تضمین حقوق، بازگشت و حفاظت از مهاجرین افغان
پیام به مناسبت روز جهانی مهاجرین (۱۳۹۵ هجری شمسی)
نکات اساسی:
- حفاظت از حقوق مهاجرین: تضمین حقوق قانونی و دسترسی به خدمات.
- بازگشت داوطلبانه و ادغام مجدد: تسهیل زمینههای بازگشت مصون و منظم به وطن.
- حمایت از بیجاشدگان داخلی: فراهمآوری کمکها و سرپناه برای خانوادههای بیجاشده.
- همکاریهای بینالمللی: کار مشترک با همسایگان و شرکای جهانی.
- عدالت و استرداد ملکیتها: بازگرداندن زمینها و مساکن به غصب شده به عودتکنندگان.
- تعلیم و تربیه و ارتقای مهارتها: تضمین زمینه آموزش و کسب مهارت.
- مسوولیت ملی و وحدت: مبدل کردن افغانستان به خانهای امن و آغوشی باز برای همه.
٣٠ جوزا ١٣٩٥
بسم الله الرحمن الرحیم
السلام علیکم و رحمتالله و برکاته!
روز ۳۰ جوزا، روز جهانی مهاجرین، برای دولت و مردم افغانستان اهمیت خاصی دارد، زیرا افغانستان کشوری است که میلیونها تن از اتباع آن به سراسر جهان مهاجر شدهاند. اگر چه در طی پانزده سال گذشته، شش میلیون مهاجر ما به وطن خود باز گشته و بیشترشان زندگی موفقیتآمیزی را از سر گرفتهاند، ولی باز هم میلیونها تن دیگر هنوز به کشورهای دیگر اقامت دارند.
زموږ ټوله هڅه باید دا وي چې هېڅوک په افغانستان کې له خپل کور او کلي وتلو ته مجبور نه شي. فعلاً د افغانستان په داخل کې هم په لکونو بې ځایه شوي لرو چې ظلم او جګړې در په دره او پرېشانه کړي دي. د داخلي بې ځایه شویو له کورنیو سره د ملي او بینالمللي موسسو له خوا عاجلې مرستې کېږي او د مهاجرینو او راستنېدونکو چارو وزارت همدا اوس په خپل سل ورځني پلان کې په نظر کې لري چې د داخلي بې ځایه شویو په اړه کې مفصله مطالعه وکړي، څو د دقیقې سروې او مطالعې په اساس په هغو لارو چارو غور وکړو چې دغه کسان بېرته خپلو کلیو او کورونو ته ستانه شي. بې ځایه شویو کورنیو ته د مرستو رسول او د هغو عواملو ختمول چې دوی یې د کور کلي پرېښودو ته مجبور کړي، زموږ مهم اهداف دي.
بیش از نود و پنج در صد از مهاجران افغان در دو کشور همسایه ما ایران و پاکستان به سر میبرند. من از مردم و حکومتهای هر دو کشور تشکر میکنم که میلیونها هموطن ما را در خاک خود پذیرا گردیدند. همچنان از کمیشنری عالی ملل متحد و سازمانهای انساندوستانه تشکر میکنم که در سختترین شرایط دست مهاجران ما را گرفته و به آنان مساعدت کردهاند.
در سفر گذشتهام به جمهوری اسلامی ایران، هر دو طرف به توافق رسیدیم که برای بررسی امور مهاجرین، کمیته مشترکی ایجاد گردد. این کمیته در ایران روی مشکلات مهاجرین افغان کار خواهد کرد. من از رهبر جمهوری اسلامی ایران تشکر میکنم که فرمان دادند تا کودکان مهاجرین افغان حق ورود به مکاتب و مدارس آن کشور را داشته باشند. برای برگشت داوطلبانه مهاجرین، تمدید مدت اقامت، و دریافت جواز کار، با جهت ایرانی در ارتباط هستیم تا به توافقهایی برسیم.
موږ له پاکستاني مقاماتو نه هم مننه کوو چې د هغو مهاجرینو د راجستر کولو په برخه کې یې راسره موافقه وکړه چې راجستر شوي نه دي او د سندونو نشتوالي ورته مشکلات پیدا کولای شي. په پاکستان کې به د ناتبت شویو مهاجرو د ثبتولو کار په همدې روان اوري کې پیل شي. د یادولو ده چې په پاکستان کې د افغان مهاجرو د استوګنې موده د روان میلادي کال تر پایه پورې بشپړېږي. هیله ده چې د افغانستان خاصو شرایطو ته په پام سره د پاکستان حکومت د دې مودې تمدیدولو ته اقدام وکړي.
