افغانستان او تاجکستان: ګډ تاریخ، کلتوري اړیکې او سیمهییز مشارکت
د جلالتمآب امامعلي رحمان سره ګډه مطبوعاتي غونډه – دوشنبه، تاجکستان
مهم ټکي:
- سیمهییز امنیت: د تروریزم، افراطیت او له پولو هاخوا جرمونو پر وړاندې ګډه مبارزه.
- د انرژۍ په برخه کې همکاري: د کاسا-۱۰۰۰ (CASA-1000) برېښنایي پروژې پراختیا.
- اقتصادي همکاري: د سوداګرۍ او پانګونې کچې لوړول.
- سیمهییز اتصال: د ټرانزیټي لارو له لارې د منځنۍ اسیا او سویلي اسیا نښلول.
- د بنسټونو رغول: په مواصلاتي او مخابراتي شبکو کې دوه اړخیزه همکاري.
- کلتوري تبادله: د ګډو کلتوري، ښوونیزو او علمي اړیکو پیاوړتیا.
- د پولو مدیریت: د سرحدي امنیت ټینګښت او په پولو کې دوه اړخیزه همغږي.
- سیمهییز شراکت: په سیمه کې د سولې، ټیکاو او پراختیا لپاره ګډې هڅې.
۲۱ ثور ۱۳۹۵
سخنرانی رئیسجمهور غنی:
بسم الله الرحمن الرحیم
جلالتمآب رئیسجمهور تاجیکستان(۱)، در قدم اول سلامهای گرم تمام مردم و دولت افغانستان را اول خدمت شما، دوم خدمت خواهران و برادران تاجیک ما تقدیم میکنم. ما تاریخ، فرهنگ، زبان و منافع مشترک داریم، هیچ مسئلهای نیست که ما را تقسیم کند، بالعکس منافع مشترک ما موجب آن شده که علایق عمیق و عظیم فرهنگی را که برای یک مدتی قطع شده بود، بعد از استقلال مجدد تاجیکستان احیا کنیم. بیست و پنجمین سالگرد آزادی را که میآید، به نمایندگی تمام مردم و دولت افغانستان به جلالتمآب شما و مردم تاجیکستان از صمیم قلب تبریک میگویم.
جلالتمآب اول از شما تشکر میکنیم که دیدگاهتان راجع به آینده افغانستان، یک دیدگاه بااعتبار است و باور دارید که دولت و ملت افغانستان قادر خواهد شد که ثبات، رفاه و همکاری منطقهیی را به وجود بیاورد. تجربه شخص شما و نقشی که در انتقال از جنگ و ناامنی به ثبات داشتید، یک نکته امیدواری است. باور شما سر قوای امنیتی و دفاعی افغانستان و پیشرفتهای اساسی که قوای امنیتی و دفاعی ما در مقابله با دشمنان ما و منطقه داشتند، از صمیم قلب ابراز امتنان میکنم و امید دارم که همهی ما و شما منافع مشترک منطقه را تامین کنیم.
ما پشتیبانی کامل از کاسا یکهزار داریم و امید است، ثابت شده باشد که از روزی که مسئولیت امور به من راجع شد، تیم افغانستان تمام مشکلاتی را که در پیشروی کاسا وجود داشت از بین برده. روز بعد جلالتمآب داکتر صاحب عبدالله رئیس اجرائیه حکومت وحدت ملی همراه شما خواهد بود. چون فردا تعهد بینالمللی دیگری را که دارم از خدمتتان مرخص خواهم شد، کاسا تنها پروژه نیست؛ بلکه سمبول، نمونه و نشانه اراده ما است. آسیایی را که از هم جدا شده بود، کاسا دوباره وصل خواهد کرد.
