاد دانش، جناب احمدزی صاحب، تمام اعضای شورای ملی افغانستان، اعضای محترم کابینه، جناب کشاف صاحب، اعضای شورای علماء کرام افغانستان، خواهر گرامیام ملکه، استاد محترم، وزیر صاحب محترم امور زنان، وزیر صاحب محترم مبارزه با مواد مخدر، همه خواهران و برادران، السلام علیکم و رحمت الله و برکاته.
قالی الله تعالی: الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی (قرآن کریم)
همه چیز در قرآن مجید گنجانیده شده است.
سالروز میلاد با برکت پیامبر بزرگوار اسلام، حضرت خاتمالنبیین ﷺ را به همه هموطنان مسلمان و متدین کشور، تبریک میگویم و به روح پرفتوح آن حضرت ﷺ، درود میفرستم.
تجلیل شایسته از این مناسبت خجسته، به مثابه تجدید پیمان با راه و روشی است که از آن رهبر بشریت به ما به میراث مانده است. استاد دانش ابعاد مختلف این را به صورت اساسی توضیح داد که با آن، من مطلقاً موافق هستم. پیروی راستین از او در پی بردن و دنبال کردن اهداف بلند رسالت او نهفته است، همان اهداف بلندی که سبب استقبال ملتها از اسلام و جهانی شدن این دین مبین گردید. علما به این نظر هستند که در قرآن شریف، ذکر کلمه محمد ﷺ تنها چهار بار آمده، در حالی که ذکر کلمه پیامبر، صدها بار آمده است، بنابراین تمرکز قرآن شریف، سر نوع رسالت و پیام حضرت محمد ﷺ به تمام عالم بشریت بود.
یکی از اهدافی که در قرآن مجید برای رسالت پیامبر گرامی اسلام ذکر شده، رهایی از عداوتها و برقراری اخوت و برادری است. او آمد تا کینه، دشمنی، برادرکشی، تجاوز، ستم، خونریزی و تبعیض به پایان برسد و جایش را محبت، همبستگی، تعاون، ایثار، ازخودگذری و دیگر فضایل و مکارم اخلاقی بگیرد.
موږ په داسې حال کې د خپل ګران پیغمبر مبارک میلاد نمانځو چې اسلامي نړۍ له لويې فتنې سره لاس او ګرېوان ده. په افغانستان کې، په حرمین شریفین کې، په مصر، په مالیزیا، اندونیزیا کې او نورو اسلامي هیوادونو کې جید علماء په دې باره کې اجماع لري چې د اسلامي هیوادونو، دارالکفر بلل او په اسلامي هیوادونو کې بغاوتونه کول او ګډوډي رامنځته کول، لویه فتنه ده.
د باغیانو اعمال، د مسلمانانو له وژلو او د اسلامي هیوادونو له تخریب نه پرته بل کوم اصلي مقصد او کومه نتیجه نه لري. له نبوي سیرت او سنت سره تعهد له موږ ټولو او خصوصاً له علماوو نه غواړي چې په هر اسلامي هیواد کې د خونخوارانو د فتنې په مقابل کې په یوه غږ او په اتفاق سره آواز اوچت کړو. لکه چې زموږ علماوو شورا همېشه آواز اوچت کړی او زه مننه کوم.
موږ په افتخار سره وایو چې د افغانستان اساسي قانون د اسلامي ارزښتونو له نظره، د اسلامي دنیا له بهترینوه قوانینو نه دی.
هموطنان گرامی، علماء کرام و مهمانان عزیز به شمول سفرای محترم ممالک همجوار و سفیر محترم ایران!
مطالعه سیرت نبوی، تعمق در لابهلای صفحات درخشان تاریخ اسلام، آگاهی از دستاوردهای تمدن مسلمانان و بررسی ابعاد مختلف فرهنگ اسلامی، از عواملی هستند که خودباوری را در میان ما تقویت میکنند. جوامع ما، از آن مرحله گذشتهاند که در اثر کمبود آگاهی درباره مفاخر تاریخی و تمدنی خود احساس کمبودی میکردند، اعتراف کنیم که ۱۵۰ سال، ۲۰۰ سال پیش عقده حقارت داشتیم، فکر میکردیم که کلید همه چیز در تمدن غربی است، اینطور نیست و در نتیجه این احساس کمبودی، یا دچار خودباختگی شده و گذشته خود را انکار مینمودند و یا در برابر دستاوردهای عصر حاضر، موقف دفاعی و گاه خصمانه میگرفتند.
