موافقتنامه صلح با حزب اسلامی: تعهد و مصالحه ملی
سخنرانی در مراسم تطبیق موافقتنامه صلح با حزب اسلامی و تشریفآوری گلبدین حکمتیار
نکات اساسی:
- تعهد به صلح: حکومت و حزب اسلامی اراده واقعی خود را برای تحقق صلح نشان دادند.
- حسن نیت و اعتماد: صداقت متقابل زمینه را برای گفتگو و پیشرفت فراهم کرد.
- قضاوت دقیق: درک درست از جامعه و تاریخ، ضامن موفقیت این پروسه شد.
- اراده استوار: هر دو طرف برای رسیدن به آرزوهای مردم افغانستان قاطعانه ایستادند.
- ارزشهای ملی و اسلامی: این توافقنامه به قانون اساسی و تعهدات ملی احترام میگذارد.
- مذاکرات بینالافغانی: گفتگوهای افغانی ثابت کرد که تفاهم میتواند جایگزین خشونت شود.
- مسئولیت مشترک: ساختن صلح و آبادانی کشور، وظیفه همگانی ماست.
- ارجگذاری به فداکاریها: مبارزات گذشته، راهنمای تلاشهای امروز برای صلح است.
- فراخوان مخالفین مسلح: از مخالفین خواسته شد تا به جای جنگ، به کاروان صلح بپیوندند.
- شفافیت انتخابات: حاکمیت قانون و نظارت دقیق، ضامن سلامت مردمسالاری است.
- صلح به مثابه امر الهی: صلح یک وجیبه اخلاقی و دینی است و جنگ توجیه شرعی ندارد.
١٤ ثور ١٣٩٦ | قصر سلامخانه
بسم الله الرحمن الرحیم
حضار گرامی!
عالی جنابانو کرزی صاحب، ډاکترصاحب عبدالله، استاد دانش ډېر محترم او معزز جهادي شخصیت جناب انجنیر صاحب د اسلامي حزب مشر، ملي بنسټ جناب استاد سیاف، جناب استاد خلیلي، جناب قانوني صاحب، آغا صاحب ټولو جهادي مشرانو، د شورا محترمو مشرانو جناب ابراهیمي صاحب او جناب مسلمیار صاحب، د کابینې غړو، د سترې محکمې او لویې څارنوالۍ او د ملي شورا محترمو منسوبینو، خوېندو او ورونو، السلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
ابتدا خدمت همهی شما حاضرین گرانقدر و همچنان محترم حکمتیار صاحب رهبر حزب اسلامی افغانستان خوشآمدید عرض میکنم و خرسندم که در این مجلس خجستهی صلح و اخوت حضور بههم رسانیدیم.
هفته گذشته ما در ارگ روی گلیم غم نشسته بودیم؛ زیرا برای شهدای قولاردوی ٢٠٩ شاهین فاتحه داشتیم، اما امروز الحمدلله در مجلسی حضور داریم که مردم و دوستان افغانستان نسبت به آن ابراز خوشحالی نموده و دشمنان افغانستان اندوهگین میباشند.
ما به ملت بزرگ افغانستان تعهد سپرده بودیم که زمینهی تحقق صلح را فراهم میکنیم. امروز گام بسیار بزرگی در این راستا برداشته شده و این راه را تا تحقق صلح کامل در کشور ادامه خواهیم داد.
زمانی که حکومت و حزب اسلامی، گفتوگوهای صلح را آغاز کردند، کسانیکه به کامیابی این گفتوگوها باور داشتند، شمارشان به مراتب کمتر از کسانی بود که آن تلاشها را ناکام میپنداشتند. حتی چند ماه قبل، روزی که در همین جا در سلامخانه، توافقنامه صلح با حزب اسلامی امضا میشد، کسانی بودند که تحقق آن را دشوار دانسته و در به ثمر رسیدن آن تردید نشان میدادند؛ اما امروز به همهگان آشکار شده است که هر گاه اراده صلح و اخلاص برای وطن در هر دو طرف وجود داشته باشد، پایاندادن به خصومتها و خاتمهبخشیدن به نزاعها، آرزوی دستیافتنی و تحققپذیر میتواند باشد.
سوال اساسی این است که ما چگونه به این مرحله رسیده و پیششرطها برای به ثمر رساندن مذاکرات صلح کدامها اند؟
به اساس دساتیر دین مبین اسلام، برای انجام هر کار خیر و پسندیده، داشتن نیت خیر لازم است. نیت، عنصر اول انجام یک امر خیر محسوب میگردد. حکومت و حزب اسلامی با اقداماتشان نشان دادند که برای صلح نیت خیر و اراده لازم دارند. حسن نیت دو طرف زمینه اعتماد و آغاز گفتوگوها را فراهم کرد و هر دو طرف خود را مکلف به آغاز و ادامهی گفتوگوها دانستند.
