ستراتیژیک مشارکت او ملي هوډ: د افغانستان د امنیت، حاکمیت او باثباته راتلونکي پر لور ګامونه
د افغانستان لپاره د امریکا د نوې ستراتیژۍ په غبرګون کې خپور شوی پیغام
مهم ټکي:
- ملي امنیت: د افغان ځواکونو چمتووالی او قربانۍ.
- ملي حاکمیت: د اساسي قانون د صلاحیت او خپلواکۍ ساتنه.
- یووالی: د ټولو سیمو، قومونو او نسلونو ترمنځ پیوستون.
- ملګرتیاوې: ستراتیژیکې نړیوالې همکارۍ.
- اصلاحات: حکومتولي، د قانون حاکمیت او پراختیا.
- سوله: خبرې اترې او سیاسي حل لارې.
- راتلونکی: ثبات، سوکالي او ځوانانو ته فرصتونه.
- سیمهییزې اړیکې: له ګاونډیانو او نړیوالو شریکانو سره قوي اړیکې.
١ سنبله ١٣٩٦
بسم الله الرحمن الرحیم
هموطنان عزیز، خواهران و برادران گرامی!
در این سه هفته ما شرف افتخار این را داشتیم که از سه قولاردوی افغانستان و قوهی خاص کماندو دیدن کنیم. ما میخواهیم که از درگاه خداوند (ج) اول امتنان کنیم که مردم ما با این عزت، جرئت و قهرمانی از قوای امنیتی و دفاعی ما، پولیس ملی، اردوی ملی و امنیت ملی که روزانه از این خاک به حیث قهرمان دفاع کردند، حمایت میکنند و از تمام مسوولین قوه امنیتی و دفاعی و از جناب اتمر صاحب نیز میخواهم ابراز امتنان کنم.
ما میخواهیم که از فردفرد قوه امنیتی و دفاعی ما ــ مثل که در قولاردوها و در جلسات دیگر گفتیم ــ و خانوادههایشان، اظهار امتنان کنم. هر فردی که امروز در قوه امنیتی و دفاعی افغانستان مسوول کار میباشد، رضاکار است و روزانه از خاطر این وطن قربانی میدهد. به پاس شهدای ما مسئولیت تمام ملت است و ضرورت بسیار واضح است. امروز که در نقطه عطف تاریخ افغانستان، منطقه و جهان قرار داریم، از قهرمانیهای قوه امنیتی و دفاعی خود در دو نیم سال گذشته ابراز امتنان و پاسشان را ادا میکنیم. همچنین من میخواهم از تمام اعضای حکومت وحدت ملی خاصتاً جناب داکتر عبدالله عبدالله و همکارانم ابراز امتنان کنم.
دو و نیم سال گذشته، سالهای آسان نبود. چون ما در شرایط ابهام راجع به آینده قرار داشتیم؛ اما با اتکا به خداوند (ج)، وحدت ملی و اراده سیاسی خود، امروز به زمانی رسیدهایم که شرایط ابهام در حال دور شدن است و جهت و مسیر آینده افغانستان به وضاحت معلوم شده. از تمام همکاران ملکیام جناب وزیر صاحب مالیه و تمام همکارانشان، سفرایی که در بخش قناعت دادن جامعه بینالمللی زحمات زیاد کشیدند و موجب این شدند که در کنفرانس وارسا و بروکسل یک تعهد واضح برای آینده افغانستان صورت بگیرد، ابراز امتنان میکنم.
زموږ د خارجي سیاست مبني څه ده؟ د هغو شرایطو برابرول چې د هغې په نتیجه کې د افغانستان ثبات، سوله او رفاه په تلپایه توګه زموږ لاس ته راشي او دا یوازې د افغانستان د اساسي قانون، د افغانستان د ملي وحدت، ملي حاکمیت او زموږ د مقدسې خاورې د تمامیت په اساس کېږي. د دې لپاره چې موږ دغه اهداف پلي کړو موږ باید خپل کلیدي شریکان تعریف کړي وای او پر هغو باندې مو پانګونه کړې وای. زموږ کلیدي شریکان هغه ملکونه دي چې ګټه کې راسره شریک دي او په خطر کې راسره ګډ موقف لري. نو ځکه د متحده ایالاتو خاص موقف په دې برخه کې اساسي او اصولي و او دی. موږ په دې وتوانېدوو چې د اعتماد فضا او د ګډو منفعتونو تعریف ایجاد کړو او د همدغې نتیجې په پایله کې به مخ ته لاړ شوو، سختو پوښتنو ته ځواب ورکړو او هغه رقم پروګرامونه او دساتیر به مخه ونیسوو چې هغې کې د افغانستان ملي ګټې او د افغانستان اسلامي هویت خوندي دی.
