قرآن کریم به عنوان ستون وحدت، حکومتداری و هویت ملی افغانستان
سخنرانی در مراسم تجلیل از هفته نزول قرآن کریم
نکات اساسی:
- ایمان و هدایت: قرآن به عنوان منبع جهتدهی اخلاقی و معنوی.
- وحدت و هویت: تقویت انسجام افغانها و هویت ملی.
- آموزش و دانش: ترویج درک قرآنی و دانش اسلامی.
- حکومتداری و قانون: استوار ساختن قوانین و پالیسیها بر اصول اسلامی.
- جوانان و رهبری: پرورش جوانان افغان از طریق ایمان و خدمت.
- احترام به علما: ارجگذاری به قرنها دانش مذهبی.
- صلح و عدالت: مبارزه با نفاق و ترویج ثبات اجتماعی.
- تابآوری و رفاه: پیوند میان ایمان با شکوفایی و حفاظت ملی.
٣٠ جوزا ١٣٩٦
أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم. قال اللهتعالی «اقرا باسم ربک١»
ډېرو محترمو علماو، ډېرو قدرمندو خوېندو او ورونو، د کابینې محترمو غړو، جناب بلیغ صاحب، محترمه خور مومند صاحب، محترمه خور نظري صاحب، محترمه خور د مخدره موادو د مبارزې وزیره، محترم وزیر صاحب د ارشاد حج او اوقافو، جناب رحیمي صاحب، جناب وزیر صاحب د معارف، جناب استاد غضنفر، جناب مولوي صاحب کشاف، جناب ارغندیوال صاحب، جناب وزیر صاحب د عدلیه، صمیم صاحب، تمام علماء کرام، السلام و علیکم و رحمة الله و برکاته!
امروز جای افتخار است که ما نزول قرآن عظیمالشأن را تجلیل میکنیم، این وظیفه هر مسلمان و افغان است. چون امروز ما نقطه عطف تاریخ بشریت را تجلیل میکنیم، آنچه پیش از نزول قرآن عظیمالشأن بود فصل جهالت بود، آنچه بعد از نزول قرآن عظیمالشأن است، فصل آگاهی، اتحاد و مساوات است. سیاه، سرخ، سفید و زرد؛ انسان است، ما انسانیت را امروز تجلیل میکنیم.
همچنین ما امروز نقطه عطف هویت ملی خود را تجلیل میکنیم. محمود طرزی گفت: «آنچه قبل از دین مبین اسلام بودیم، بودیم.» نقطه اتحاد و وحدت ٩٩.٩ فیصد مسلمانی ما در کجاست که سرمایه عظیم اجتماعیاش در وحدت عقیده و اتحاد مذهبیاش باشد؟ هر بار که دولت سقوط کرده دور پرچم عظیم اسلام ملت دوباره خود را احیا کرده، بنابرین سرنوشت هر افغان با دینش به شکل گره خورده که قابل قطع کردن نیست. باور داشته باشیم و باور داریم که مسلمان بودیم، هستیم و خواهیم بود.
دا دین ازلي دی، لکه په شعر کې یې چې وویل فلسفې راغلې او مړې شوې دي، خاورې شوې دي. دا جاویدان پیغام دی. به حیث یک ملت، اول رهنمای جاویدان زندگی ما در نظام اسلامی است. هیچکس شک و شبهه نداشته باشد که قانون اساسی ما به شکلی جایگاه دین مبین اسلام را تعیین کرده که یک قانون اساسی دیگر در هیچ نقطه دنیا در این بخش برابر با آن نیست و این نتیجه کامل اجماع ملی ما سر هویت اسلامی است.
شخصاً برای من امروز هم جای تواضع است و هم جای نهایت خوشنودی، چون محل رجوع من، خصوصاً در ماه مبارک رمضان، در همه احوال و حالات به قرآن شریف است. اگر روز سخت بیاید تسکینم در آیات قرآن عظیم است و اگر روز خوشی بیاید، سرورم در آیات است و در همه حالات و احوال رهنمایم قرآن عظیمالشأن میباشد. امید است که جوانان ما عین اعتقاد و تکرار را که من درک کردهام، آنان هم درک کنند. چون بدون قرآن کریم این جامعه نه به ثبات میرسد و نه به رفاه و صلح، و خصوصاً در ماه مبارک رمضان که همهی ما را به یاد خداوند (ج)، احکام دین مبین اسلام و سیرت پیغمبر بزرگ ما راجع میکند.
ما مردم افغانستان، خصوصاً مردم کابل، امروز سر گلیم غم نشستهایم، از این جهت من برای هر خواهر، مادر، پدر و برادر تسلیت میگویم؛ و از علماء کرام خواهان این هستم که برای تمام شهدا جنت برین و زخمیهای ما شفای عاجل از خداوند بخواهند. از اینکه شب لیلةالقدر پیشروی ماست، امید است که علماء کرام ما دعای هر افغان را تکرار کنند که دیگر خون افغانها ریختانده نشود و خداوند (ج) گمراهان، باغیان و اهل فتنه را هدایت کنند.