پیششرط دوم کامیابی مذاکرات صلح، قضاوت دقیق و واقعبینانه است به گونهای که طرفین بتوانند تغییرات ماحول و خواستههای جامعه و زمان را خوب درک کنند و محاسبه دقیق از شرایط موجود کشور و جهان داشته باشند، که کشور امروز از دو دههی گذشته تغییر نموده و نسل امروز خواستههایشان متفاوت است و از ما پیام صلح و قانونمحوری را میطلبند. اگر طرفین مذاکرات، قضاوت درست نمیداشتند ما نمیتوانستیم به این مرحله مهم دست یابیم. از جناب حکمتیار صاحب از جهت قضاوت تاریخیشان از صمیم قلب ابراز امتنان مینمایم.
خواست مردم ما صلح و آبادانی کشور است. نسل جدید کشور انتظار دارد که رهبران سیاسیشان تهداب یک صلح پایدار را بنا نهاده و برای تحقق آن با فرهنگ مدارا و همپذیری گامهای عملی بردارند.
شرط سوم برای به ثمر رساندن مذاکرات، اراده طرفین است. حکومت و حزب اسلامی طی ماههای اخیر در قالب گفتوگوهای سازنده صلح بینالافغانی ثابت نمودند که اراده قوی برای تحقق آرزوهای مردم افغانستان دارند، بیا هم له تاسی مننه.
مهمتر از همه که حدود و بنیاد این توافقنامه را ارزشهای ملی، اسلامی و خاصتاً قانون اساسی کشور که همهی این ارزشها را به شمول تعهدات بینالمللی ما را در خود جا داده، تعیین نموده و ساخته است.
حکومت و حزب اسلامی با رویکرد صلح بینالافغانی ثابت نمودند که افغانها میتوانند در داخل و پایتخت کشور با روحیه مدارا و تحملپذیری، به صلح دست یافته و فرهنگ گفتوگو را بر فرهنگ جنگ و خشونت ترجیح داده و به موفقیت برسانند.
به این ترتیب ما با درک درست از وضعیت و شرایط کشور میکوشیم، تا تجربههای تلخ گذشته تکرار نگردیده و فضای صلح و آرامش که امید و آرزوی دیرینه مردم افغانستان است، تحقق یابد.
من اطمینان دارم که به برکت تحمل، حوصلهمندی و وفاداری به منافع علیای ملی، همه مواد توافقنامه با حزب اسلامی در پرتو شرایط کشور و در چارچوب منافع علیای مملکت و قانون اساسی، یکایک انشاءاللهتعالی به تحقق خواهد رسید.
افغانستان خانه مشترک همه مردم این کشور است، آباد ساختن این خانه، و زدودن آثار جنگ و مصیبت از دامان آن، وظیفه مشترک همه ماست.
له مجاهد ورور حکمتیار صاحب او حزب اسلامي مننه کوم چې د سولې بلنې ته يې لبیک ووايه، په بینالافغاني مذاکراتو يې راسره موافقه وکړه او د دغو مذاکراتو په کامیابي کې يې فعاله او اساسي برخه واخیسته. دغه راز د سولې عالي شورا، له جهادي مشرانو، له دیني عالمانو، له مدني ټولنې، له ملي شورا، له مطبوعاتو او ټول ملت نه مننه کوم چې د سولې د بینالافغاني مذاکراتو ټينګ ملاتړ يې وکړ. که ملی اجماع غواري، دا ملي اجماع وه او موږ ورباندې وياړ کوو.
کاش امروز شهید صلح استاد برهانالدین ربانی و شخصیت مصلح پیر سید احمد گیلانی در کنار ما میبودند تا ثمره تلاشهایشان را میدیدند و در این شادمانی ما را همراهی میکردند. آغا صاحب، د پیر صاحب اواز دې ښادي وي او د جمعیت اسلامي له ټولو همکارانو هیله کوم چې استاد رباني شهید ته دعا وکړئ، از بارگاه الهي به ارواح پاک آنان که در راه این صلح سعی فراوان کردند، آرامش ابدی و مغفرت جاویدان مسئلت دارم.