په عین حال کې له ګاونډیو، سیمې، اسلامي نړۍ او بینالمللي بنسټونو سره زموږ د اړیکو ټینګول زموږ د خارجي سیاست یوه کلیدي برخه ده. هیله ده وطنوال قانع شوي وي چې زموږ بهرنی سیاست یو بریالی سیاست دی. ځکه په افغانستان کې بې له بریالي بهرني سیاست نه، په یوازې هغو شرایطو باندې اتکا نه شي کېدای چې هغه ملکونه چې بحران، جنګ، جګړه او بې ځایه شوي خلک یې نه وي لیدلي، په هغو شرایطو کې ووسو. افغانستان څلوېښت کاله بحران لیدلی او زموږ ملي رسالت دا دی چې دغه بحرانونه ختم کړو او د پای ټکی ورته کېږدو څو د افغانستان راتلونکي نسلونه په اعتماد او اعتبار باندې هغه ستره پانګه چې خدای (ج) دې خاورې ته ورکړې ده، د وطن دې نېبګنې او سوکالۍ لپاره مصرف کړي.
من میخواهم که امروز خاصتاً از استراتیژی جدید رئیسجمهور ترامپ ابراز امتنان کنم، و چند نکته در این بخش مهم است:
اول، این استراتیژی محصول یک پروسهی همهجانبه برای تحلیل اوضاع، محاسبه درسهای گذشته و تشخیص عناصر موفقیت است. بعضی از حلقات به این فکر بودند که ما باید صحبت کنیم، همیشه در مطبوعات باشیم و در بحثها سهم بگیریم، تأمین منافع استراتیژیک افغانستان خواهان این است که حوصله استراتیژیک موجود باشد. ما مملکت و افراد مسوولی نیستیم که به هر باد مثل بید بلرزیم، ما چون تعریف واضح منافع مشترک خود را داشتیم، اعتبار داشتیم که پروسه بررسی سرتاسری انشاءاللهتعالی به نتایجی خواهد رسید که روز گذشته، دیروز رئیسجمهور ترامپ به او رسید. در این بخش از تمام همکاران ما در ایالت متحده امریکا ابراز امتنان میکنیم، از جنرال صاحب نیکولسن، از سفیر صاحب لارنس و دیگر همکارانشان در اینجا. خصوصاً دو سفر بی سابقه که مشاور امنیت ملی امریکا جنرال صاحب مک ماستر و رئیس «سیا» محترم پمپئو انجام داد واقعاً بی سابقه بود. ضرورت به تأکید دارد که همکاران ما که اینجا تشریف دارند با عقل، منطق و تحلیل، سوالات اساسی و بنیادی اینها را پاسخ دهند. من میخواهم از تمام همکاران امنیتیام که در صف نشستند، از صمیم قلب ابراز امتنان کنم و همچنان از وزیر صاحب مالیه که در این سهم داشتند و سفیر صاحب ما در امریکا.
دوم؛ تعریف واضح هدف تعیین شده است. هدف چیست؟ موفقیت، بستگی به شرایط نه بستگی به قید زمان. یکی از درسهای گذشته این بود که همیشه القای مخرب میگفتند که آنها وقت دارند و ساعت پیش دیگران است. امروز باید برایشان واضح شود که اینها نه صاحب وقت هستند و ضرور است که ساعت بخرند؛ چون عمر سیاسی، دهشتگری، نفاق و فتنهشان در حال ختم شدن است. در این شرایط واضح است که نقش کلیدی قوای امنیتی و دفاعی ما که باربار یاد شد؛ ما شروع کردیم، ما اهداف و منافع خود را تنها در میدان سیاست به دست نیاوردیم، بلکه از نتیجه قربانی سرتاسری نیروهای امنیتی و دفاعی این را به دست آوردیم. جناب لوی درستیز، جناب وزیر دفاع، جناب لوی درستیز صاحب، جناب معین صاحب ارشد امنیتی، جناب اتمر صاحب و جناب استانکزی صاحب لطفاً این پیام را به تمام نیروهای امنیتی و دفاعی بدهید، من امروز مخاطبم اینها است، من به حیث سرقومندان اعلای قوای مسلح افغانستان افتخار میکنم که از برکت خداوند (ج) ما صاحب افرادی هستیم و اصلاحاتی را انجام دادیم که واقعاً اعتبار خود را در منطقه و دنیا تثبیت کردیم، و در اینجا من میخواهم از صبر عظیم مردم افغانستان ابراز امتنان کنم.
