د عدالت پیاوړتیا: د افغانستان د څارنوالۍ سیسټم اصلاحات او خپلواکي
د څارنوالانو په څلورم ملي کنفرانس کې وینا
مهم ټکي:
- قضايي خپلواکي: ډاډ ترلاسه کول چې لوی څارنوال له هر ډول سیاسي فشار پرته عمل کوي.
- د قانون حاکمیت: د جمهور رئیس په ګډون، د قانون پر وړاندې د ټولو ځواب ویونکي کول.
- له فساد سره مبارزه: د نفوذ پر ځای د وړتیا او شایستګۍ پر بنسټ د ټولو مقرریو ترسره کول.
- د پرسونل پیاوړتیا: د یوې اغېزمنې څارنوالۍ لپاره د عادلانه معاش او متخصصو کادرونو چمتو کول.
- جنیستي عدالت: په قانوني پړاوونو کې د ښځو او ماشومانو حقونو ته لومړیتوب ورکول.
- ولسي باور: د داسې روڼ او عادلانه سیسټم جوړول چې وګړي پرې پوره باور وکړای شي.
- حقوقي همغږي: د قانون د پلي کولو لپاره له نورو ادارو سره د څارنوالۍ همغږي کول.
- دوامداره اصلاحات: د لنډمهاله اقداماتو پر ځای پر دوامدارو او تلپاتې اصلاحاتو تمرکز.
- قانوني عدالت: له قانوني لارو د عدالت غوښتنه او د خپلسرۍ (صحرایي عدالت) مخنیوی.
۱۰ عقرب ۱۳۹۵
بسم الله الرحمن الرحيم.
جناب محترم قاضیالقضات صاحب، جناب محترم د مشرانو جرګې رئیس صاحب، لوی څارنوال صاحب، جناب کشاف صاحب، جناب داکتر صاحبه سیما سمر، معاون صاحبانو، جناب سنگری صاحب، ټولو محترمو څارنوالانو، د خارجي موسساتو محترمو غړو، ټولو حاضرینو خوېندو او وروڼو!
السلام علیکم و رحمتالله و برکاته!
خوشگلدینگ!، خوش آمدید، ښه راغلاست.
برادران و خواهران گرامی!
نقش لوی څارنوالی در میان دستگاههای اجرایی دولت به مثابه قلب در بدن است. از همانرو، سلامت آن سبب کارایی، فعالیت و نشاط تمام این پیکره است؛ و بر عکس، آلودگی، فساد و بیماری آن سبب ناکارآمدی و بیهودگی کلیت سیستم، و موجب تباهی همهی آن میشود. از همینرو دوست دارم، چنانکه پیش از این نیز گفتهام، یکبار دیگر تکرار کنم که: څارنوالان گرامی! شما در خط مقدم یک تلاش بزرگ و سرنوشتساز قرار دارید، و میتوانید با ادای رسالت مهمی که بر دوش شما قرار گرفته است، نقش انکارناپذیر و ماندگار در تحول کشور به سوی حاکمیت قانون، شفافیت سیستم و حکومتداری خوب داشته باشید. به همین شکل، هرگونه ناکارآمدی در دستگاه لوی څارنوالی، یا سهلانگاری و وظیفهناشناسی در میان څارنوالان کشور، علاوه بر اینکه به اعتبار تمام دستگاه دولت زیان میرساند، شما را نیز در معرض خشم مردم و حسابرسی شدید قرار خواهد داد.
از آنجایی که فلسفهی یک نظام اسلامی همانا عدالتمحور بودن کل دستگاه دولت است، و به همین دلیل تأمین عدالت نه تنها برای شما و هر فرد جزء دولت یک مکلفیت وظیفوی است، بلکه یک مسئولیت دینی جمعی و فردی ما نیز میباشد. زیرا تقویت عدالت، و تأمین بیطرفانه و مستقلانهی آن از کلیدیترین عناصر تأمین ثبات سیاسی میباشد.
به عنوان رئیسجمهور، من باور کامل به استقلالیت سکتور عدلی و قضایی کشور دارم، نه خود در امور عدلی و قضایی مداخله کردهام، میکنم و نخواهم کرد، و به دیگران نیز اجازهی مداخله را در امور کاریتان نخواهم داد.