دغه راز له ملي مشر محترم کرزي او حضرت صاحب صبغت الله مجددي نه مننه کوم چې د سولې په لار کې يې د ډېرې هڅې وکړې او د دوی يو لوی ارمان و، جناب رئیس صاحب تاسې ته مبارکي وایم. له اجرائیه رئیس محترم ډاکترعبدالله عبدالله، د جمهوري ریاست له دویم مرستیال استاد دانش، د ملي امنیت شورا له محترم سلاکار اتمر صاحب، د حزب اسلامي له مذاکراتو د هیئت له غړو، له ډاکتر صاحب غیرت بهیر او ښاغلي انجنیر صاحب امین کریم نه هم د زړه له کومې مننه کوم چې که د دوی ټولو نېک نیت، دقیق قضاوت او ټینګه اراده نه وای، نو دغه کامیابي به مو په په نصیب شوې وای. د سولې شورا له ټولو غړو او ډاکتر صاحب خپلواک نه هم مننه کوم چې د موافقتنامې په تطبیق کې يې شپه او ورځ هلې ځلې کړې دي. له نړيوالې ټولنې هم مننه په کار ده چې د بینالافغاني مذاکراتو ملاتړ يې وکړ او د افغانانو د تر ټولو اساسي غوښتنې یعنې سولې حمایت کوي.
دلهمخې کوم چې د سولې د تطبیق د مشترک اجرائيوي کمیسیون د هغو قدردانۍ وکړم. د کمیسیون محترمو غړو توقع لرم چې د توافق د پاتې بندونو تطبیق ته به پوره توجه کوي او ژر تر ژره به يې عملي کوي. حاجي صاحب دینمحمد او ټولو همکارانو نه يې مننه کوم. له بلې خوا، له ټولو مربوطه دولتي ادارو غوښتنه کوم او هدایت ورکوم چې د توافق په اړه خپل وظایف عملي او لازم اقدامات وکړي. له حزب اسلامي نه هم په ډېر احترام توقع ده چې د توافق د بشپړ تطبیق لپاره جناب انجنیر صاحب هدایت ورکړي چې له مشترک کمیسیون سره همکاري وکړي.
قدرمنو وطنوالو!
لکه څنګه چې د شلمې پېړۍ په اتيايمه لسیزو کې د افغانانو قربانۍ د سیمې او نړۍ په ګڼو هېوادونو کې د استبداد نسکورېدو ته لاره پرانیسته، دغسې اوس هم زموږ د دفاعي، امنيتي قواو قربانۍ په حقیقت کې د تروریزم له شره د دنیا د ژغورلو سره مرسته کوي. موږ له تروریزم سره د جنگ په اوله کرښه کې یوو. په افغانستان کې روانه جګړه داخلي جګړه نه ده. دا په افغانانو باندې تپل شوې جګړه ده. افغانان د نړيوال تروريزم او د هغو ظرفونو د دسبو ښکار دي چې په تروریزم نه د وسيلې په حيث کار اخلي. زه د سيمې په دولتونو غږ کوم چې له تروریستي کړیو سره ښه، بلکې له منتخب او مشروع دولتونو سره رابطه وپالئ، که نه نو تروریزم اهلي حیوان نه دی چې په خپل صاحب باندې به رحم وکړي. چا چې ورسره پاللي، نو پايلي يې بده، د يوې تروريستي ډلې له شره د خلاصون لپاره له بلې تروريستي ډلې سره رابطه پالل، لویه اشتباه ده او ډېر بد عواقب لرلای شي.
هموطنان گرامی!
گردهمایی امروز ما یکبار دیگر ثابت میکند که جمهوری اسلامی افغانستان برای رسیدن به صلح تعهد قوی و اراده استوار دارد و در این راه از هیچ تلاشی دریغ نخواهد کرد.
از آن مهمتر این که ملت مسلمان ما تشنه صلح و آرزومند خاتمهدادن به جنگ و خصومت است و از هرگونه جنگافروزی و شرارتطلبی نفرت دارد. مردم ما میخواهند که سیاست جایگزین جنگ باشد و جهت تحقق این امر لازم است که برای برآوردن خواستههای خود از وسایل مشروع و قانونمند و متناسب با واقعیتهای امروز افغانستان استفاده کنیم.
احترام به آزادی، بیان و تفاوت دیدگاهها و تحملپذیری از شرایط لازم برای فضای سیاسی نظاممند و قانونمند است. گفتمان ما باید منجر به اعتماد شود نه باعث تقابل. از طرف دیگر دسترسی به اقتدار از راه انتخابات مهمترین اصل زندگی سیاسی کنونی ماست. من به عنوان رئیس جمهور تعهد میکنم که انتخابات شفاف در کشور برگزار شود و زمینه برای برگزاری انتخابات شفاف از طریق نظارت دوامدار جامعه مدنی، مردم، مطبوعات کشور و احزاب سیاسی فراهم خواهد شد، برای شفافیت انتخابات به شمول حکمتیار صاحب نظریات سایر شخصیتها و فعالین سیاسی و مدنی کشور را خواهانم.
