تاپی: عصری نو از همکاریهای منطقهای و شکوفایی
بیانیه در مراسم آغاز کار عملی پروژه تاپی — مرو، ترکمنستان
نکات اساسی:
- غلبه بر چالشهای تاریخی: نوسازی پیوندها و رفع دههها تردید.
- اراده و رهبری سیاسی: تعهد رهبران برای تبدیل رویا به واقعیت.
- همگرایی منطقهای: اتصال آسیای مرکزی و جنوبی جهت همکاریهای اقتصادی.
- زیرساختهای خوشهای: خط لوله، فایبر نوری، برق، راهآهن و بزرگراهها.
- مزایای توسعهای: امنیت انرژی، اشتغالزایی و سرمایهگذاریهای مشترک.
- پایداری و اهداف اقلیمی: اثرات مثبت کاربنی همسو با توافقنامه پاریس.
- صلح و ثبات: ترویج امنیت و آغاز عصر نوینِ همکاریها.
به نام خداوند بخشنده و مهربان جلالتمآب رئیسجمهور ترکمنستان، برادر عزیزم، معاون رئیسجمهور هند، صدراعظم پاکستان، رؤسای هیئتها، اعضای کابینه ترکمنستان، خانمها و آقایان!
امروز ما شاهد یک رویداد واقعاً تاریخی هستیم. چرا این رویداد تاریخی است؟
نخست، به این دلیل که ما بر تاریخ شک و تردید غلبه میکنیم. برای دههها، سخن از این پروژه در میان بود؛ امروز ما نشان میدهیم که مصمم هستیم تا دیدگاه خود را به واقعیت تبدیل کنیم.
دوم، تاریخی است زیرا نشان میدهد که کشورهای ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند پیوندهایی را تجدید میکنند که برای چندین هزاره ما را به هم پیوند داده بود، اما به دلیل وقایع دوران اتحاد جماهیر شوروی، گسسته شده بود.
سوم، تاریخی است چون نشان میدهد که سیاست بیطرفی مثبت اتخاذ شده توسط ترکمنستان، شرایط را برای روابط حسن همجواری میان همه ما فراهم کرده است؛ ترکمنستان در ایجاد روابط مثبت با تکتک همسایگان خود بینظیر است و ما در افغانستان بهویژه مفتخریم که چنین همسایه خوبی داریم. میخواهم بار دیگر بیستمین سالگرد بیطرفی ترکمنستان را به شما تبریک بگویم.
همچنین تاریخی است زیرا توافقنامه پاریس در مورد اقلیم بهتازگی نهایی شده و این پروژه تضمین خواهد کرد که افغانستان، پاکستان و هند همگی دارای اثرات مثبت کاربنی (Positive Carbon Footprint) باشند. تبریک میگویم که نخستین هدف را محقق کردید!
مزایای همکاری
نکته دوم من، مزایای همکاری است. ما در بخشی از جهان زندگی میکنیم که تا به حال قواعد بازی برای همکاری دولتهای مستقل در آن وجود نداشته است؛ در گذشته، برخی مداخله یا سیهروزی در یک کشور را به مثابه یک امتیاز میدیدند؛ اما امروز همه ما متعهد به یک منطقه باثبات و مرفه هستیم، نه فقط کشورهای باثبات و مرفه.
تمام منطقه ما اکنون از مزایای همکاری بهرهمند خواهد شد، زیرا اگر با هم همکاری کنیم، اقتصادهای ما بسیار هماهنگتر، سریعتر و به شکل مدغمتر حرکت خواهند کرد. کمبودهای کلیدی در بخش انرژی از طریق این همکاری برطرف خواهد شد، اما آنچه ما بهویژه از آن استقبال میکنیم این است که تاپی امروز پیامآور همکاریهای بسیار بزرگتر میان آسیای مرکزی و آسیای جنوبی خواهد بود.
امروز ما واقعاً در حال رقم زدن تاریخ جدیدی از همکاری بین آسیای مرکزی و جنوبی هستیم؛ نه به عنوان دو منطقه جداگانه، بلکه به عنوان یک قاره مدغم اقتصادی.