امروزه معلومات و دانش کافی درباره نقش اثرگذار تمدن اسلامی در سیر کلی تمدن بشری وجود دارد. از این رو لازم است که نسل جوان ما به این ریشهها برگردد و اصالت خود را حفظ نماید. مولانا چه خوش گفته است: «هر کی باز ماند از اصل خویش/ باز جوید روزگار وصل خویش».
ما از طریق افزودن بر دانش خود، میتوانیم «هویت دینی» خود را استوارتر گردانیم. هویت دینی به هیچ صورت به معنای تضاد و ستیزه با جهان نیست؛ خلوت در انجمن، همیشه یکی از عناصر بزرگ فرهنگ عرفانی ما بود. بر عکس، ما نیاز داریم که با دیگران، وارد گفتوگو شویم و این گفتوگو باید در دو سطح صورت بگیرد. یکی گفتوگوی درونتمدنی و دیگر گفتوگوی برونتمدنی که هر کدام منطق خاص خود را دارد.
در سطح درونتمدنی، کاملاً طبیعی است که مذاهب، مکاتب و نحلههای دینی مختلف داشته باشیم و هر کدام از زاویهای به مطالعه اسلام پرداخته و به تفسیری از آن دست یابد. ما میتوانیم با ادامه دادن این گفتوگو، غنای تمدن اسلامی را چند برابر گردانیم.
در مسیر بازگشت به ریشهها و وصل شدن به هویت بزرگ تمدنی خود، باید نقش اساسی علماء کرام را از یاد نبریم. علماء کرام نقطهی وصل ما با گذشته فرهنگی ما هستند و از همین رو باید نقش ایشان در عرصههای مختلف جامعه افزایش یابد، خصوصاً در عرصه تعلیم. مساجد ما باید علاوه بر نقش عبادی، نقش علمی و تعلیمی خود را بازیابند و باید ارتباط مستقیمی میان مساجد و معارف برقرار باشد.
همچنین، باید نقش برجسته زن در تاریخ اسلام را همواره به یاد داشته باشیم. جایگاه حضرت بیبی خدیجه رضیالله عنها، در سیرت نبوی نشان میدهد که از سپیده دم تاریخ اسلام، از نخستین لحظات وحی، زن، نقشی اساسی در حمایت از رسالت نبوی داشته و این نقش پا به پای تمدن اسلامی دوام یافته است. امروزه نیز نقش زنان افغان در تحولات و انکشافات کشور ما، قابل انکار نیست. ما باید با تأسی به سیرت نبوی، به تقویت بیشتر نقش و جایگاه زنان افغان توجه کنیم، دستاوردها و موفقیتهایشان را به دیده قدر ببینیم. کسانی که با ذهنیت زنستیزانه میخواهند، مانع موفقیت زنان مسلمان افغان شوند، آنان مانع پیشرفت کشور و شکوفایی تمدن اسلامی هستند.
له نېکه مرغه زموږ د جوماتونو تعداد ورځ په ورځ زیاتېږي. یو مثال، زه چې کوچنی وم زموږ په پلرني کلي کې دوه جوماتونه وو، نن فضل د خدای جل جلاله اولس جوماتونه دي. او څلور یې جامع جوماتونه دي. ډېرې مدرسې او ډېر علماء لرو. فضل د خدای جل جلاله دا لړۍ په همداسې روانه وي! ځکه چې ولس یې غواړي. جوماتونه ټول په اعانې [ولسي مرسته] جوړ شوي، کوم باندېني قوت جوماتونه نه دي جوړ کړي. دا د ولس اراده ده چې جومات ولري او ولس یې جوړوي.
هغه خونخواران چې وایي، اسلام په خطر کې دی، هغوی ته وایوو چې اسلام په خطر کې نه دی، بلکې ستاسې قتلونه، جنایتونه او بغاوتونه دي چې د مسلمانانو ورځ یې بده کړې ده. که له مساجدو نه د لا ښې استفادې لپاره دقیق پروګرامونه ولرو، کولای شو چې هم د معارف په وضعیت کې بهتري راولو او هم اجتماعي فعالیتونه لا ګټور کړو. زه په همدې اساس وړاندیز کوم چې د ولسي تړون او میثاق په پروګرامونو کې باید د قومي مشرانو، مدني فعالانو او نورو په څنګ کې دي علماء کرام هم خامخا برخه واخلي. دغه راز له معارف وزارت نه، خاصتاً له معین صاحب نه غواړم چې د علم او سواد په خپرولو کې د ملا امامانو او مساجدو نقش ته لا زیاته توجه وکړي. علماء په افغانستان کې د وصل کړۍ دي او جوماتونه د ثبات مرکزونه. علماء کرام چې هر څومره په امنیت او ثبات کې مرسته وکړي، نو هغومره به افغانستان قوي شي او د مساجدونو او ملا امامانو د حمایت په برخه کې به زموږ د ټولو د ارزګانو پوره کولو لپاره امکانات زیات شي.