که څه هم په تېرو کلونو کې اکثرو راستانه شویو مهاجرو په خپل هیواد کې کامیاب او خوشحاله ژوند پیل کړی او همدا اوس د هیواد یو لوی شمېر سیاستوال، متخصصان او متشبثین هماغه کسان دي چې په کلونو کلونو د مهاجرو په حیث په نورو هیوادونو کې اوسېدل، خو ځینې راستانه شوي مهاجر تراوسه پورې په غیرعادلانه شرایطو کې ژوند کوي. د دوی کورونه او جایدادونه نورو قبضه کړي او حقونه یې پایمال شوي دي. دغه راز یو شمېر هغه نښاروګوتي چې باید راستانه شوي وطنوال په کې اوسېدلی، د لازمو تاسیساتو د نشتوالي په وجه د استوګنې وړ نه دي یا یې زورمندانو ځمکې قبضه کړې دي چې دغه وضعیت ته باید د پای ټکی کېږدو.
بنا بر اهمیتی که مسئله مهاجرین برای حکومت افغانستان دارد، دو ماه قبل، در شورای عالی وزیران فیصله گردید که کمسیون عالی مهاجرین ایجاد شود. من خود ریاست این کمسیون را به عهده خواهم داشت، و میخواهم با مشارکت جهتهای ذیدخل، به مشکلات مهاجرین و همچنان بیجاشدگان داخلی رسیدگی کنیم.
د خلیج د غاړې په عربي هیوادونو کې تر نیم میلیون ډېر افغانان ژوند کوي. په سعودي عربستان کې شاخوا درې سوه زره افغانان د اسنادو مشکل لري. د سعودي حکومت راسره منلې ده چې خپلو دغو وطنوالو ته افغاني پاسپورټونه ورکړو. دغه راز د خلیج د غاړې په هیوادونو کې د خپلو وطنوالو د کاري شرایطو بهتري لپاره په هڅو بوخت یوو.
موږ اراده لرو چې د خپلو دغو وطنوالو د مشکلاتو کمولو لپاره په کوربه هیوادونو کې د خپلو کونسلګریو ظرفیت او صلاحیت زیات کړو. په نورو هیوادونو کې د افغان اتباعو د حقونو دفاع د دولت یوه اساسي وجیبه ده. مهاجر ځینې حقوق لري چې دنیا په رسمیت پېژندلي دي. زموږ ټوله هڅه به دا وي چې مهاجر مو له خپلو حقه حقونو برخورداره وي او داسې زمینې مساعدې شي چې ماشومان یې تعلیم وکړي او مهارتونه حاصل کړي.
همچنان قابل یادآوری است که هزاران افغان در کشورهای اروپا، استرالیا، کانادا، ایالات متحده و سایر کشورها به حیث مهاجر اقامت دارند، و از مهماننوازی و خدمات آنان مستفید شدهاند؛ اما در این اواخر شماری از پناهجویان افغان به علت نداشتن اسناد و مدارک با خطر اخراج روبهرو هستند. خواهش من از آن کشورها این است که با درنظرداشت مشکلات کشور ما در سال جاری، از اخراج پناهجویان صرف نظر کنند.
داستان مهاجرین ما، بخشی غمانگیز از تاریخ معاصر است. میلیونها افغان در طی چندین دهه مجبور بودهاند که به دور از خانه و کاشانه خود زندگی کنند و سختیهای مهاجرت را متحمل شوند، و متاسفانه این وضعیت هنوز به پایان خود نرسیده است. ولی تصمیم و فیصله جدی ما این است که افغانستان را یک بار دیگر به خانه مشترک و امن همه افغانها تبدیل کنیم، و آیندهای را سامان بدهیم که دیگر هیچ هموطنی مجبور نباشد که به دور از میهن خود زندگی کند، و این آینده به توفیق خدا دور نخواهد بود. در تمام سال میلادی گذشته، هفده هزار مهاجر به وطن عودت کردند، اما در سال میلادی جاری، تنها در شش ماه نخست، چهل و دو هزار هموطن ما به کشور بر گشتهاند. آمارها نشان میدهد که روند بازگشت مهاجرین به کشور، چندین برابر شتاب گرفته است.
افغانان که هر چېرته اوسي، خپل وطن نه هېروي. زموږ ادبیات د وطن د مینې له احساساتو او د پردیسۍ د ترخو تجربو له بیانه مالامال دي. زموږ خلک تر بل هر چا په دې حقیقت ښه پوهېږي چې : پردی وطن د مېړو قدر کموینه!
د يوې داسې سبا په هیله چې نه یوازې په افغانستان کې، بلکې په هېڅ ملک کې هېڅوک د وطن پرېښودو ته مجبور نه شي.
تل دې وي افغانستان!
زنده باد افغانستان!