رویکرد خوشهای به زیرساختها
نکته سوم من این است که تاپی آغاز یک رویکرد خوشهای (Cluster Approach) به زیرساختهاست. ابتدا خط لوله گاز میآید، اما گفتگوهای میان ما چهار کشور منجر به توافقی شد که تاپی با یک شبکه فایبر نوری نیز همراه باشد. این سریعترین و مطمئنترین راه از هند به پاکستان، افغانستان و ترکمنستان تا اروپا خواهد بود. علاوه بر این، بعداً شاهد یک تحول تاریخی دیگر خواهیم بود که انتقال برق از ترکمنستان از طریق افغانستان به پاکستان است و به موازات تاپی اجرا خواهد شد. ما در افغانستان متعهد هستیم که راهآهن، بزرگراهها و مدیریت آبهای خود را با هم هماهنگ کنیم تا آنچه میبینیم تنها تاپی نباشد، بلکه یک بزرگراه همکاری (Superhighway) باشد که آسیای جنوبی و مرکزی را به هم متصل میکند.
اراده سیاسی و تحول
تاپی مظهر اراده سیاسی ما — یعنی همه رهبران — است. من میخواهم به دولتهای ترکمنستان، پاکستان و هند تبریک بگویم که ثابت کردند رهبری سیاسی تنها داشتن دیدگاه نیست، بلکه تعهد به واقعیت بخشیدن به آن دیدگاه است. این اراده سیاسی پیامی به مردم ما، منطقه و جهان است که ما آمادهایم زندگی مردم خود را متحول کنیم. نخستین دستاورد این پروژه، تعهد به امنیت، ثبات و همکاری در منطقه است.
سپیدهدمی نو برای منطقه
افغانستان که مدتها از عوامل مختلف درگیری رنج برده است، از طریق این پروژه سیگنال روشنی میفرستد که ما برای یک سپیدهدم نو آماده هستیم — سپیدهدم همکاری و کار مشترک، جایی که منافع متقابل قواعد بازی را تعیین میکند، نه امتیازات منفی و رقابتهای ناسالم.
این پروژه تأثیر قابلتوجهی بر زندگی مردم در پاکستان و هند خواهد داشت، زیرا گاز طبیعی یک عنصر کلیدی است. همچنین تأثیرات شگرفی بر صنعت ساختوساز، ایجاد شغل و فراهم کردن زمینه برای سرمایهگذاریهای مشترک میان شرکتها خواهد داشت. تأثیر این پروژه بر شماری از ولایات ما در افغانستان، دارای ابعاد ملی، منطقهای و انشاءالله جهانی خواهد بود.
سخنان پایانی
در پایان، سخنانم را با تبریکات و تشکرات مجدد به پایان میرسانم. ابتدا، آقای رئیسجمهور، بیستمین سالگرد اعلام بیطرفی ترکمنستان را دوباره تبریک میگویم. دیدگاهی که این تعهد را به میان آورد، نه تنها برای مردم ترکمنستان، بلکه برای همه ما نتایج بزرگی به همراه داشته است.
همچنین از مردم ترکمنستان برای استقبال گرمشان از ما، مهمانان و شرکایتان، سپاسگزاری میکنم. از مردم شهر مرو (Mary) برای حضور پرشورشان تشکر میکنم. همچنین از کودکان مرو تشکر میکنم؛ آقای رئیسجمهور، هیچچیز تکاندهندهتر از این نیست که هنگام پیاده شدن از هواپیما، دو کودک زیبا با آغوش باز به استقبال شما بیایند.
میخواهم از بانک توسعه آسیایی (ADB) برای کارهای تخنیکی عظیم و صبر استراتژیکشان در طول این سالها تشکر کنم. همچنین از دولت جاپان که دوست همه ما بوده است، و از همه دیگران سپاسگزاری میکنم. اما بزرگترین تشکر من از همتایانم — صدراعظم پاکستان، رئیسجمهور ترکمنستان و معاون رئیسجمهور هند — است که امروز تصمیم گرفتند نه تنها بر تاریخ گذشته غلبه کنیم، بلکه تاریخی نو بسازیم.
زنده باد همکاریهای منطقهای و دوستی متقابل ما.