نظامهای تولید انرژی که تنها در چارچوب ملی مطرح میشد، حال منطقهیی میشود. از این جهت هر متر لین کاسا، تاجیکستان، قرغیزستان، افغانستان و پاکستان را و امید است در آینده هندوستان را هم وصل کند تا یک سیستم سرتاسری به وجود بیاید که بتوانیم از منابع سرشار و قدرت عظیم تولیدی انرژی تاجیکستان، برای رفاه تمام منطقه استفاده کنیم. برق زیربنای زیربنا است. از این جهت یک قدم بسیار بزرگ است و همکاری ما و شما زیادتر خواهد شد. در پهلوی کاسا، افغانستان و تاجیکستان همکاریهای همهجانبه در بخش تولید، انتقال و مصرف انرژی با هم دارند و در این بخش هم همکاریها را دوام خواهیم داد و ظرفیتهای بزرگی را که وجود دارد به صورت مشترک بررسی خواهیم کرد و انکشاف خواهیم داد.
همچنین تامین کردن ارتباط مواصلاتی تاجیکستان با آسیای جنوبی پاکستان و هند از اهداف اصولی ما است و همهی ما و شما منافع مشترک داریم. تجارت به کسی ضرر نمیرساند. هر چی مناسبات اقتصادی وسیعتر میشود، پیمانه اعتبار زیادتر میگردد. ما همه میراثدارهای راه ابریشم هستیم و احیای راه ابریشم یک قدم بنیادی است، چون راه ابریشم راه نبود، یک نظام بود و این نظام در عین حال ایجاد این را کرد که زبان فارسی دری تا دورترین نقاط بنگال و کلکته برسد. ایجاد یک فرهنگ عظیم مشترک است که امروز باز هم راههای ارتباط در آن فراهم میشود و در زمان فعلی علاوه بر این تاکید عمده ما سر این خواهد بود که شبکه فایبر نوری یا فایبر آپتیک هم احیا شود تا ارتباطات همهجانبه به دست بیاید. دنیای اسلام امروز در حال تغییر بزرگ و با خطرات بزرگ مواجه است. تروریزم نه ملت میشناسد و نه دین و سرحد را، یک خطر مشترک است و ما در افغانستان در صف اول مقابله قرار داریم و حرکت و اراده ما برای محو این پدیده شوم، همهجانبه است؛ اما این پدیده چون بدون پاسپورت و سرحد است، همکاری منطقهیی را ضرورت دارد. امید ما این است که همه منطقه به این نتیجه برسیم که دولتها هم مسئولیت دارند و هم حقوق. وقتی که دولتها از نهادهای غیر دولتی استفاده یا تفکیک کنند که تروریزم خوب و بد وجود دارد، همه را متضرر میسازند؛ اما همکاری سرحدی بین تاجیکستان و افغانستان و اقداماتی را که گذاشتهایم که سهجانبه با چین بسازیم، یک قدم بزرگ اعتبار است و توسعه این همکاری را به صورت همهجانبه ما خواستار هستیم.
در بخش فرهنگی حاجت به تکرار و تبصره نیست. هنرمندان افغان به تاجیکستان میآیند و هفتهها استقبال میشوند و هنرمندان تاجیک به افغانستان میآیند و در همه جا استقبال میشوند؛ اما تجلیل شخصیتهای بزرگ، تبصره و توسعه فرهنگ عظیم فرهنگی ما یک مسئله اساسی است. تاکید شما سر تمویل تروریزم از نگاه شبکههای قاچاق و جرمی یک نکته بنیادی است و لوی سارنوال افغانستان که امروز در بین ما هست و از شخصیتهای عمده در این راه میباشد، نشاندهنده این است که ما همکاری همهجانبه را برای ایجاد تحکیم حاکمیت قانون در منطقه خواهیم برداشت. همکاریهای ما و شما در قسمت اینکه تمویل قاچاق، تروریزم و افراطیت، همه یکی است و از بین بردن آنها و همکاری برای کشف منابع و نشان دادن ماهیت آنها، که اینها از خاطر منفعت میجنگند و به خاطر منفعت مردم بیگناه را در دنیای اسلام به خطر مواجه میکنند، یک نکته بسیار بنیادی و دیدگاه مشترک ما است.