که زموږ د خلکو په ځای نور خلک وای، نن به ویلي (ذوب) شوي وای، موږ یوو چې مړینه مو منلې، بېوزلي مو منلې او اتفاقي بمبارې مو منلې ده، اما هېڅکله مو خپلې ملي ګټې نه دي هېرې کړې. ټولو هغو ځایونو کې، خصوصاً هسکه مینه کې او نورو ځایونو کې چې اتفاقي بمبارې شوې دي.
زه د افغانستان له ولس نه د زړه له کومې مننه کوم، دا غم یو غم دی هر چېرې چې واقع کېږي. خاک افغان کې داعش زموږ کوچنیان او شپږ میاشتنۍ نجلۍ ووژله یا که په شینوارو کې وو، یا که مومند درې کې دي، یا سرپل کې دي، یا د افغانستان په هر بل ګوټ کې، بدخشان کې یا بل هرځای کې... ټول افغانستان نن یو کور دی او یو غم لري اما هغه ته چې زه واقعاً سر ټیټوم هم د افغانستان د ولس عظیمه حوصله ده او هم ډېر مفید قضاوت. د افغانستان ولس په شمول، پرون په کندهار کې ماته دا نه وایي چې معجزه وکړه ماته دا وایي چې د افغانستان ملي ګټې راتلونکو نسلونو لپاره خوندي کړه او دا د دې ولس د سیاسي قضاوت نتیجه ده. د ولس دغه سیاسي قضاوت ته باید ټول قدر ورکړي. دا شان پوه ولس په نړۍ کې بې ساری دی او ضرور ده چې د دې ولس قدر موږ ټول وکړو. بیا هم د خدای (ج) شکر وکړو چې داسې یو ولس یې راکړی چې بد ترینو شرایطو کې بیا هم په روښانه آینده باندې او روښانه راتلونکي باندې تاکید لري.
عنصر سوم استراتیژی نو، وضاحت در برابر شرایط منطقهیی است. همیشه یکی از خواستههای ما در طول دههها این بود که جنگ افغانستان جنگ داخلی نیست، ریشههای عمیق در منطقه و شرایط افراطیت جهانی دارد. از این جهت ایجاد شرایطی که پیامهای واضح هم به همکاران منطقه و هم بر کسانی که مانع ایجاد شرایط صلح و ثبات بودند، ارائه شود؛ یکی از پیشرفتها بسیار واضح است و از این جهت ما از رئیسجمهور ترامپ و اداره امریکا امتنان میکنیم.
نکته چهارم این است که تعریف منافع واضح است و تعریف خطر هم. خطر شبکههای فرامرزی تروریستی و شبکههای جرمی منطقهیی است. از این جهت مبارزه ما بر اساس منافع مشترک است. در این بخش وضاحت کامل داشته باشیم که مردم افغانستان هیچگاه مقابل یا طرف همکاران بینالمللی ما نیست. شرایطی ایجاد شده که در آن همکاری با دولت، ملت و قوای دفاعی و امنیتی افغانستان اصل تمرکز است و شیوه اصلاحات به ما تعلق دارد. اصلاحات را ما مطرح کردیم، حال در تطبیقش همکاری بینالمللی داریم. از این جهت تأکید دیگر من بر سر این است چې موږ د عطف په یوه ټکي کې یوو، هم د یو ولس او ملت په حیث او هم د یوه دولت په حیث.