هدف نهایی ما واضح است. ما در راه نامعلوم و بی هدف گام برنداشتهایم. ما خواستار تأمین صلح در چارچوب ارزشهای اسلامی، ملی و انسانی که در قانون اساسی ما به وضاحت بیان شده، هستیم. ما برای صلح حاضریم هر آن قیمتی را بپردازیم که ملت ما حاضر به پرداختن آن است. حدود و شرایط صلح ما را، ملت ما تعیین میکند و میدانیم صلح به قیمتی که برای ملت قابل قبول نباشد و در مغایرت به قانون اساسی ما باشد، پایدار نخواهد بود؛ بلکه منجر به آغاز یک جنگ دیگر خدا نکرده خواهد شد.
در بحث صلح باید به دو نکته توجه کرد: نخست جنگی که بالای افغانستان تحمیل گردیده و نکته دیگر جنگی که در میدان افغانستان در جریان است.
گروههای تروریستی که افغانستان برای آنها وسیله و تختهی خیز محسوب میشود و هیچ نوع دلبستگی و تعهد نسبت به این کشور و مردم ندارند، جنگ را بالای افغانستان تحمیل کردهاند و دشمن این خاک میباشند. گروههایی که بنا برعللی ناراضی اند و خود را از افغانستان و افغان میدانند، میتوانند مورد مذاکره باشند.
من بالای طالبان صدا میکنم که آیا ظرفیتی مانند آقای حکمتیار را دارید که با مردم و دولت افغانستان برای صلح بحث و مذاکره کنید؟ اصلاً رهبر شما کیست و کجاست؟ به غیر از جنگ، ویرانی، قتل و کشتار برای این ملت و این کشور چه برنامهای دارید؟ تألیفات دارید؟ کتابی نوشتهاید؟ اگر واقعاً رهبری دارید و برای خیر و سعادت این کشور نیت، قضاوت و اراده دارید، برای مردم و حکومت نشان دهید و جنگ را پایان دهید و به ندای جناب حکمتیار صاحب پاسخ بدهید.
همهی مراکز معتبر فتوا و مراجع دینی جهان اسلام، جنگ را در افغانستان حرام میدانند و بر همین اساس، ملت، دولت و علماء بزرگ افغانستان آمادگی دارند تا در هر نقطه جهان از این داعیه برحق خود دفاع کرده و با کسانی که خلاف این میاندیشند و گمان میکنند که توجیهی برای مشروعیت جنگشان در افغانستان وجود دارد، به مباحثه و گفتوگو بپردازند، اگر طرف مقابل توانایی ورود به مباحث علمی را داشته باشد.
ما میدانیم که آنان توانایی مناظره با علما و شخصیتهای محترم بزرگ جهادی ما را ندارند و از روبهرو شدن با علما میگریزند؛ زیرا استدلالشان ضعیف و ادعایشان به مانند خانه عنکبوت لرزان است. به فرموده قرآن مجید، سستترین خانهها، خانههای عنکبوت اند.١
د افغانستان ټول اوسیدونکي غواړي چې خپلو کورنیو ته حلاله روزي، په آرام ذهن وکړي، په آرام زړه عبادت وکړي او په اطمینان سره خپل اولادونه سبا ته ولیږي چې روښانه آینده ولري. آيا دغو مقصدونو او نورو ټولو انساني او مشروع مقصدونو ته د جنگ له لارې رسیدل شوه که د سولې له لارې؟
دالله په خپل بیا په ټولو مسلح مخالفينو آواز کوم چې د سولې مخالفت دې نه کوي، ځکه سوله د خدای جل جلاله امر دی او جنگ د حل لاره نه ده. مسلح مخالفينو ته په کار ده چې د حزب اسلامي په ستر پل، قدم کیږدي او د خپل وطن د ستونزو د هواري لپاره د مذاکرې او سولې لار غوره کړي. که دا مسلح مخالفين د افغانستان د ولس خبر او سوله نه غواړي، نو انجام يې معلوم دی. انجام يې انزوا او د آخرت او دنیا ناکامي ده.
زه باور لرم چې د سولې دغه کاروان به خامخا خپل وروستي پړاو ته رسېږي او هغوی چې په جنگ ټینګار کوي، د دین او دنیا ناکامي به يې په نصیب وي. دا باور ځکه لرم چې د افغانستان خلک سوله غواړي، د افغانستان دولت سولې ته ژمن دی او سوله الهي امر دی.
د حزب اسلامي افغانستان محترم مشر گلبدین حکمتیار ته یو ځل بیا د زړه له کومې ښه راغلاست وایم.
زنده باد افغانستان!
یشهسین افغانستان!
تل دې وي افغانستان!
١ مثل الذین اتخذوا من دون الله اولیاء کمثل العنکبوت اتخذت بیتا و ان اوهن البیوت لبیت العنکبوت. سوره عنکبوت آیه ٤١.