من نهایت ممنون هستم جلالتمآب که دعوت من را قبول کردید، شما قبلاً هم آمدهاید، دوست همهجانبه ملت و دولت افغانستان هستید، ما منتظریم که به تاریخ مشخص تشریف بیاورید و این که قبول کردید، سال چند بار با هم ببینیم. یک نکته عمده است، چون حرف عمده آینده ما تطبیق هست. تطبیق نظریات همهجانبه همکاری کاسا قدم اولش و بعد از آن خطآهن و همراهش پروژههای نو خواهد بود. همکاری ما حد و حدود ندارد و برای فردا، من خاصتاً ماندم تا تجربه موفقانه شما را که زیاده از صد هکتار زمین را به بوستانهای بسیار خوب تبدیل کردهاید، به چشم سر ببینم و بعد از آن ما در پشتو یک مثل داریم، میگوید به رفت و آمد محبت زیادتر میشود و امید این را داریم که محبت و مناسبات نیکی که از سابق بین دو ملت و دولت وجود دارد، روز به روز تحکیم زیادتر شود. تشکر جلالتمآب
رئیسجمهور تاجیکستان: یک جهان تشکر.
ـ
سخنرانی امام علی رحمان رئیسجمهور تاجیکستان:
محترم نمایندگان واسطههای اطلاعات عمومی، خانمها و جنابان!
امروز ما در چارچوب ملاقات و مذاکرات سازنده عملاً همه عرصهها و ساحههای همکاری دو کشور دوست و مسایل مهم منطقهیی و بین المللی از جمله وضع کنونی افغانستان را بررسی نمودیم.
مسئلههای تقویت و تحکیم بیشتر مناسبتهای نیک همجواری دو کشور و دستیابی به سطح نوین و پیشرفته همکاریهای همهجانبه آنها در محور مکالمه سطح عالی و مذاکرات رسمی قرار داشت.
سفر نخستین و رسمی رئیسجمهور جمهوری اسلامی افغانستان در مرحله مهم رشد همیاری دو کشور در دایره همکاریهای منطقهیی جریان میگیرد.
تلاشهای مشترک و هدفمندانه ما در جهت آغاز کارهای ساختمان در طرح منطقهیی کاسا هزار که مراسم افتتاح آن دو روز پس در تاجیکستان دایر میگردد، رمز واضح این گفتهها میباشد. مطمینیم که تطبیق پیگیرانه این طرح دارای اهمیت حیاتی و مهم و تامین پیشرفت و آبادی و روزگار آسوده مردمان کشورهای ما مساعدت جدی و نهایت موثر خواهد کرد.
در ملاقات و مذاکرات ما همچنین به دریافت راهها و وسیلههای تطبیق لایحههایی که بر توسعه امکانیتهای زیربنایی و ترانزیتی و نقلیات منطقهیی راه میگشایند، توجه خاص ظاهر گردید. هر دوجانب بر آن اند که تطبیق چنین لایحهها، همکاری دوجانبه و منطقهیی را به سطح کاملاً نو برداشته، عامل تامین ثبات و پیشرفت کشورهایمان و تمام منطقه خواهد گردید. در مذاکرات موضوعات امنیتی و تحولات جاری سیاسی مفصلاً بررسی گردیدهاند.
در اینجا تلاش فعال و صادقانه همه کشورهای منطقه و شریکان آنها در چارچوب یک استراتژی واضح و هدفمند کاملاً ضرور دانسته شد. هر دو جانب ضرورت تقویت روابط مرزی و تامین امنیتی آن را تاکید نمودند. ما پیگیرانه تلاش خواهیم کرد که توسط ایجاد شرایط مساعد مرز دو کشور به مرز ثبات، دوستی و همکاری تبدیل دهیم. ضمن بررسی موضوعات امنیت و ثبات منطقهیی، ضرورت مبارزه اصولی با تروریسم، اکستریمیسم و قاچاق مواد مخدر و دیگر شکلهای جنایتکارانه متشکل فراملی تاکید گردید.