همهی احکام و تعریف فتنه، بغاوت و وحشت معلوم است. علماء کرام و همهی ما باید فتنه یا فتنهها را خاموش، و اهل بغاوت و جهالت را به راه عدل و انصاف رهنمایی کنیم. زیرا وحشت در دین مبین ما جای ندارد.
دویم، زه غواړم له علماء کرامو نه مننه وکړم. جناب منیب صاحب له تاسو مننه، اما زه د قدر وړ نه یم، تاسو د قدر وړ یئ، علماء کرام د قدر وړ دي. ١٤٠٠ کاله تاسو زحمت ګاللی، د دې ولس د خدمتګار په حيث ما باندې د ١٤٠٠ کالو قدر واجب دی.
درباره قرآن عظیمالشأن مثلی که جناب محقق زاده صاحب گفت، شک و شبههای نیست. در خود قرآن کریم گنجانیده شده که حضرت محمد (ص) نقطه و یا کلمه را تغییر داده نمیتواند. وقتی که آن جناب تغییر داده نمیتواند، فکر کنید که کسی دیگر آن را تغییر و یا تحریف کرده میتواند؟ اما از طرف دیگر علماء کرام ١٤٠٠ سال زحمت کشیدهاند تا عمق معنی را درک کنند. قرلق صاحب گفت و خوب گفت که الفاظ سهل است، اما سهل ممتنع است. سهل ممتنع آسان نیست.
هزارها بار کوشش شده که یک سوره قرآن عظیمالشأن را کسی به زبان عربی موازیاش را تولید کند. در آخر کلانترین شعرا و ادبا اعتراف کردهاند، که همراه کلام خداوندی امکان مقابله نیست؛ اما در تعبیر، ١٤٠٠ سال زحمت کشیده شده و درجات واضح است. هشت درجه واضح است. هر کس به این واجب دانسته نمیتواند که این مدارج را در نظر نگیرد.
نو ځکه ضرور ده چې ١٤٠٠ کاله زحمتونه چې ګال شول شوي، موږ یې قدر وکړو او نن نه یوازې د قرآن عظیمالشأن د نزول قدر کوو، بلکې ستاسو علماء کرامو قدر کوو چې د پیغمبرانو جایګاه کې یئ.
او دویم، ضرورت د دې دی چې په قرآن پېژندنې باندې بنیادي کار وکړو. ما تاسو ته خپله وویل، کوم عالم نه چې زه شخصاً ډېر مدیون یم، هغه شاه ولي الله دهلوي دی.
شاه ولی الله دهلوی بود که بار اول به زبان دری امکان درک را پیدا کرد و احاطه شاه ولی الله دهلوی را فراموش نکنید، پسرش شاه عبدالعظیم بود که تعبیر را به زبان اردو فراهم کرد و فراموش نکنید کسی که مخاطب و شریک شاه ولی الله دهلوی بود، احمدشاه درانی بود. مکاتبه این دو فراموش هیچکس نشود و این را هم فراموش نکنید که تیمورشاه درانی بود که خانواده معظم جناب حضرت صاحب مجددی را از هند به کابل آورد.
نو ضرور ده چې په قرآن شناسی باندې موږ زحمت وباسو او همدارنګه زما شخصي استاد تعریف خالدي چې د فلسطین د ډېرو معظمو کورنیو نه دی، هغه شاید بهترین تعبیر د قرآنکریم په انګلیسي ژبه کې برابر کړی وي، خپل شل کاله ژوند یې په دې تېر کړ چې دا تعبیر کړي، نو ځکه ضرور ده چې د قرآن پېژندنې په برخه کې باید موږ پانګونه وکړو.
در عین حال ضرورت به فهم سیرتالنبی است. انسان کامل پیغمبر بزرگ اسلام است، از این جهت سیرت را باید از عمق درک کنیم و بالآخره ضرورت به فهم تمدن اسلام است. من فکر نکنم که در دنیا، تمدنی به این عظمت باشد که افرادی که افتخار انتصاب با این تمدن را دارند، این قدر از تمدن و تاریخ خود بی خبر باشد. تنها تاریخ طب را ببینید، در بزرگترین پوهنتونهای اروپا مجسمه یا عکسی که در دروازهشان است، از ابن سینای بلخی میباشد. ریاضی را ببینید که از کی الهام گرفتند و نجوم را از کی تقلید کردند؟
موږ باید په دې پسې لاړ نه شوو چې بې تمدنه یوو. موږ یو ډېر عظیم تمدن لرو. زما له نظره باید زر کاله شاته لاړ شوو چې بیا زر کاله مخکې لاړ شوو. ځکه که پخوا وخت باندې پوه نه شئ، نو فکر به کوئ چې اسلامي هویت مو خدای ناکرده تهدید لاندې دی. هرڅومره په تاریخ باندې بهتره پوه شوو، هغومره به مو عقیده انشاءاللهتعالی ټینګه شي. اما یوازې په دې نه کېږي، موږ غوندي غازیان کم پیدا شوي دي. و یک نکته واضح باشد، برای من یک ملت را در تاریخ نشان دهید که از خاطر کلمه «الله» یک و نیم میلیون قربانی داده باشد. نو دا دې واضح وي، موږ ته دې بل څوک د اسلام درس نه راکوي، تاسو زموږ د اسلام معلمین یئ.