لومړۍ خبره دا ده چې دوه نیم کاله مخکې د بې باورۍ فضا وه اوس باید د اعتماد فضا وي چې راتلونکو ٤ کلونو کې موږ اهدافو ته رسېږو. داسې نه ده چې پس له دې نه به موږ په عکس العملي حالت کې یوو. موږ به ابتکار د عمل په لاس لرو او په اولې مرحلې کې به خپل څلور کلن امنیتي او دفاعي پلان تطبیقوو. دلته دې کامل وضاحت وي چې د دې پلان منشا او منبع موږ یوو. د اصلاحاتو ټولې برخې یې موږ تهیه کړې او موږ نړۍ ته قناعت ورکړی. زه غواړم چې په پولیسو، اردو او ملي امنیت کې له ټولو امنیتي او دفاعي قواو، سربازانو، بریدملانو، عسکرانو، افسرانو او جنرالانو نه مننه وکړم چې زما د معلمینو په حیث یې کار کړی دی. د اتمر صاحب نه، د امنیت شورا له غړو نه خاصتاً ډاکټر صاحب عبدالله نه مننه کوم چې موږ ټول په یوه اجماع راغلي یوو چې دا د افغانستان ضرورت دی.
دوم: اصلاحات گسترده در تمام ابعاد، حاکمیت قانون، حکومتداری، زیربنای اداره و سیاست اجتماعی ما ضرورت زمان است. در قسمت اصلاحات ما انتخاب نداریم؛ مردم افغانستان خصوصاً ٤٠ فیصد مردم ما که تحت خط فقر زندگی میکنند، تقاضای اصلاحات همهجانبه از ما دارند. این اصلاحات از بیرون نیامده. هر بار که همراه مردم خصوصاً قشر جوان، زنان و مردم محروم که اقشار محروم هستند، نشستم. ضرورت اصلاحات چیزی است که اینها میگویند و از وزیر صاحب مالیه به خاطر نقشه راه کنفرانس بروکسل و همکارانشان تشکر میکنم. این نقشه راه را ما تهیه کردیم و تطبیق آن وظیفه ما است.
موضوع سوم که نکته عطف است، ایجاد مناسبات پایدار در منطقه و تعریف ما از آن و هندوستان و کشورهای همسایه: چین، آسیای مرکزی، ایران تا روسیه و آذربایجان و همچنان جهان اسلام میباشد. در دو و نیم سال گذشته ما موفق شدیم که با ابتکار خود یک قسمت زیاد منطقه را قناعت بدهیم که افغانستان نقطه همکاری، وصل و هماهنگی بوده نه نقطه فصل. از این جهت آمادگی عام و تام وجود داشت که آیا شرایط بینالمللی مساعد وجود خواهد داشت؛ یعنی شرایط بینالمللی مساعد به وجود آمده حالا همکاری ما در منطقه دو چند و چند خواهد شد.
نکته چهارم ما در عطف رفع ابهام برای طالبان و حامیانشان است که په دې فکر کې وي چې جنګ ګټلای شي او د افغانستان دولت پرځولای شي یا دا مقدسه جغرافیه په دوو جغرافیو باندې بدلولای شي، نو دا فکر دې له سر نه وباسي. ستاسې دسایس، ستاسې فتنې یوازې زموږ د ولس د عزت او زموږ د شازلمیو د شهادت او زموږ د خوېندو او مېندو د مړینې باعث شوي دي. یوازینۍ د حل لاره، سیاسي لاره ده، نو موږ په دې حالت کې چې پوهېږو د امنیتي بریالیتوب شرایط برابر دي، بیا هم در باندې غږ کوو که واقعاً افغانان یئ، د سولې لاره ونیسئ، د مذاکراتو لاره ونیسئ او د سیاست لاره ونیسئ. موږ د جرګو وطن یوو. موږ د مرکو وطن یوو. د جرګو او مرکو وطن خپل هېڅ وګړي ته ځواب نه ورکوي ترڅو چې هغه وګړی، هغه هموطن خپل وطن خرڅ نه کړي، خپلې مور سره جفا ونه کړي؟ دا شیدې چې مېندو درکړي د دې شیدو عزت وکړئ.