هر نوع مداخله در تصمیمگیری عدلی و قضایی، جرم است. لوی څارنوال صاحب! حق دارید کسی که مرتکب جرم میشود، محاکمه کنید. وقتی میگویم لوی څارنوالی یک ارگان مستقل است، به این معنی است که کارکرد آن کاملاً غیرسیاسی و تماماً مسلکی است، و نباید کشمکشهای سیاسی هیچ تأثیری بر آن بگذارد. سیاستگری خردمندانهی سیاستمداران کشور در جایی نمایان میشود که فعالیتشان به تقویت عدالت و به بهبود کار دستگاههای عدلی و قضایی بینجامد. از همینرو، از قشر سیاسی کشور توقع و تقاضا دارم که از اصلاحات در این عرصه پشتیبانی کنند و نگذارند مانعی در برابر آن پیدا شود. در مملکت ما اجماع وجود دارد که دستگاه عدلی و قضایی ما باید با استقلال کار کند، باید مجری عدالت باشد و قانون اساسی را تطبیق کند. بدین جهت از این اجماع برآمده داسې ده لکه له کلي چې وځي او څوک چې له کلي وځي له قانونه وځي، له نرخه وځي، نو ضرور ده چې ټول په نرخ پوه شي او نرخ ټول یو نرخ دی چې هغه د افغانستان اساسي قانون دی، بله وجیبه نشته. از پایینرتبهترین مأمور دولت تا من تابع قانون هستند؛ و جناب لوی څارنوال و قاضیالقضات صاحب! اگر کوچکترین قانونشکنی در من و یا اطرافیان من ببینید، اول از ما شروع کنید.
تحولاتی که نسبت به سالهای گذشته در لوی څارنوالی ما به میان آمده، امیدوارکننده و نویدبخش است. گامهای محسوسی برای مبارزه با فساد برداشته شده است، و اصلاحاتی که به اجرا گذاشته شده موجب دلگرمی و امیدواری مردم، حکومت و نیز جامعه جهانی شده است. یکی از این اقدامات این بوده است که در جابهجایی کادرها، ضوابط جای روابط را گرفته و لوی څارنوال صاحب تبدیلیها و تقرریها را بر اساس شایستگی انجام داده است. هر پیشنهادی که بر اساس شایستگی به من برسد، من چشمپُت امضا میکنم، به شرطی که بر اساس شایستگی و بیطرفی باشد، قاضیالقضات هم شاهد است و لوی څارنوال هم. شایستگی یعنی داشتن پیشینهی پاک، توانایی مسلکی، فهم حقوقی و تعهد کاری، و اینها معیارهایی بوده است که در اصلاحات اخیر مورد توجه قرار گرفته است. څارنوالانی که در عرصههای صلاحیت خود با در نظر داشت این معیارها دست به اصلاحات میزنند و شایستگی خود را بر پایه این موازین به اثبات میرسانند، خود و فعالیتهایشان مورد حمایت قاطع ما قرار میگیرد؛ و به یکایک این فرزندان صدیق وطن میگویم که با جرئت و شجاعت به پیش بروید و هیچ تردید و واهمهای به دل راه ندهید، زیرا دولت و ملت در کنار شما قرار دارد و ما، شما را در این مسیر هیچ گاه تنها نخواهیم گذاشت.
همچنین خوشحالم که عدالت جنسیتی و آنچه به نام مسئله جندر خوانده میشود، در اداره لوی څارنوالی و اصلاحاتی که روی دست است، به خوبی مورد توجه قرار گرفته و سهم خانمها نسبت به گذشته افزایش یافته و این روند باز هم ادامه خواهد داشت. در همین راستا بوده است که مرستیالی «منع خشونت علیه زنان، رسیدگی به تخلفات اطفال و حقوق بشر» در چارچوب این اداره فعال شده است؛ و از جناب ملیحه حسن صاحب تشکر میکنم که نقش بسیار مثبت و فعال را در این بخش ایفا میکند.
