د کاسا-۱۰۰۰ پروژې له لارې د مرکزي او جنوبي اسیا ترمنځ د انرژۍ اتصال او د سیمهییزې همکارۍ پیاوړتیا
د کاسا-۱۰۰۰ غړو هېوادونو د مشرانو په دویمه غونډه کې وینا
نکات اساسی:
- سیمهییزه همکاري: د مرکزي او جنوبي اسیا ترمنځ د اړیکو پیاوړتیا.
- د انرژۍ نښلول: د کاسا-۱۰۰۰ پروژه د هېوادونو ترمنځ د برېښنا لېږد لپاره.
- د سوداګرۍ اسانتیا: د قانوني سیمهییزې سوداګرۍ او ترانزیټ ترویج.
- د ترانزیټي مرکز رول: افغانستان د سیمو ترمنځ د یوې مهمې نښلوونکې کړۍ په توګه.
- د بنسټیزو تاسیساتو دهلېزونه: د برېښنا، ټرانسپورټ او مخابراتو د شبکو یوځای کول.
- ګډه سوکالي: د همکاریو له لارې اقتصادي وده.
- ثبات: سیمهییزه سوله او د باور وړ نظامونه.
- سرمایه ګذاري: د انرژۍ تولید او سیمهییزو بازارونو ته هڅونه.
١٥ سرطان ١٣٩٦
بسم الله الرحمن الرحیم
جلالتمآب رئیسجمهور تاجیکستان، جلالتمآب صدراعظم پاکستان، جلالتمآب صدراعظم قرغیزستان، خانمها و آقایان؛ السلام علیکم و رحمة الله و برکاته!
امروز یک روز تاریخی است؛ چون احیای گذشته موجب امید برای آینده میشود. اجازه بدهید که در ابتدا از مهماننوازی گرم مردم تاجیکستان به صورت عموم و همکاری و مهماننوازی شخص شما جلالتمآب رئیسجمهور تاجیکستان ابراز امتنان کنم.
ما دارای یک دیدگاه مشترک در قسمت همکاری منطقهیی هستیم و مناسبات ما به اساس فورمول بُرد-بُرد، از جهت همکاری منطقهیی گذاشته شده است. افغانستان افتخار این را داشت که اولین مملکتی باشد که استقلال تاجیکستان را به رسمیت بشناسد و بیست و پنجمین سالگرد استقلالتان را تبریک میگوییم. در این بیست و پنج سال شما راه درازی را پیمودید و امید است که شایان موفقیتهای بیشتر باشید. در عین حال از دولت پاکستان، دولت قرغیزستان و بانک جهانی میخواهم تشکر کنم که با همکاری همدیگر توانستهایم، به امروز برسیم. تجربه ما از گذشته نهایت مهم است. بین قرن پانزده و نزده، هند شمالی شامل پاکستان امروز و هند شمالی میشود که زیادترین مقدار تجارت را همراه آسیای مرکزی داشت. ما با استناد به گذشته باورمند به تجارت و ترانزیت قانونمند تحت قوانین سازمان تجارت بینالمللی هستیم.
آزادی تجارت و ترانزیت یک اصلی است که به اساس آن افغانستان خود را عیار کرد. مساوات بین دولتها خصوصاً دولتهای محاط به خشکه به دسترسی به بنادر و ایجاد یک فضای عمومی تجارت ضروری است. از این جهت پاکستان و هندوستان از نگاه ضرورت انرژی و بازار بزرگ انرژی هم برای آسیای مرکزی و هم برای افغانستان اهمیت حیاتی دارد. کاسا و تاپی دو قدم بزرگ بود که در اینجا گذاشته شد؛ اما با درنظر داشت این تجربه موفق ضرورت به این است که ما کوریدورهای ارتباطی را که در آن برق، فایبر آپتیک، خطآهن، پایپلاینها، همه با هم و شاهراهها باهم ارتباط داشته باشد، در صدد ایجادش شویم و امیدوار هستم که خاصتاً در قسمت انرژی، ما بتوانیم شانزده تا پانزده هزار میگاوات برق را به صورت عمومی از آسیای مرکزی از راه ترانزیت افغانستان به آسیای جنوبی برسانیم. اگر بزرگ فکر نکنیم تنها در پروژههای کوچک خواهد ماندیم و در چهار سال آینده امکان واضح این وجود دارد که آسیای مرکزی و آسیای جنوبی با هم مرتبط شوند و یک سیستم سرتاسری رفاه اجتماعی را ایجاد کنند.
در قسمت کاسا امید است، از روزی که حکومت وحدت ملی افغانستان تشکیل شده و سال گذشته برادرم داکتر عبدالله برای افتتاح اول آمد، اراده دولت افغانستان در قسمت تطبیق کاسا و کوشش همهجانبهاش مورد شک نبوده باشد. هم در قسمت تغییر دیزاین، از دیزاین اولیه که نهایت قیمتی بود و عملی نبود، به دیزاین فعلی و هم در قسمت تعیین نرخ ترانزیت و غیره، افغانستان کوشش اعظمی خود را به خرچ داده تا کاسا از یک مفکوره به یک پروژه عملی مبدل شود.
ما همچنین تمام مراحل تدارکاتی کاسا را تکمیل کردیم. قراردادها آماده امضا است و از جانب ما تمویل و تسهیل صورت گرفته. چیزی که به اساس فرمایشهای رئیسجمهور محترم تاجیکستان ضروری است، این است که قراردادها در هر چهار کشور باید همزمان امضا شود. کشوری که در وسط قرار دارد تا اطمینان قراردادهای سه کشور دیگر وجود نداشته باشد، تنها کار را شروع کرده نمیتواند و در این بخش یا باید بانک جهانی موافقه کند که گرنتی شروع قرارداد داده میشود و یا که از همه بهتر است، همزمان قراردادها شروع شود تا ما بتوانیم به پیش برویم.
در این فرصت من میخواهم از نقش تسهیل و تمویلکننده بانک جهانی ابراز امتنان کنم. افغانستان کاسا را یک قدم اول با وجود بزرگیاش برای قدمهای به مراتب وسیعتر آینده میداند و آن این است که سیستم تجارت برق در منطقه به صورت اساسی، قابل اعتماد، پیشبینی و دارای یک نظام حقوقی واضح باشد که مورد اعتماد همه قرار بگیرد. فرصت سرمایهگذاری که در تولید برق در قرغیزستان، تاجیکستان، اوزبیکستان و ترکمنستان وجود دارد، یک فرصت بزرگ است. هدف افغانستان این است که در چهار سال تولید داخلیاش، ضرورت داخلی را رفع کند؛ اما نقش ما در ترانزیت به همین اندازه اهمیت دارد؛ بنابرین ما تولید داخلی را با ترانزیت همزمان میدانیم و در قسمت پیشنهادها حاضر به تعیین یک نماینده فوقالعاده هستیم که بتواند تصامیم را به زودی ممکن بگیرد و به طرف عملی شدن برویم.
باز هم از مهماننوازیتان تشکر!
به امید موفقیت این پروژه بزرگ!