هر کس که میخواهد همراه علماء ما مناظره کند، دا گز دا میدان! اگر خود را عالم میدانید از هر کشور که هستید بیایید همین تالار را من در اختیارتان میدهم، همراه علماء کرام ما مناظره کنید.
در اینجا من باز هم تکرار میکنم، اخوتی که بین علماء اهل سنت و جماعت و فقه جعفری وجود دارد، بی نظیر و موجب افتخار این ملت است. غم، خوشی و سرنوشت ما یک سرنوشت است. این مملکت جای تفرقه مذهبی نیست و اگر فکر میکنید که تکایای ما را مورد حمله قرار میدهید، من برایتان اطمینان میدهم که هر سنی مذهب خود را قربانی میکند که از تکایای خود حفاظت کند و همچنین هر شیعه مذهب از هر مسجد دفاع میکند. در اخوت افغانی ما شک نداشته باشید.
از این جهت هم تشکر میکنم و هم ضرورت این است که آواز رسای علماء ما مثلی که در این تالار چند بار ذکر شد، در مقابل فتنه، جنگ، گمراهی و وحشت بالا شود. شما از من و حکومت دفاع نمیکنید، از نظام اسلامیتان دفاع میکنید. آیا کدام نظام دیگر را سراغ دارید، بدون این که دولت مشروع وجود داشته باشد، (معاملات مشروع داشته باشد)، معاملات مشروع نیست؟ آیا بدون وجود دولت نکاح روا میشود؟ این که عظمت دین مبین اسلام است؛ چون یک نظام کامل است. و نظام معنیاش این است که به فتنه باید جای نباشد. و شما رهنمای این هستید که از فتنه جلوگیری شود.
درېیمې برخې او آخر کې ستاسې وړاندیزونو او ځینو اقداماتو ته راځم.
جناب مومند صاحب١ در ایجاد پوهنځی علوم قرآن یک کمیسیون را تعیین کنید تا این خواهش علماء کرام جنبه عمل بپوشد، دویم د مډالونو لپاره، وزارت محترم اطلاعات و فرهنگ پیشنهاد چهار مدال را در نظر بگیرد؛ امام اعظم، امام بستی هلمندی، مولوی صاحب یعقوب چرخی و امام رازی.
علاوتاً زه تاسې ته دوه وړاندیزونه لرم، که په دې برخه کې ستاسې د قبول وړ وي، هجویری غزنوی٢ را فراموش نکنید که پیر لاهور از غزنی است، همه «داتاگنجبخش» می گویندش؛ اما فراموششان شده که غزنوی بود که دین را برایشان یاد داد، و همیشه افغانها خواهند بود که دینشان را تحکیم خواهد کرد. او شاه ولی الله دهلوی.
د قانون د تعدیل په برخه کې، کومه چې د دوه وختو ده، زه یې درسره منم، اما هغه بله برخه کې به په اعدادو او ارقامو وغږېږو چې څو نفره دي؟ چې بیا ځوانانو ته موقع پیدا شي، اما یو تعادل به راوړو.
سهمیهی سال گذشته شورای علما برای حج ٣٠ تن بود. امسال هدایت من این است که ١٥٠ شهید دادهاید از علما، ١٥٠ سهمیهی دیگر به شما اختصاص داده میشود. او بالآخره جناب منیب صاحب تاسې د یتیم یادونه وکړه. اول زه ورنه مننه کوم. د حکومت مرسته دې ځوانانو ته ٢٠ زره وه، زه ژمنه کوم چې پنځو تنو ته هر یو ته به زه ٥٠ زره افغانۍ ورکړم او دې یتیم ته به ٣ سوه زره افغانی له خپل امکاناتو نه ورکړم.
زویه! دلته هیلو سره راغلی یئ. دا به اول قدم وي، خدای (ج) دې لوی عالم کړه، خدای (ج) دې د دې وطن ته د خدمت موجب وګرځوه او هیله ده چې یو ورځ ستا زوی او یا لور زما په ځای د افغانستان جمهور رئیس وي.
در اخیر باز هم به روان پاک شهدا از علماء کرام، خواهران، دختران، پیر، جوان و خصوصاً قوای قهرمان امنیتی و دفاعی، قضات، څارنوالان و تمام اراکین ما که در خدمت مردم هستند، دعا میکنیم. همچنان شفای عاجل به مجروحین میخواهم و باز هم تقاضایم را تکرار میکنم: شبی را که در آن عبادت هزاران چند ارزش دارد، لطفاً برای دعا در حضور خالق تمام کونین به خاطر ختم خون، اتحاد و وحدت افغانها؛ ثبات و رفاه مردم ما، دست بلند کنید، امید است که خداوند (ج) بر حالت ما رحم کند؛ چون دین مبین اسلام رحمتالعالمین است.
تشکر