د خوېندو نعرو ته مو غوږ ونیسئ. څومره افغان مېرمنې تاسې بوروی، څومره کورنۍ د غم په ټغر باندې کینوئ؟ لاره دا نه ده! نو ځکه نن یوه ورځ ده او د عطف یو ځای دی چې موږ د یوه ولس په حیث باندې ټول شوو. زموږ منځ کې د رسول اکرم (ص) سلسلې نه د عفوې او د پخلاینې فرهنګ موجود دی او زموږ ټول اقوام پښتون، اوزبیک، ترکمن، تاجک، هزاره، ایماق، پشه یي، نورستاني د مرکو سلسلې لري او ضرورت ده په هغې لارې سولې لار ته شوو چې موږ ورته رسېږو. حزب اسلامي سره مو ولیده، اراده مو وه، نیت و او شرایط مو برابر کړل. اوس باید د سولې پیام ته راشو چې ځان له دې شرایطو نه وباسو.
پنځم ټکی مې دا دی چې موږ پاکستان سره دولت په دولت سوله غواړو، تل پایه سوله غواړو، یو بې ثباته افغانستان د هېڅ چا په ګټه نه دی او خاصتاً پاکستان باندې به ډېر منفي اثرات ولري. دا چې نن یوه اجماع راغلې چې پاکستان باید خپل پخواني روش باندې او دود باندې بیا فکر وکړي، دا یوه موقع ده، دا یو فرصت دی، نو ځکه ضرور ده چې د هر اړخیز بحث یو واضح هدف سره چې هغه د دوه دولتونو منځ کې دولت په دولت مناسبات او د افغانستان عزت اساسي قانون، خود مختاري دا ټول شرایط چې واضح دي. د دولت تعریف په بین المللي قوانینو کې څرګند دی. موږ بل شی نه غواړو او دا دې واضح وي چې افغانستان هېڅ وخت د پاکستان د بې ثباتۍ لپاره اقدام نه دی کړی. زموږ ستراتیژیکه حوصله له هغو اقداماتو نه چې موږ د ملي منافعو پر ضد شوي دي له ډاره نه ده، له تدبیره ده. ځکه موږ غواړو چې کوچنۍ خبرې د لویو کارونو مخه ونه نیسي او په واضح توګه وایو چې غواړو هر اړخیز شرایط برابر شي چې د دې پر ځای چې کلونه په جګړې تېر کړو د مذاکراتو پر میز باندې مسایل حل کړو او د افغانستان بنیادي ګټې واضح او مشخصې کړو. ولې له بهرنۍ خاورې نه زموږ بچیو باندې، زموږ علماوو باندې، زموږ ځوانانو باندې بریدونه کېږي. امریکایي پوهنتون کې څوک شهادت ته ورسېدل؟ استاد خپلواک، ځوانې نجونې او هلکان! ولې د ډار فضا زموږ په پوهنتونو باندې راځي؟ موږ ټول مشترکه برخه لرو. دلته دې دا هم واضح شي چې دا افغانستان پخوانی افغانستان نه دی، موږ ډېر اقتصادي بدیلونه لرو. د همکارۍ لاره خلاصه ده. نړۍ کې نورې لارې موجودې دي. اما له سیاسي نظره ټولو ګاونډیو سره منسجم، د پیش بینۍ وړ او ښې اړیکې غواړو او هیله ده چې د دې اړیکو په برخه کې، زموږ د ګاونډي ملک چارواکي زموږ پیغام واوري او د دې لپاره شرایط بدل شي.
نکته پنجم ضرورت بسیج اراده ملی است. خواهران و برادران عزیز! هموطنان گرامی! از حالتی که حکم فرما بود برآمدیم، موقعیت افغانستان در اجماع بینالمللی واضح شده. ملت، قوای دفاعی و دولت افغانستان مورد اعتبار دنیا است. از این جهت ماحولی را که سالها ما آرزوی آن را داشتیم، امروز فراهم شد؛ اما استفاده از این ماحول مناسب، تعلق به اراده ملی ما دارد. کسی دیگر را ملامت کرده نمیتوانیم. از این جهت باید یک دیدگاه واضح و مشترک بالای اهداف ملی داشته باشیم. بزرگترین هدف ما این است که بحران چهل سالهی حاکم بر افغانستان را ختم کنیم. در بحران زندگی کردن نسل بعد از نسل نه طبیعی است و نه منطقی.