دغه راز زموږ مدرسې هم باید کیفیت ته لا زیات پام وکړي او د اسلامي تمدن د زرین دوران د پخوانیو مدرسو تجربې د ځان لپاره معیار وبولي. هغه مدرسې چې د امام غزالي، ابو علي سینا، ابوریحان بیروني، امام فخرالدین رازي غوندي، د دین او دنیا لوی عالمان په کې وروزول شول او علمي شهکارونه یې ولیکل.
زموږ مدرسې د علم مراکز وو او هېڅ وخت د دنیایي او دیني علومو منځ کې توپیر نه و، ځکه چې سړی په دین باندې پوه نه شي، دنیا به څنګه اداره کړي؟
زه به ډېر خوشاله یم چې د نبوي میلاد د راتلونکي کال په غونډه کې غوره علمي مقالو او په تېره بیا د نبوي سیرت په برخه کې تر ټولو ښو لیکنو او ترجمو ته پخپل لاس جایزې او د لویو علماوو په نوم مسما شوي مډالونه ورکړم. [د حاضرینو تکبیرونه] انشاءالله تعالی په نوي کال کې به هغه مډالونه چې تاسې د علماء کرامو په نوم غوښتي وو، ټول به خپاره شوي وي او انشاءالله چې خدای جل جلاله کول او زه مو په خدمت کې وم، دا به زه پخپل لاس ورکړم.
موږ باید خپل اسلامي تمدن او فرهنګ وپېژنو او د هغه په باره کې لیکنې وکړو. دغه راز غوښتنه کوم چې د هغو کسانو تشویق او حمایت ته لا زیاته توجه وشي چې ډېر هنر سره حمدونه او نعتونه وایي. امروز شاهد دو نعتخوان بزرگ ما بودیم و امید است که هر نوع همکاری را همراهشان انجام داده بتوانیم.
زموږ د اسلامي فرهنګ لویو شاعرانو په پېړیو، پېړیو بهترین حمدونه او نعتونه ویلي دي چې خلکو ته باید ورسول شي او د خدای جل جلاله او رسول ﷺ مینه زړونو ته قوت ورکړي. د میلاد نبي ﷺ په دې بختوره غونډه کې غواړم خپلې خبرې د یوه لوی شاعر مرحوم استاد ګل پاچا الفت د یو نعت شریف په څو بیتونو پای ته ورسوم چې رسول الله ﷺ مبارک ته په خطاب کې وايي:
ته چې نـــــه وې په جهان کې رڼا نه وه
د ادراک او شعـــــــور سترګه بینا نه وه
تا کړه ورکه، هغــــــــــــــه توره تروږمۍ
چې نه لمـــــــر شوه ورکولای نه سپوږمۍ
سریتـــــــوب ورساوه تا تــــــــــــر معراجه
فرعونان دې ښکته کړل له تخت او تاجه
فقیران او حقیران دې عـــــــــزیزان کړل
سرکشان دې په خپل ځان پورې حیران کړل
انساني کرامت تا راوړو انســـــــــان ته
بشــــــــــري ورورولي دې راوړله جـهان ته
له داسې رهنما سره بلې فلسفې ته محتاج نه یوو.
اگر ما واقعاً سیرت نبوی را درک کنیم و از ابعاد زندگی حضرت محمد ﷺ مثل که جناب استاد دانش تشریح داد، درک عمیق داشته باشیم، در هیچ ساحه زندگی، حیران نخواهیم بودیم. در عین حال در این مجلس، من میخواهم اعلان کنم و به وزارت عدلیه هدایت بدهم که درباره رفع تبعیض، مطابق قانون اساسی افغانستان، اقدامات سرتاسری کند و یک مقرره و قوانین لازم را تحت نظر جناب استاد دانش فراهم نماید.
جامعه ما به تبعیض نه ضرورت دارد و نه اجازه میدهد. مساوات هر افغان با هر افغان، جزء ایمان ما است - پیغام حضرت محمد ﷺ بر تمام جهانیان بود؛ چون خاتمالنبیین بود - واضح است که مسلمان بودیم، هستیم و تا ابد خواهیم بود.
از وزارت حج و اوقاف، شورای سرتاسری علما و همکاران ما در ریاست جمهوری که در ترتیب این محفل سهم گرفتهاند، تشکر میکنم.