همکاری و هماهنگی سطح منطقهیی و بین المللی در این سهم از جانب ما چون امر حیاتی معنی داد داشت. رویدادهای آخر در منطقههای مختلف جهان نشان میدهند که تروریزم، اکستریمیسم و قاچاق مواد مخدر به خطرهای عظیمترین عالم معاصر تبدیل یافتهاند. میدان فعالیت دهشتناک و نفرتآور تروریسم.... گردیده، قوت گرفتن آن وضعیت را بازهم مرکبتر گردانیده است. ما بارها اظهار کرده بودیم که یکی از منبعهای اساسی مبلغ گذاری تروریزیم بینالمللی، درآمد از معاملات غیرقانونی مواد مخدر میباشد. از این لحاظ مبارزه علیه معاملات غیرقانونی مواد مخدر باید چون جز حتمی مبارزه با نیروهای تروریزم و اکستریمیسم شناخته شود. جانب تاجیکستان خواهان مساعدت بیشتر اجتماعی و جامعه بینالمللی به افغانستان میباشد. میان جانبها مبادله آزاد افکار درباره راهها و وسیلههای تامین سطح باثمر و نوین همکاری اقتصادی، تجارتی، سرمایهگذاری و تخنیکی صورت گیرد.
ما ضرورت گسترش روابط فرهنگی و علمی و در این زمینه معاشرت وسیع ادیبان، فرهنگیان و دانشمندان دو کشور دوست را تاکید نمودیم. هر دو جانب اهمیت گسترش پیگیرانه همکاری منطقهیی را تاکید ساخت. جانب تاجیکستان از نقش افزاینده افغانستان در امور منطقه استقبال کرده، جهت ادامه همیاری گسترده با آن در عرصه بینالمللی از جمله در چارچوب سازمان ملل متحد، سازمان همکاری اسلامی، سازمان همکاری شانگهای و دیگر نهادهای همکاریهای بسیار جانبه آمادگی خود را اظهار مینماید. جانبها ابراز داشتند که خواستار رفع مشکلات و برخوردها در جهان اسلام و تامین سطح نوین همکاری کشورهای اسلامی است. ما بر آنیم که تحکیم نظام بینالمللی در اساس اصول و معیارهای پذیرفته شده همگانی با نقش مرکزی سازمان ملل متحد به نفع کشورهای منطقه و تمام جهان میباشد.
میخواهم تاکیداً ذکر نمایم که ملاقات و مذاکرات ما در فضای حسن نیت، صمیمیت و احترام متقابل جریان گرفته، موقع جانبها در مورد مسایل و موضوعات مورد توجه طرفین یگانه یا نزدیک میباشد.
در مرحله کنونی تاجیکستان و افغانستان عملاً منفعتهای زیاد مشترک دارند که جوهر آنها را تامین امنیت و ثبات به منظور ایجاد زمینه پیشرفت دو کشور و تمام منطقه تشکیل میدهد. جانب تاجیکستان از سفر نخستین رسمی و دوستانه رئیسجمهور جمهوری اسلامی افغانستان ابراز قناعتمندی نموده، آن را اقدام مهم در تحکیم و رشد مناسبتهای دوستانه دو کشور ارزیابی مینماید.
ما دعوت رئیسجمهور جمهوری اسلامی افغانستان جلالتمآب محمداشرف غنی را جهت بازدید جوابیه رسمی از کشور دوست افغانستان با کمال سپاس قبول نمودیم.
ما به افاقه رسیدیم که در یک سال دو مرتبه چه ملاقاتهای رسمی و چه ملاقاتهای غیر رسمی برگزار گردند. مهلت انجام این سفر توجه راههای دیپلوماتی مشخص خواهد شد. اکنون با ابراز تشکر و حسن توجه حاضرین، از شما جلالتمآب دعوت میکنم تا اظهار نظر نمایید.
مرحمت.