ما باید بحران حاکم را ختم کنیم. نسلهای آینده از ما تنها یک هدیه میخواهند و آن ایجاد شرایط ثبات است.
جمهوری اسلامی افغانستان بهترین قانون اساسی منطقه را دارد، فصل اول را ببینید، در هویت اسلامی دولت و جامعه ذره شک و تردید نیست. مسلمان بودیم، هستیم و تا ابد خواهد بودیم.
هیچکس ــ من به جرئت میگویم ــ برابر با مردم افغانستان از خاطر دین مقدس اسلام و عقاید اسلامی قربانی ندادهاند، دنیای اسلام باید قدر شهدای ما را ادا کنند و در نظر بگیرند.
بنابرین هدف اساسی ما تطبیق قانون اساسی است و تطبیق قانون اساسی ما به وضاحت به اساس وحدت ملی و مساوات هر افغان با هر افغان صورت گرفته است. در این بخش ما باید تعریف واضح بر موانع را داشته باشیم. اگر موانع را ما به صورت درست تعریف نکنیم، کوشش ما بعضی اوقات بیجا میباشد.
بدترین نوع فعالیت این است که انسان در جای ثابت بدود و تحرک نداشته باشد، مردم ما خواهان تحرک هستند و دنیا در این شرایط خواستار این است که یک تحرک بنیادی را شاهد باشد.
چون دنیا برای ما نگفته که چه نوع تحرک را باید بیاوریم؛ چون که آن کار ما است، اما تحرک واضح در قبال خواستههای مردم افغانستان اساسی است. از این جهت تأکید کلیدی برنامههای دولت بالای سه اکثریت عددی «جوانان، زنان و اقشار دارای محرومیت» است.
از خاطر اینکه وصل بین تمام افغانها بیاید، ضرورت این است که برنامههای ما اکثریتمحور و عدالت اجتماعی با رشد اقتصادی در توازن باشد و فضل خداوند (ج) محرومترین نقاط کشور، نقاطی است که زیادترین ثروت افغانستان در آن نهفته است. بنابرین تضاد نیست و یک ضرورت واضح است که برنامههای ما متمرکز باشد.
زه بیا هم له امنیتي او دفاعي قواو نه مننه کوم. له ټول ولس نه، د حوصلې نه یې، د قربانۍ او د خود ګذرۍ نه یې مننه کوم او له جمهور رئیس ټرمپ او له ادارې نه یې مننه کوم چې پس له ډېر ژور بحث، هر اړخیزې څېړنې او اساسي بحثونو، یوې داسې ستراتیژۍ ته راغلل چې په هغه کې انشاءاللهتعالی زموږ خیر او د دوی ګټې دواړه دي.
دا مه هېروئ چې افغانستان نه یوازې د مبارزې لومړۍ خط دی، بلکې د نړیوال امنیت لومړۍ خط هم دی.دلته زموږ ګډې منافع سره تړلې کېږي. ضروره ده موږ هغه شرایط برابره کړو چې ټول دې نتیجې ته ورسېږي او پوه شي ګتې یوازې په منفي اساس یعنې خطراتو پېښولو کې نه دي.
په دې فرصت کې زه غواړم خاصه مننه وکړم، ځکه پس له دې به اقتصادي برخه کې او د افغانستان د طبیعي زېرمو د انکشاف لپاره هر اړخیزه مرسته او مشارکت وشي.
مشارکت ما مشارکت دو شریکی است که به اساس منافع مشترک به نتیجه رسید و انشاءالله در عملی شدن این، دولت و ملت افغانستان از هیچ خودگذری دریغ نخواهد کرد.
در اخیر میخواهم برای همکاران مطبوعات این را اطمینان بدهم که امروز تنها ضرورت این بود که من هم شرایط را تشریح کنم و هم به حیث رئیسجمهور و سرقوماندان اعلای قوای مسلح با شرکای استراتیژیک شریک بسازم. در هفته آینده یک کنفرانس مطبوعاتی را دایر میکنیم که هم مسوولین قوای دفاعی و هم من، بتوانیم سوالهای هموطنان و شهروندان خود را پاسخ بگوییم.
یشهسین افغانستان، پاینده باد افغانستان، تل دې وي افغانستان و دوامدار باد همکاریهای استراتیژیک با شرکای استراتیژیک ما.
تشکر!