از دیگر اقدامات قابل توجهی که لوی څارنوالی انجام داده، برقراری ارتباط با ادارات ذیربط و ایجاد هماهنگی لازم با آنها بوده است تا از این طریق راههای تطبیق قانون و اجرای عدالت به شکل بهتری هموار شود. بنابر اهمیتی که اصلاحات در این دستگاه برای ما داشت، تلاشهای لوی څارنوال صاحب برای افزایش معاشات و حقوق همکارانش، با استقبال حکومت مواجه شد، و شما به زودی شاهد افزایش دستمزدها و مزایای کارمندان این عرصه خواهید بود.
لوی څارنوالی مانند بسیاری از دیگر ادارات کشور هنوز از کمبود کادرهای ورزیده در حد کفایت این دستگاه رنج میبرد، و نیاز به آموزش و تربیه شمار بیشتری از کادرهای متخصص دیده میشود، و این کار برای ما یک اولویت است، و میخواهیم شمار کافی نیروی مسلکی و متعهد داشته باشیم، تا به همه نیازمندیهای این عرصه پاسخگو باشند. کندیهایی که در انجام برخی از دوسیههای مهم صورت میگیرد، ناشی از کمبود کادرهای متخصص کافی برای رسیدگی به آنها است و باید این مشکل حل شود. تعهد ما این است که هر نوع امکاناتی که لوی څارنوال صاحب برای تقویت کادرهای خود داشته باشد در صدر کارهای دولت قرار خواهد داشت.
څارنوالان عزیز!
دیدگان امیدوار یک ملت برای عدالت، اکنون، به دستان متعهد و - به عبارت لوی څارنوال صاحب - «آهنین» شما دوخته شده است، و مطمئن هستم که تخصص، تعهد، صداقت و پاکدامنی شما، که ویژگی لازم کمر بستن به چنین رسالت خطیری است، میتواند گرههای بزرگی را از کار مردم ما باز کند و اعتماد آسیبدیده به دستگاههای عدلی و قضایی ما را از نو بازسازی نماید.
من نمیخواهم اصلاحات یک موج گذرا باشد و دوباره کارها به روال گذشته برگردد. توقع دارم که روند رو به بهبود کنونی با گذشت هر روز پختهتر و گستردهتر شود تا دستگاه لوی څارنوالی کشور با همه شاخههای ولایتی آن شاهد حیات تازه، و آمادهی پاسخگویی به خواستهها و نیازهای مردم ما باشد.
ما میتوانیم با تجدید پیمان خود با خداوند بزرگ، و با تجدید تعهد به مردم رنج کشیده خویش که تشنه عدالت و حاکمیت قانون هستند، و با سعی صادقانه و خستگیناپذیر شبانهروزی، امید و اعتماد را به ملت خود ارمغان کنیم.
در آخر باز هم اول از قربانیهای روزانه قوای امنیتی و دفاعی ما از صمیم قلب تشکر میکنم. به شهدا جنت برین میخواهم و برای زخمیان شفای عاجل او همدارنګه د غور د لويې تراژیدۍ، هره برخه د هغه څه خلاف ده چې تاسې ورباندې باور لرئ. تاسې نن ناست یئ او پوهېږئ چې هم د شریعت او هم زموږ دود او دستور خلاف وو، هم په غور کې او هم په پچیر اګام کې. زه د هغو له امله د افغانستان ټول ولس ته تسلیت وایم او غواړم دا اطمینان درکړم چې عدالت به په قانوني توګه عملي شي او دا اشخاص او دا قاتلین به په سزا ورسېږي. په دې مرحله کې له ټول ولسه غواړم چې صحرایي عدالت ته لاړ نه شي، قانوني عدالت ته لاړ شي! ځکه یوازینۍ لاره چې ټول نظام ورباندې راټولېدی شي او ثبات راتلی شي دا ده چې د قانون په چوکاټ کې د الله جل جلاله د هدایت په اساس او د علماء کرامو په مشوره هغه عادل نظام ته ورسېږو چې اساس یې زموږ لوی پیشوا حضرت محمد مصطفی ﷺ ایښی و او خلفای راشدین د هغه نمونه وو.
تل دې وي افغانستان!
یشه سین افغانستان!
زنده باد افغانستان!
موفقباد لوی څارنوالی و دستگاه عدلی و قضایی ما!